Gdy sąd nie przywróci do pracy, to zasądza odszkodowanie

Inny status prawny nowego pracodawcy, jakim jest szpital, odmienna struktura organizacyjna i uzależnienie jego funkcjonowania, w tym warunków zatrudnienia personelu medycznego, od środków pozyskiwanych z Narodowego Funduszu Zdrowia może przekreślić szanse na przywrócenie do pracy bezprawnie zwolnionego pracownika.

Pracownica była zatrudniona w Powiatowym Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy. W czerwcu 2008 r. szpital wypowiedział jej umowę o pracę z dniem 1 lipca 2008 r., z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano likwidację SP ZOZ. Pracownica wniosła odwołanie od powyższego wypowiedzenia.

Prawomocnym wyrokiem sąd przywrócił zwolnioną do pracy na poprzednich warunkach, uznając, iż nastąpiło przejęcie, a nie likwidacja zakładu pracy w trybie art. 23¹ kodeksu pracy. Następnie szpital poinformował zwolnioną, iż ma zgłosić się do pracy. Ta otrzymała skierowanie do lekarza medycyny pracy i z zaświadczeniem o zdolności do pracy udała się do zakładu pozwanego. Na miejscu otrzymała pismo wypowiadające jej umowę o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wypowiedzenia pozwany wskazał likwidację stanowiska pracy, na którym powódka była zatrudniona w SPZOZ, oraz to, że ze względów organizacyjnych i finansowych pozwany nie ma możliwości utworzenia dla niej nowego stanowiska pracy.

Od wypowiedzenia pracownica odwołała się do sądu I instancji. Ten uznał, że roszczenie zwolnionej jest w pełni uzasadnione. Wskazał jednak, że zatrudnienie powódki jest w chwili obecnej nadmiernie utrudnione, bowiem organizacja pracy i zatrudnienia personelu uzależniona jest ściśle od wysokości uzyskanych środków z Narodowego Funduszu Zdrowia, a pozwana jest już spółką prawa handlowego. Ze względów finansowanych jest więc zmuszona do zatrudniania optymalnej liczby osób. Powtórne przywracanie powódki do pracy nie spełni celu przewidzianego przez ustawodawcę, czyli nie ochroni jej przed kolejnym możliwym wypowiedzeniem umowy o pracę. W konsekwencji zasądził odszkodowanie. Apelacje wniosły obie strony. Sąd II instancji oddalił żądanie obu stron. Sprawa trafiła więc do Sądu Najwyższego, który oddalił skargi kasacyjne.

Rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę dokonane przez spółkę dotyczyło stosunku pracy reaktywowanego w wyniku wykonania wyroku przywracającego powódkę do pracy, który wskutek przejęcia stał się następcą poprzedniego pracodawcy, tj. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Zgodnie z art. 48 par. 1 k.p. reaktywowanie stosunku pracy nastąpiło z chwilą zgłoszenia przez powódkę - w terminie siedmiu dni od uprawomocnienia się tego wyroku - gotowości niezwłocznego podjęcia pracy. Oceny tej nie zmienia okoliczność fizycznego niedopuszczenia przez pracodawcę pracownicy do świadczenia pracy i wręczenia jej oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę. Złożenie oświadczenia woli tej treści dowodzi, że pozwany nie kwestionował faktu łączącego strony stosunku pracy. W przeciwnym razie wypowiedzenie umowy o pracę byłoby bezprzedmiotowe.

Argumenty, na które powoływała się spółka, nie przekonały Sądu Najwyższego. W jego ocenie wypowiedzenie przez pracodawcę przedmiotowej umowy o pracę motywowane likwidacją stanowiska pracy powódki było dokonane z zastosowaniem nieobiektywnych i niesprawiedliwych kryteriów, a przez to nieuzasadnione.

oprac. Artur Radwan

@RY1@i02/2010/228/i02.2010.228.207.008a.001.jpg@RY2@

Anita Bogumił, radca prawny z Warszawy

Przekształcenie SPZOZ w spółkę prawa handlowego jest przejściem zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, którego skutki w sferze stosunków pracy określa art. 23¹ par. 1 kodeksu pracy. W praktyce oznacza to, że nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy (obowiązują dotychczasowe umowy o pracę). Dodatkowo w dalszym ciągu w nowym zakładzie pracy (w spółce) funkcjonuje dotychczasowa organizacja związkowa bez konieczności powoływania nowej. Przynajmniej przez rok obowiązują również postanowienia zakładowego układu zbiorowego pracy. Równocześnie sama zmiana formy prawnej SPZOZ nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy.

Poza tym związki zawodowe w związku z przekształceniem mogą wynegocjować gwarancje pracownicze dla pracowników. Pakiet gwarancji pracowniczych ma moc wiążącą nie tylko w sferze zbiorowego prawa pracy, ale także w sferze indywidualnych roszczeń pracowniczych, a w rozumieniu art. 9 par. 1 kodeksu pracy jest źródłem prawa pracy. Podkreślić jednak należy, że nie jest źródłem prawa umowa, której stroną nie jest pracodawca.