Sposób rozliczeń zakupu ciepła określa właściciel lub zarządca budynku

Ustawa - Prawo energetyczne nie zabrania łączenia opłaty stałej za centralne ogrzewanie i ciepłą wodę użytkową oraz integrowania opłat (mocy na podgrzanie wody i mocy na centralne ogrzewanie). Dla większej przejrzystości można jednak oznaczać koszty z obydwu tytułów.

Powód zażądał uchylenia uchwały zebrania przedstawicieli członków pozwanej spółdzielni, którą to uchwałą odmówiono uchylenia uchwały rady nadzorczej w sprawie regulaminu rozliczenia kosztów zakupu ciepła. Sąd okręgowy oddalił powództwo. Ustalił, że stare budynki spółdzielni nie mają liczników ciepła ani na c.o., ani na c.w.u., a tylko wodomierze, które w poszczególnych lokalach mierzą zużycie ciepłej i zimnej wody. W budynkach tych c.o. jest rozliczane w sposób ryczałtowy, z uwzględnieniem współczynników dotyczących wysokości lokalu. Ilość ciepła, zużytego na podgrzanie c.w.u., jest rozliczana według wskazań wodomierza c.o., po przeliczeniu, ile ciepła wymaga podgrzanie 1 m³ wody do określonej temperatury. Regulamin umożliwia dokonywanie rozliczeń opłat za c.o. i podgrzanie wody, wprowadzając zasady tego rozliczania, stwarzając możliwość ich weryfikacji i eliminując dotychczasową dowolność. Od wyroku apelację wniósł powód.

Sąd apelacyjny oddalił apelację. Powód, wnosząc o uchylenie uchwały zebrania przedstawicieli podniósł dwa zarzuty. Pierwszy dotyczył sprzeczności uchwały z prawem, tj. z art. 45a prawa energetycznego. Tego zarzutu, zdaniem sądu II instancji, nie sposób odnieść do treści uchwały, a jedynie do treści regulaminu uchwalonego przez Radę Nadzorczą. Ponieważ skuteczność zarzutu sprzeczności z prawem prowadziłaby do nieważności uchwały z mocy prawa (art. 42 par. 2 prawa spółdzielczego), zgłoszone żądanie uchylenia uchwały zebrania przedstawicieli jest nieprawidłowe. Drugim zarzutem jest zarzut nierzetelnego, niekorzystnego dla członków spółdzielni - mieszkańców sposobu rozliczania kosztów, przyjętego w regulaminie (art. 42 par. 3 prawa spółdzielczego). Tu można przyjąć, że zaskarżenie uchwały Zebrania Przedstawicieli, które odmówiło uchylenia uchwały Rady Nadzorczej, uchwalającej regulamin, i żądanie z tej przyczyny uchylenia uchwały zebrania przedstawicieli, jest roszczeniem sformułowanym w sposób prawidłowy. Sąd okręgowy w swoim rozstrzygnięciu rozważał zarówno zarzut sprzeczności z prawem, jak i zarzut pokrzywdzenia członków spółdzielni. Sąd apelacyjny podziela ustalenia i wywody sądu I instancji w tym zakresie. Analiza art. 45a prawa energetycznego i analiza kwestionowanego regulaminu, określającego zasady rozliczenia kosztów zakupu ciepła, nie uzasadnia stanowiska pozwu. Artykuł 45a ust. 1-7 prawa energetycznego określa ogólne zasady dotyczące opłat za dostarczane do odbiorcy paliwa gazowe, energię elektryczną lub ciepło. Odpowiednie przepisy pkt 1.1-1.3 regulaminu precyzują, jakie koszty wchodzą w skład tych opłat. Brak jest sprzeczności między zapisami w pkt 1.4-1.12 regulaminu a przepisem art. 45a ust. 4 prawa energetycznego, który stwierdza, iż wysokość opłat od osób (to jest lokatorów i użytkowników lokali) powinna być ustalana w taki sposób, aby zapewniała wyłącznie pokrycie ponoszonych przez odbiorców kosztów zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła.

Zatem ważny jest wybór metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe w danym budynku. Prawo energetyczne zostawiło wybór metody właścicielowi lub zarządcy budynku wielolokalowego. Jest oczywiste, że w budynkach, w których zainstalowano odpowiednie urządzenia pomiarowe, rozliczenie kosztów za zużyte ciepło ma charakter zindywidualizowany. Inaczej wygląda kwestia rozliczeń, gdy takich urządzeń brak lub gdy zainstalowano jedynie - jak w budynku powodatylko wodomierze lokalowe. Biorąc pod uwagę zróżnicowanie w wyposażeniu budynków w przyrządy pomiarowe, art. 45a prawa energetycznego dotyczący zakupu ciepła podaje metody rozliczania: ogrzewania dla lokali mieszkalnych i użytkowych oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej, dostarczanej centralnie przez instalację w budynku wielolokalowym.

Sąd okręgowy trafnie stwierdził, że użytkownik lokalu winien płacić stawkę za c.o. i stawkę za c.w.u. Pierwszą - wynikającą ze wskazań ciepłomierzy, podzielników ciepła lub uzależnioną od powierzchni bądź kubatury lokalu; drugą - zależną od wskazania wodomierzy albo liczby osób zamieszkujących w lokalu. Ustawa nie zabrania podziału kosztów ogrzewania lokali, jak to uczyniono w pkt 2.1-2.8 regulaminu, na opłaty stałe i zmienne. Zresztą treść postanowień w pkt 2.1-2.3 regulaminu jest prostą konsekwencją uregulowania z pkt 1.2-1.3 regulaminu. A to z kolei mieści się - jak to stwierdzono wyżej - w dyspozycji art. 45a ust. 4 prawa energetycznego i w przejrzysty sposób wskazuje zakres pojęcia "opłata". Sąd okręgowy trafnie zauważył, że ustawa nie zabrania również łączenia opłaty stałej za c.o. i c.w.u. oraz integrowania opłat (mocy na podgrzanie wody i mocy na centralne ogrzewanie), chociaż nic nie stoi na przeszkodzie, dla większej przejrzystości, oznaczaniu kosztów z obydwu tytułów. Tym bardziej, że przepisy wskazują na metodę ustalania poszczególnych elementów, składających się na pojęcie "opłata".

sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

Wybór metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe w budynku wielolokalowym należy do właściciela lub zarządcy tego budynku. Wybrana metoda ma uwzględniać współczynniki wyrównawcze zużycia ciepła na ogrzewanie, wynikające z położenia lokalu w bryle budynku przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowych warunków eksploatacji budynku określonych w odrębnych przepisach, jak też ma stymulować energooszczędne zachowania oraz zapewniała ustalanie opłat w sposób odpowiadający zużyciu ciepła na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Wybrana metoda rozliczania powinna wynikać z wewnętrznego regulaminu rozliczeń ciepła przeznaczonego na ogrzewanie tego budynku i przygotowanie ciepłej wody użytkowej dostarczanej centralnie poprzez instalację w budynku.