O założeniu i poprowadzeniu gazociągu decyduje zezwolenie wpisane do księgi wieczystej

Kierownik Urzędu Rejonowego w M. na wniosek Systemu Gazociągów Tranzytowych Europol Gaz wydał 20 lutego 1996 r. decyzję, która zatwierdzała projekt budowy gazociągu Jamal - Europa Zachodnia, przebiegającego m.in. przez działki Romana W. Potem wydał zezwolenie na budowę oraz położenie kabla światłowodowego. Roman W. zaskarżył je do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżenie 21 listopada 1996 r. z powodu braku stanowiska odpowiednich organów ochrony środowiska. Zanim jednak do tego doszło, 15 listopada spółka złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie gazociągu, ponieważ był już gotowy. Wobec tego Roman W. zwrócił się o rozbiórkę gazociągu wraz z urządzeniami, jednak dostał decyzję odmowną. Tę również zaskarżył do NSA, ale nie została uwzględniona. Wtedy wystąpił do sądu cywilnego przeciwko spółce o zakazanie naruszeń jego działek, rozbiórkę wszystkich urządzeń (art. 222 par. 2 kodeksu cywilnego) i zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z działek od listopada 1996 r. do grudnia 1996 r. (art. 225 k.c.). Twierdził, że chodzi o działki rekreacyjne, z którymi wiązał plany, a po wybudowaniu utworzono 200-m pas ochronny, nie można nic budować i niczego uprawiać. Poza tym zezwolenie było tylko na wybudowanie gazociągu. Dodawał, że konserwatorzy ciągle wchodzą na jego działkę, a przecież nieruchomość nie jest obciążona służebnością.

Sąd I instancji oddalił powództwo, a sąd II instancji oddalił apelację powoda. Sąd I instancji stwierdził, że budowę prowadzono, gdy obie decyzje były prawomocne, a NSA wydał wyroki po jej zakończeniu i tylko dlatego, że brakowało stanowiska odpowiedniego organu ochrony środowiska. NSA nie stwierdził jednak, by gazociąg był wybudowany bez zezwolenia. Jeszcze w grudniu 1995 r. starosta powiatu M. złożył wniosek o wpisanie w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości zezwolenia na założenie i poprowadzenie przewodów do przesyłania gazu i wpis taki jest. Jeśli zaś chodzi o odszkodowanie, to sprawa również prowadzona jest na drodze administracyjnej i jest w toku. Dodał, że gazociąg służy do przesyłania gazu milionom ludzi i jest dobrem, które należy chronić. Ustalenia te zaaprobował sąd II instancji.

Od wyroku sądu apelacyjnego powód wniósł skargę kasacyjną, ale Sąd Najwyższy oddalił ją. W ustnym uzasadnieniu wyroku stwierdził, że decydujące znaczenie ma decyzja wpisana do działu III księgi wieczystej, bo nieruchomość została obciążona i wdrożono postępowanie administracyjne. Stąd wszelkie roszczenia związane z budową, tj. odszkodowania za zmniejszenie użyteczności działki czy też niemożność korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem, należy załatwiać na drodze postępowania administracyjno-sądowego.