Kiedy można odsunąć sędziego od sprawy

Wystąpiłem do sądu cywilnego o rozwiązanie umowy najmu nieruchomości. Okazało się, że na rozprawie będzie sędzia zaprzyjaźniony ze stroną pozwaną. To jej sąsiad. Czy mogę wystąpić o wyłącznie sędziego - pyta pan Józef z Szydłowca.

Sędzia może być wyłączony z mocy ustawy w ściśle określonych przypadkach - gdy jest stroną w sprawie lub pozostaje ze stroną w stosunku prawnym takim, że decyduje o jego prawach i obowiązkach, a także w sprawach małżonka i krewnych oraz dzieci własnych i przysposobionych. Ponadto powinien być wyłączony, gdy brał udział w rozpatrywaniu sprawy w niższej instancji lub reprezentował stronę jako pełnomocnik. Sądzić nie może także były prokurator, który prowadził sprawę. Tak stanowi art. 48 kodeksu postępowania cywilnego. Za pół roku (dokładnie 30 czerwca 2009 r.) zacznie ponadto obowiązywać jeszcze jedna przesłanka uprawniająca do wyłączenia sędziego ze sprawy, wprowadzona grudniową nowelizacją kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 49 wyłączenie to będzie możliwe, jeśli zajdzie okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. A zatem katalog warunków wyłączających udział sędziego został poszerzony, pozostawiając sądom duży margines interpretacji. Na razie jednak obowiązuje dotychczasowy katalog. Na rozszerzony trzeba jeszcze poczekać kilka miesięcy.