Jak uregulować procedury związane z pozwami zbiorowymi

NIE Ograniczając prawo wytaczania powództw zbiorowych do konsumentów, odbiera się taką możliwość m.in. drobnym przedsiębiorcom. Dla nich ustawa ma ogromne znaczenie. W praktyce pozycja mikroprzedsiębiorcy, np. dostawcy towaru do sieci handlowych, nie jest mocniejsza od pozycji konsumenta w sporze z przedsiębiorcą.

TAK Nikt nie oczekiwał, że takich roszczeń będą pomiędzy sobą dochodzić przedsiębiorcy. Ochrona praw konsumentów oraz dochodzenie roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych pozostawia nadal bardzo duży obszar do nadużyć. Narażone na pozwy grupowe będą wszystkie podmioty świadczące masowe usługi dla konsumentów.

TAK W mojej ocenie powinna być większa, tak jak jest to np. w Stanach Zjednoczonych, gdzie grupa ta musi liczyć 40 osób. Przedsiębiorcy mogą się obawiać, że pozwy zbiorowe staną się narzędziem szantażu gospodarczego. Istnieje zagrożenie pozornych powództw zbiorowych mających faktycznie inny cel niż deklarowany.

NIE Grupa 10 osób jest konieczna tylko do wszczęcia postępowania. Ostatecznie grupa może składać się z setek lub tysięcy członków. Trudno ustalić optymalną liczbę członków grupy, regulacje innych krajów są różne. Trzeba pamiętać, że im wymagana jest większa grupa inicjatywna, tym trudniejsze jest wszczęcie takiego postępowania.

NIE Rozwiązanie to może być postrzegane jako chroniące finansowe prawa osób dochodzących roszczeń. Mam obawy, czy przy przewidywanym ogromnym nakładzie pracy renomowane kancelarie nie będą uzależniały jej podjęcia od częściowego pokrycia kosztów postępowania oraz wynagrodzenia już na etapie zawierania umowy.

TAK Zbyt wysoki udział wynagrodzenia pełnomocnika w zasądzonej kwocie może poważnie naruszyć interes członków grupy oraz być przedmiotem nadużyć. Zamiarem ustawodawcy było stworzenie systemu pozwów grupowych, w którym inicjatorami postępowań grupowych są sami poszkodowani, a nie prawnicy chcący na tym zarobić.

TAK W praktyce może to doprowadzić do sytuacji, w których prywatni inwestorzy będą decydować, jakie kroki powinni podejmować prawnicy, co może grozić interesowi klienta. Taka ingerencja w stosunki pomiędzy prawnikami a ich klientami jest nie do pogodzenia ze współczesnym rozumieniem etyki wykonywania zawodu adwokata oraz radcy prawnego.

NIE Ustawa w żaden sposób nie normuje zagadnienia finansowania pozwów grupowych przez osoby trzecie. Skoro nie ma przepisu, który zakazywałby takiej formy finansowania, należy uznać, iż jest to dozwolone. Dopóki obie strony pozwu zbiorowego będą mogły bronić swojego interesu prawnego w ramach tego postępowania, nie obawiałbym się zewnętrznego finansowania.

TAK Uważam, że nowe regulacje będą korzystne dla konsumentów. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym umożliwia łączne rozstrzygnięcie wielu pojedynczych roszczeń.

TAK Pozwy grupowe powinny okazać się korzystne dla konsumentów przy dochodzeniu niewielkich roszczeń, ponieważ ich dochodzenie indywidualne często mijałoby się z celem ekonomicznym.

TAK Istnieje takie niebezpieczeństwo, szczególnie w kontekście ryzyka wizerunkowego. W USA częste są przypadki zakończenia postępowania grupowego w formie kosztownej ugody. Ustawa powinna przewidywać odpowiednie rygory dla podmiotów składających powództwa w złej wierze.

TAK Obawiam się, że niektóre z roszczeń mogą być wnoszone właśnie w takim celu. Wymuszone ugody będą miały miejsce, kiedy pozwany uzna, iż z ekonomicznego lub wizerunkowego punktu widzenia, korzystniejsze jest zawarcie ugody niż przeciwstawienie się bezzasadnemu roszczeniu.

NIE Pozwy zbiorowe wpłynęły na liczbę bankructw małych i średnich przedsiębiorców w Stanach Zjednoczonych oraz spowodowały miliardowe koszty dla sektora przedsiębiorstw. Nie można jednak na tej podstawie twierdzić, że z podobną sytuacją będziemy mieli do czynienia w Polsce.

TAK Przedsiębiorcy będą musieli na nowo ocenić ryzyko prawne prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Większe ryzyko oznacza wyższe koszty, także ubezpieczenia. Dla wielu mniejszych przedsiębiorców pozew grupowy na znaczną kwotę może być drogą prowadzącą na skraj bankructwa.

@RY1@i02/2010/190/i02.2010.190.183.0013.001.jpg@RY2@

Fot. Piotr Jasiczek

Przemysław Maciak, adwokat, absolwent Wydziału Prawa i Administracji UAM w Poznaniu. Był stypendystą Uniwersytetu Oksfordzkiego (1999) oraz Instytutu TMC Assera w Hadze. Jest partnerem zarządzającym Kancelarią Sójka & Maciak Adwokaci z Poznania

● ograniczając postępowania grupowe do konsumentów, odbiera się prawa drobnym przedsiębiorcom

● pozew zbiorowy powinna wytaczać grupa minimum 40 osób

● ograniczenie wynagrodzenia pełnomocnika może nie odpowiadać nakładowi jego pracy

● finansowanie postępowania przez stronę trzecią może grozić interesom klientów

● postępowania grupowe będą korzystne dla konsumentów

● przedsiębiorcy będą zawierać niekorzystne dla siebie ugody w celu uniknięcia kosztów

● wprowadzenie pozwów zbiorowych nie wpłynie na spadek inwestycji w kraju

@RY1@i02/2010/190/i02.2010.190.183.0013.002.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Paweł Pietkiewicz, adwokat, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Studiował także w Belgii, na Uniwersytecie w Utrechcie w Holandii, a także na Uniwersytecie Panthéon-Assas w Paryżu. Jest partnerem kierującym departamentem postępowań spornych w warszawskim biurze CMS Cameron McKenna

● ochrona praw konsumentów nadal daje bardzo duży obszar do nadużyć

● trudno jest ustalić optymalną liczbę członków grupy

● zbyt wysoki udział wynagrodzenia pełnomocnika w zasądzonej kwocie może prowadzić do nadużyć

● nie należy się obawiać zewnętrznego finansowania pozwów zbiorowych

● postępowania grupowe będą korzystne dla konsumentów

● przedsiębiorcy będą zawierać niekorzystne dla siebie ugody w celu uniknięcia nadmiernych kosztów

● pozew grupowy może być drogą prowadzącą do bankructwa firm