Ułatwienia w uiszczaniu opłat sądowych

Istnieją trzy możliwości uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych: w drodze przelewu bankowego na rachunek bieżący dochodów właściwego sądu, w formie wpłaty gotówkowej w kasie sądu i w formie znaków opłaty sądowej poprzez ich naklejenie na pismo podlegające opłacie. W elektronicznym postępowaniu upominawczym opłaty sądowe można uiszczać w formie bezgotówkowej za pomocą systemu teleinformatycznego. Uiszczanie opłat w formie znaków opłaty sądowej dotyczy tylko tych opłat, których wysokość nie przekracza kwoty 1500 zł.

W założeniach projektu ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opracowanym w Ministerstwie Sprawiedliwości proponuje się rezygnację z uiszczania opłat za pomocą znaków opłat sądowych. Przewidziano stosunkowo długi okres - do końca 2012 r. - w jakim dotychczasowe znaki opłat sądowych będą mogły nadal być wykorzystywane jako forma uiszczania opłat sądowych. Proponowane rozwiązanie zasługuje moim zdaniem na poparcie. Argumenty przytoczone przez ministerstwo dla wprowadzenia projektowanej zmiany, zwłaszcza oszczędność po stronie Skarbu Państwa, wydają się racjonalne, logiczne i przekonujące. Zgodzić się również należy z poglądem projektodawcy, że likwidacja znaków opłat sądowych nie wpłynie negatywnie na dostępność obywateli do sądu z uwagi na funkcjonujący w dalszym ciągu katalog sposobów wnoszenia tych opłat: możliwość uiszczania ich w formie gotówkowej w kasach sądowych, działających przy wszystkich sądach lub bezgotówkowej na rachunek bieżący dochodów właściwego sądu. W rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, regulującym sposoby uiszczania tych opłat, przewiduje się wprowadzenie istotnego novum. W rozporządzeniu tym mają być zamieszczone przepisy regulujące nowy sposób uiszczania opłat sądowych za pomocą Platformy Elektronicznych Płatności, gdzie wpłata będzie dokonywana na jedno centralne konto poprzez różne formy płatności: karty płatnicze, wpłaty na konto, przelewy itp. Uprawniony pracownik księgowości sądu będzie miał możliwość szybkiego wyszukiwania konkretnej wpłaty po określonych parametrach PEP, powiązania jej z odpowiednim rodzajem czynności i pobrania z systemu potwierdzenia wpłaty. Według zamierzeń ministerstwa podanie przez interesanta nr. PEP dotyczącego konkretnej wpłaty będzie wystarczającym potwierdzeniem uiszczenia należności. Z projektu wynika, iż po okresie 3 - 4 lat Platforma Elektronicznych Płatności stanie się głównym kanałem pobierania kosztów sądowych, co spowoduje realne korzyści w postaci ograniczenia rozmiarów księgowości sądowej oraz zmniejszenia obsługi kasowej i księgowej.

Proponowane rozwiązanie jest dobrym krokiem w stronę realizacji postulatu budowy społeczeństwa informatycznego. Jeśli przedstawione propozycje staną się obowiązującym prawem, spowodują realne oszczędności oraz ułatwienia dla pracowników sądownictwa oraz dla obywateli w dostępie do wymiaru sprawiedliwości. Propozycja stworzenia PEP została w projekcie założeń jedynie nadmieniona, dlatego wątpliwe jest, by do czasu wejścia w życie noweli - w projekcie założeń przyjęto, że będzie to najpóźniej 1 maja 2011 r. - została opracowana i wdrożona szczegółowa procedura funkcjonowania tej platformy. Wymagać to będzie nie tylko zmian legislacyjnych na poziomie ustawy, ale również wydania aktu wykonawczego regulującego techniczne aspekty funkcjonowania platformy, a także zbudowania systemu teleinformatycznego na poziomie całego kraju, co wiązać się powinno z poważnymi wydatkami z budżetu państwa. Tymczasem w projekcie założeń nie przewidziano żadnych środków finansowych na realizację tej inwestycji.

@RY1@i02/2010/232/i02.2010.232.210.002b.001.jpg@RY2@

Andrzej Antkiewicz, sędzia Sądu Rejonowego w Grudziądzu

Andrzej Antkiewicz

sędzia Sądu Rejonowego w Grudziądzu