Sejm powinien usunąć bariery finansowe w dostępie do sądu

Wrocławska spółka Hager & Schlafke wniosła do sądu apelacyjnego o wznowienie postępowania, a zarazem zwolnienie z kosztów sądowych, które wynosiły 30 tys. zł. Sąd apelacyjny oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i wezwał do zapłaty. W zażaleniu na to orzeczenie skarżąca spółka zakwestionowała odmowę zwolnienia od kosztów sądowych, sąd apelacyjny odrzucił zażalenie.

Zdaniem pełnomocnika spółki sytuacja taka godzi w konstytucyjne prawo do sądu i sprawiedliwego procesu.

Przedstawiciel Sejmu, poseł Wojciech Szarama, oraz prokurator Prokuratury Krajowej Barbara Długołędzka wnosili również o uznanie art. 394¹ kodeksu postępowania cywilnego za niezgodny z zasadą sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prawem do zaskarżenia orzeczeń sądowych (art. 45, 78 i 176 konstytucji).

Trybunał Konstytucyjny nie podzielił tego stanowiska. Jego zdaniem zwolnienie od kosztów procesu nie dotyczy bezpośrednio praw materialnych. Wprawdzie wpływa ono na możliwość korzystania z gwarancji konstytucyjnych, jaką jest prawo do sądu, jednak ma charakter akcesoryjny i nie kończy sprawy głównej - uzasadniał sędzia Janusz Niemcewicz. Zdaniem TK ustawodawca powinien usunąć bariery finansowe w dostępie do sądu, w tym do sądu II instancji.

Sędzia Teresa Liszcz zgłosiła zdanie odrębne.