Majątek osobisty podlega egzekucji

Żona dłużnika wniosła powództwo przeciwegzekucyjne, w którym domagała się uchylenia skierowanego przeciwko niej tytułu wykonawczego. Sąd okręgowy wskazał, że kobieta w postępowaniu klauzulowym nie poinformowała sądu, że mąż, będąc prezesem zarządu spółki, podejmował czynności prawne bez jej wiedzy oraz że w tamtym czasie obowiązywał między małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej.

Sprawa na skutek apelacji trafiła do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który stwierdził, że dla uznania powództwa przeciwegzekucyjnego nie ma znaczenia brak zarzutów dotyczących niewiedzy żony o dokonywaniu czynności prawnych przez mężna. Zobowiązanie, jakie miał mężczyzna wobec spółki, nie może być egzekwowane z majątku wspólnego. Sędziowie apelacyjni przypomnieli, że zobowiązanie mężczyzny wobec spółki nie wynikało z czynności prawnej, np. z zawarcia umowy, ale z czynu, który polegał na przywłaszczeniu pieniędzy spółki. Zostało to stwierdzone w wyroku karnym. Tymczasem zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, jeśli zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, to w takiej sytuacji wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę oraz z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej. Dlatego wierzytelność wynikająca z przywłaszczenia rzeczy przez jednego z małżonków nie podlega zaspokojeniu z majątku wspólnego, ale z majątku osobistego małżonka. W takiej sytuacji powództwo przeciwegzekucyjne powinno zostać uwzględnione. Wynika więc, że małżonek dłużnika może wnieść powództwo przeciwegzekucyjne, jeśli zasądzone w tytule egzekucyjnym zobowiązanie należy do kategorii wierzytelności, które mogą być dochodzone wyłącznie z majątku osobistego małżonka. Dotyczy to sytuacji, gdy czynności prawne były dokonywane bez wiedzy i zgody drugiego małżonka albo jeśli zobowiązanie do zapłaty nie wynikało z czynności prawnej.

Sygn. akt IACa 743/07.

Ewelina Stępień

ewelina.stepien@infor.pl

@RY1@i02/2010/197/i02.2010.197.183.015c.001.jpg@RY2@

Robert Mikulski, radca prawny z kancelarii Stopczyk & Mikulski

Podzielam pogląd sądu, że nie tylko kwestia zgody małżonka na zaciągnięcie długu ma istotne znaczenie, ale ważne jest również źródło powstania zobowiązania. W odniesieniu do zobowiązań wynikających z przestępstwa nie można zakładać, że małżonek akceptował naganne zachowanie dłużnika. Sąd słusznie przyjął, że wierzytelność wynikająca z czynu przestępczego nie może być dochodzona z majątku wspólnego małżonków.

W tym przypadku wierzyciel może ściągać dług tylko z majątku osobistego dłużnika, z jego wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez niego z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw autorskich. Jeśli zaś dług powstał w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, to wierzyciel może ściągać dług także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.