Jakie są uprawnienia przedsiębiorcy z tytułu rękojmi

Sprzedawca odpowiada względem kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne, jeżeli:

● rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony, wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy,

● rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego,

● rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Sprzedawca jest zwolniony z tej odpowiedzialności, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy albo (przy sprzedaży rzeczy oznaczonej tylko co do gatunku) w chwili wydania rzeczy. Sprzedawca nie będzie również odpowiadał z rękojmi, jeśli wada powstała po przejściu na kupującego niebezpieczeństwa uszkodzenia rzeczy (czyli najczęściej po wydaniu rzeczy kupującemu) i nie wynikała z przyczyn już wcześniej tkwiących w rzeczy.

Kupujący może powołać się na rękojmię także wtedy, gdy nie udzielono mu gwarancji. Niezależnie od innych dodatkowych uprawnień, korzystając z rękojmi, kupujący może odstąpić od umowy (o ile sprzedawca niezwłocznie nie wymieni rzeczy albo nie usunie wady), żądać obniżenia ceny, dostarczenia zamiast rzeczy wadliwej takiej samej rzeczy wolnej od wad (przy rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku) albo usunięcia wady (przy rzeczach określonych co do tożsamości wytworzonych przez sprzedawcę).

Kupujący traci uprawnienia z rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty dla rzeczy tego rodzaju i nie zawiadomił sprzedawcy o dostrzeżonej wadzie niezwłocznie (a w wypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później, niezwłocznie po jej wykryciu). Utrata uprawnień z rękojmi nie nastąpi jednak, jeżeli sprzedawca zapewniał kupującego, że wady nie istnieją.

Uprawnienia z rękojmi wygasają po upływie roku, a przy wadach budynku - po upływie lat trzech, licząc od dnia wydania rzeczy kupującemu. Zarzut może być podniesiony także po upływie tych terminów, jeżeli przed ich upływem kupujący zawiadomił sprzedawcę o wadzie. W interesie kupującego leży zbadanie, czy postanowienia umowy nie ograniczają lub nie wyłączają jego ustawowych uprawnień z rękojmi. Takie wyłączenie lub ograniczenie będzie jednak bezskuteczne (nie nastąpi też utrata ani wygaśnięcie uprawnień z rękojmi), jeśli sprzedawca wadę podstępnie zataił.

Nieco inny zakres odpowiedzialności, terminy ujawnienia wad i wygaśnięcia uprawnień z rękojmi stosuje się do sprzedaży zwierząt. Opisane wyżej zasady są stosowane, jeśli strony nie uregulowały odpowiedzialności sprzedawcy w umowie w sposób odmienny.

Michał Prętnicki

aplikant radcowski, kancelaria Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy

Art. 556 par. 1, 557-559, 560 par. 1-2, 561 par. 1-2, 563, 564, 568, 570-572, 579 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).