Jak płacić rachunki za gaz i prąd, aby uniknąć odsetek za zwłokę

Coraz częściej rachunki domowe za prąd, gaz, wodę, wywóz śmieci, telefon, a nawet raty kredytu, opłacamy w tzw. okienkach kasowych. W takim punkcie można doładować również telefon komórkowy. Zdarza się, że mimo wpłaty w terminie pieniędzy w okienku wierzyciel, czyli np. zakład energetyczny lub gazownia, nalicza odsetki i grozi konsumentowi odcięciem prądu oraz wpisaniem na listę dłużników w Biurze Informacji Gospodarczej. Ma to miejsce wówczas, gdy do czasu przewidzianego w rachunku na uregulowanie należności pieniądze nie zostaną przekazane przez pośrednika (jakim jest okienko kasowe) do odbiorcy. Wierzyciel może więc stosować sankcje, ponieważ rachunek zostaje uznany za opłacony dopiero wówczas, gdy pieniądze trafią na jego konto.

Dlatego, aby bezpiecznie dokonywać transakcji za pośrednictwem okienek kasowych i innych agencji finansowych, które często pobierają znacznie niższą prowizję niż poczta i banki, warto zapoznać się z regulaminem świadczenia przez nie usług.

Okienka kasowe działają od 2002 r. Pośredniczą w przekazywaniu opłat gotówkowych. Za ich pośrednictwem klienci przekazują należności na rachunki bankowe swoich wierzycieli. Procedura przekazywania pieniędzy odbywa się w następujący sposób:

● klient wpłaca gotówkę do okienka kasowego,

● okienko kasowe wpłaca zebraną gotówkę na swoje konto,

● ze swojego konta za pomocą polecenia przelewu przekazuje je na właściwy rachunek bankowy.

Od wpłaty gotówki na konto okienka do przekazania na właściwy rachunek może upłynąć nawet kilka dni. Okres ten powinien być wskazany w regulaminie okienka kasowego.

Pieniędzy za pośrednictwem agencji finansowej nie można przekazywać w ostatnim dniu, w którym upływa termin płatności. Data wpłaty do agencji nie jest datą uregulowania należności odbiorcy.

Aby uniknąć dodatkowego płacenia odsetek za nieterminowe uiszczenie należności, należy przede wszystkim ustalić, kiedy pieniądze przekazane za pośrednictwem okienka kasowego trafią na docelowe konto, np. w zakładzie energetycznym. Najczęściej nie będzie to data, w której zostały przyjęte w okienku, ponieważ wpłata pieniędzy pośrednikowi nie oznacza automatycznego przekazania ich na rachunek odbiorcy. W dodatku za zwłokę w przekazaniu należności zakładowi energetycznemu, gazowni, bankowi i innemu wierzycielowi nie odpowiada okienko kasowe, ale dłużnik na którego został wystawiony rachunek.

Przy dokonywaniu wpłat za pośrednictwem agencji finansowej (a więc nie tylko w okienkach kasowych, ale również innych placówkach, np. hipermarketach i na stacjach benzynowych) przyjmuje się, że konsument robi to na własną odpowiedzialność. Dlatego tylko on, a nie agencja finansowa zostaje obciążony obowiązkiem uregulowania odsetek, w razie gdy pieniądze trafią z opóźnieniem na konto odbiorcy, mimo, że uregulował należność w agencji finansowej w terminie.

Aby uniknąć dodatkowych wydatków na odsetki, należy przed skorzystaniem z pośrednictwa punktu kasowego zapoznać się z jego regulaminem. Wynika z niego przede wszystkim, po jakim czasie wpłacona przez konsumenta kwota zostanie przekazana na rachunek odbiorcy.

Regulamin świadczenia usług przez agencje finansowe określa również, w jaki sposób można składać reklamacje w razie przekazania z opóźnieniem pieniędzy na konto docelowe. Chodzi tutaj o przesłanie pieniędzy już po terminie wskazanym w regulaminie. Natomiast agencja nie odpowiada za zwłokę, której dopuścił się konsument, regulując należności.

