Sposób ustalania opłat za mieszkania

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 31, poz. 266 ze zm.) w przypadku lokali wchodzących w skład publicznego zasobu mieszkaniowego właściciel ustala stawki czynszu za 1 mkw. powierzchni użytkowej lokali z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających ich wartość użytkową, a w szczególności: położenia budynku, położenia lokalu w budynku, wyposażenia budynku i lokalu w urządzenia techniczne i instalacje oraz ich stanu oraz ogólnego stanu technicznego budynku. Właściciele lokali wchodzących w skład publicznego zasobu mieszkaniowego mogą na wniosek najemcy, w oparciu o postanowienia odpowiednio uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, zarządzenia wojewody lub uchwały organu wykonawczego państwowej osoby prawnej, stosować określone obniżki czynszu naliczonego według obowiązujących stawek w stosunku do najemców o niskich dochodach.

Obniżki takie mogą być udzielane najemcom, których średni dochód w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego nie przekracza poziomu określonego w uchwale odpowiedniego organu lub w zarządzeniu wojewody. Kwota obniżki powinna być zróżnicowana, w zależności od wysokości dochodu gospodarstwa domowego najemcy. Takie rozwiązania mają na celu ochronę gospodarstw domowych o najniższych dochodach, które zamieszkują zasób komunalny. Włączenie takich rozwiązań do przepisów regulujących funkcjonowanie zasobów towarzystw budownictwa społecznego wydaje się niecelowe. Mieszkania TBS kierowane są bowiem do grup ludności, które stać na opłacanie czynszu pokrywającego wszelkie koszty związane z użytkowaniem lokalu (eksploatacja, remonty, spłata kredytu). Właściciel zasobu ma obowiązek ustalać stawki czynszu na poziomie pokrywającym koszty jego utrzymania, a obniżki opłat spowodowane zmniejszeniem dochodów najemców mogłyby spowodować zakłócenia płynności finansowej towarzystwa, niemożność obsługi kredytu z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego i pogorszenie stanu technicznego budynku. Właściwszym instrumentem pozwalającym najemcom na regulowanie czynszów, pomimo okresowych spadków dochodów, są dodatki mieszkaniowe. Lokatorzy mieszkań TBS mogą się o nie ubiegać na takich samych zasadach jak mieszkańcy innych zasobów (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 5184).