Wierzyciel musi wykazać, że dłużnik nie wykonał zobowiązania

W świetle dowodów zgłoszonych przez powódkę nie można stwierdzić wykonania montażu nadajników przez Autoryzowaną Stację Instalacji - zgodnie i poprawności tego montażu. Wobec tego są podstawy wyłączenia odpowiedzialności pozwanej z tytułu niewykonania umowy.

Powódka zakupiła u pozwanej trzy układy nadawcze typu GPS, z tego dwa zainstalowano w skuterach wodnych. Następnie strony zawarły umowę monitoringu technicznego i ochronnego. Po kilkunastu dniach powódka uznała, że nie ma żadnej kontroli nad pracą skuterów i nie może wyegzekwować należności za wynajem. Powódka zażądała od pozwanej kwoty 50747 zł (obejmującej koszt zakupu nadajników, montażu, serwisowania, transportu, utraconych zarobków) tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy. Sąd okręgowy oddalił powództwo. Uznał, że pozwana wywiązała się należycie z zobowiązania, zaś oczekiwania powódki wykraczały poza warunki umowy. Na mocy zawartych z powódką umów pozwana miała określone obowiązki. Obowiązkiem pozwanej nie był całodobowy nadzór pojazdów i weryfikowanie godzin ich jazdy w formie drukowanych raportów. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług w zakresie monitorowania pojazdów w danym systemie lokalizacji pojazdów montaż nadajników powinien być dokonany przez Autoryzowaną Stację Instalacji z wyłączeniem osób postronnych (w tym także klienta). W tym przypadku urządzenia zostały zamontowane przez pracownika powódki, a pozwana wskazywała na wadliwość tego montażu. Dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania nadajników konieczne jest zapewnienie stałego zasilania, tymczasem pracownik powódki informował o rozładowaniu akumulatorów. Powyższe wskazuje na to, że powódka swoimi działaniami uniemożliwiała prawidłowe generowanie danych, które pozwoliłyby na weryfikację czasu pracy skutera. Od wyroku apelację wniosła powódka.

Sąd apelacyjny oddalił apelację. Zgodnie z art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zatem rzeczą tej strony było wykazanie, że pozwana nie wykonała łączącej strony umowy w należyty sposób, że powódka poniosła szkodę i to w określonej wysokości oraz że między zdarzeniami tymi zachodzi związek przyczynowy. W ocenie sądu powódka nie udowodniła żadnej z wymienionych przesłanek. Przede wszystkim powódka nie zdołała wykazać, że pozwana niewłaściwie wypełniła swoje zobowiązania umowne. Z zeznań świadka montującego nadajniki w skuterach nie wynika czy wszystkie funkcje zostały prawidłowo podłączone, jaka była przyczyna niedostatecznego zasilania czy wręcz jego braku. W świetle dowodów zgłoszonych przez powódkę nie można stwierdzić wykonania montażu nadajników przez Autoryzowaną Stację Instalacji - zgodnie z regulaminem, i poprawności tego montażu. Wobec tego są podstawy wyłączenia odpowiedzialności pozwanej z tytułu niewykonania umowy.

Powódka twierdziła, że powinna otrzymywać stosowne raporty o czasie użytkowania skuterów, tymczasem z regulaminu wynika, że podstawowa usługa monitoringu obejmuje: przyjmowanie, gromadzenie oraz przetwarzanie danych odbieranych z monitorowanych pojazdów na oznaczonym serwerze, a także utworzenie konta na tym serwerze pod oznaczonym adresem, umożliwiającego właścicielowi pojazdu i osobom upoważnionym generowanie raportów zawierających dane odbierane z monitorowanego pojazdu. To oznacza, że powódka nie powinna oczekiwać nadsyłania jej raportów, lecz samodzielnie sprawdzać na koncie dane monitorowanych pojazdów i ewentualnie sporządzać na tej podstawie odpowiednie raporty. Powódka także nie wykazała faktu poniesienia szkody: że zamierzała wynajmować skutery i miała realną szansę uzyskania konkretnego dochodu z tego wynajmu. Nie wiadomo też, czy powódka miałaby możliwość wynajmowania swoich skuterów każdego dnia przez 60 dni i czy z wynajmu jednego skutera osiągałaby zyski w wysokości 70 zł. Brak jest jakichkolwiek dokumentów chociażby uprawdopodobniających taką możliwość. Powódka mogła ewentualnie prowadzić wynajem skuterów wodnych i czerpać zyski z tej działalności bez monitoringu sprawowanego przez pozwaną. Powódka nie wyjaśniła, na czym polegała strata poniesiona przez nią z tego tytułu. Poza tym nie wyjaśniła ona, dlaczego odszkodowanie miałoby obejmować także zakup trzeciego nadajnika, który prawdopodobnie nie został zamontowany w skuterze wodnym i którego nie dotyczą zastrzeżenia podane w pozwie, nie wykazała, że poniosła jakiekolwiek koszty serwisowania nadajników, nie przedstawiła kalkulacji kosztów transportu skuterów. Powódka nie wykazała także istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniami pozwanej a ewentualnym wystąpieniem szkody po jej stronie. Trafnie zauważył sąd okręgowy, że wynajem skuterów wodnych może być rozliczany w inny sposób niż monitorowanie pojazdów w systemie GPS. Powódka mogła więc wypożyczać skutery, pobierając z góry opłaty skalkulowane jako stawka godzinowa. Powódka nie wyjaśniła czy transport skuterów z jednego miasta do drugiego i z powrotem był niezbędny w związku z rzekomym niewywiązaniem się z umowy przez pozwaną, czy też był konieczny z innych względów.

sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

Dłużnik odpowiada za niewykonanie bądź nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 k.c.), chyba że wystąpią okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności. Ciężar wykazania tych ostatnich spoczywa na dłużniku, wierzyciel musi jednak wykazać fakt niewykonania bądź nienależytego wykonanie zobowiązania. Zasady ogólne naprawiania szkody (art. 361 par. 2 k.c.) przewidują wyrównanie poniesionych strat i nieuzyskanych korzyści, przy czym fakt poniesienia szkody także musi być wykazany przez wierzyciela. Obowiązek naprawienia szkody nie jest równoznaczny z obowiązkiem wykonania zobowiązania zgodnie z treścią umowy - czego też można domagać się na drodze sądowej, a co musi zostać odrębnie wyartykułowane, jest to bowiem roszczenie o innym charakterze.