Zdarza się jednak, że zwłoka w przekazaniu pieniędzy do odbiorcy wynika z winy agencji finansowej. Wtedy konsument ma prawo domagać się zwrotu zapłaconej kwoty i dodatkowych opłat, jakie poniósł w związku z nienależytym wykonaniem zobowiązania przez agencję. Może więc zażądać zwrotu odsetek, a nawet odszkodowania za poniesione straty.

Konsument powinien uregulować rachunek za prąd do zakładu energetycznego. Na rachunku, który otrzymał od dostawcy energii, została podana data, do której trzeba wpłacić należność. Gdy dokona wpłaty w kasie w zakładzie energetycznym w ostatnim dniu, jaki miał na uregulowanie należności, to wówczas przyjmuje się, że zapłacił w terminie. Natomiast w razie płacenia za pośrednictwem agencji finansowej za datę uiszczenia należności przyjmuje się dzień, w którym pieniądze trafiły na rachunek odbiorcy. Dniem uregulowania należności nie jest więc data wpłaty do agencji. Jeżeli do zakładu energetycznego pieniądze wpłyną już po dacie wskazanej na rachunku, to wówczas przyjmuje się, że konsument dopuścił się zwłoki w zapłacie i nalicza się mu odsetki za zwłokę.

Nieprzekazanie pieniędzy może wynikać też z oszustwa, którego dopuścił się pośrednik (na przykład zebrał pieniądze od konsumentów, a potem nie przekazał ich do odbiorcy, tylko zlikwidował okienko kasowe, twierdząc, że jego firma już nie istnieje). Wtedy konsument powinien zawiadomić o przestępstwie organy ścigania. Ale nawet w takim przypadku nie może domagać się zwolnienia z zapłacenia odsetek za zwłokę w uregulowaniu należności z rachunku, powołując się, że pośrednik popełnił przestępstwo. Wpłacający ponosi bowiem odpowiedzialność za błąd w wyborze pośrednika, za pomocą którego przekazuje pieniądze do agencji.

Natomiast w razie sporu z agencją w związku z nieterminowym przekazaniem pieniędzy do odbiorcy i ustalenia, która strona powinna ponieść dodatkowe opłaty z tym związane, konsument może skorzystać z pomocy miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów.

Przepisy dyrektywy unijnej o usługach płatniczych w ramach rynku wewnętrznego regulują sposób świadczenia usług płatniczych we wszystkich krajach Unii Europejskiej.

Podmiot prowadzący pośrednictwo w przekazywaniu pieniędzy na rachunki bankowe musi mieć - wg przepisów tej dyrektywy - odpowiedni kapitał, nie niższy niż 20 tys. euro.

W dodatku instytucje płatnicze muszą podlegać organowi nadzoru, który będzie wydawał i cofał im zezwolenia na świadczenie usług i nakładał kary pieniężne. Po zaimplementowaniu w Polsce tej dyrektywy nadzór nad agencjami finansowymi sprawowałaby Komisja Nadzoru Finansowego.

Zostanie też opracowana lista pośredników, którzy posiadają zezwolenie na świadczenie takich usług, albo utracili je. Będzie ona publicznie dostępna.

Przepisy dyrektywy wprowadzają również zasadę, że odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie transakcji płatniczej ponosi dostawca usług płatniczych.

● najczęściej płaci się niższą prowizję od transakcji niż w oddziałach Poczty Polskiej, agencjach Banku PKO BP oraz w bankach komercyjnych

● reguluje się opłaty przy okazji robienia zakupów, np. w hipermarkecie lub na stacji benzynowej, i w ten sposób konsument oszczędza czas

● za zwłokę w przekazaniu pieniędzy odbiorcy odpowiada konsument, a nie okienko kasowe. Konsument może dochodzić swoich roszczeń dopiero później od okienka kasowego

● data wpłaty do okienka kasowego nie jest dniem uregulowania należności

● brak polskich przepisów regulujących płatności, dopiero trwają prace nad implementacją dyrektywy unijnej.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 415 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Dyrektywa unijna z 12 grudnia 2006 r. nr 2006/123/WE o usługach płatniczych w ramach rynku wewnętrznego