Zapłaci sprawca lub ubezpieczyciel

W razie zalania mieszkania trzeba przede wszystkim ustalić, z czyjej winy doszło do powstania szkody, oraz określić zakres szkód. Czynności te właściciel mieszkania musi wykonać bez względu na to, czy ma ubezpieczone mieszkanie i czy roszczeń będzie dochodził bezpośrednio od sprawcy.

Najszybciej pieniądze na przeprowadzenie prac remontowych odzyska właściciel mieszkania, który je ubezpieczył i wykupił polisę. Ubezpieczyciel wypłaci mu odszkodowanie na pokrycie przynajmniej części szkód. Natomiast w razie braku polisy powinien ustalić sprawcę zalania i zwrócić się do niego z roszczeniem o wyrównanie szkody. Trzeba to zrobić na piśmie, listem poleconym z potwierdzeniem odbioru. Gdy sprawca pieniędzy nie zwróci dobrowolnie, pozostaje dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Pisemne wezwanie do zapłaty będzie wówczas jednym z dowodów, które powód przedstawi w sądzie.

Sąsiad zalał mieszkanie znajdujące się piętro niżej. Nie jest ubezpieczony, a nie chce zwracać poniesionych wydatków na zlikwidowanie szkód. Pisemne wzywania go do zapłaty nie przynoszą żądnego skutku. W tej sytuacji poszkodowany powinien wnieść do sądu pozew o zapłatę i wskazać w nim kwotę, która pokryje poniesione wydatki na odremontowanie mieszkania oraz na wyrównanie innych szkód. Może domagać się sfinansowania prania dywanów zanieczyszczonych podczas zalania mieszkania, zakupu nowych książek w miejsce zniszczonych oraz naprawy sprzętu RTV, który uległ uszkodzeniu. Poniesione wydatki na naprawienie szkody należy udokumentować. Jeżeli poszkodowany sąsiad sam wyremontuje mieszkanie, to przysługuje mu jedynie zwrot nakładów na pędzle, farbę i inne narzędzia potrzebne do wykonania pracy. Nie może domagać się zapłaty za wykonane przez siebie roboty.

Pozew poszkodowany sąsiad wnosi do sądu I instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.

Rozmiar szkody

Trzeba ustalić rozmiar szkody i określić zakres koniecznych do przeprowadzenia robót remontowych oraz sporządzić wykaz uszkodzonych i zniszczonych przedmiotów (np. książek, dywanów, zasłon, firan, ubrań, mebli, sprzętu RTV).

Przed sporządzeniem wykazu warto zasięgnąć opinii np. wykonawcy, który podejmie się przeprowadzenia tych prac, aby określił ich zakres. Często nie wystarczy pomalować ściany, może być konieczne odbicie tynków z zalanych części ścian i pokrycie ich preparatami antygrzybicznymi, przeprowadzenie procesu osuszania ścian i kładzenie nowych tynków. Zdarza się, że zalanie może uszkodzić też podłogę, szczególnie wtedy, gdy są to panele lub parkiet.

Poszkodowany sąsiad ma prawo wybrać, czy domaga się wypłaty odszkodowania, czy chce, aby sprawca szkody przywrócił w jego mieszkaniu stan poprzedni. Sprawca szkody może być przedsiębiorcą zatrudniającym własną ekipę remontową i szybciej odnowi zalane mieszkanie niż wynajęta przez poszkodowanego firma. Poszkodowany ma jednak prawo wybrać sposób naprawienia szkody i sprawca nie może zmusić go do przyjęcia jego oferty.

Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, to wysokość odszkodowania ustala się według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę innych cen.

Zawiadomienie o szkodzie

O zalaniu mieszkania należy zawiadomić sprawcę szkody oraz spółdzielnię lub wspólnotę i poinformować, czy mieszkanie było ubezpieczone. Trzeba domagać się, aby przedstawiciel spółdzielni (wspólnoty) i sprawca obejrzeli w mieszkaniu skutki zalania. Następnie sporządza się protokół, w którym szkody zostaną wyszczególnione i dokładnie opisane.

Jeżeli mieszkanie sprawcy zalania jest ubezpieczone, to należy domagać się, aby sąsiad wskazał ubezpieczyciela oraz podał numer polisy. W takim przypadku należy szybko zawiadomić ubezpieczyciela o szkodzie oraz ustalić termin, w którym likwidator opisze i sfotografuje szkody. Ubezpieczyciel sporządza protokół, w którym je wyszczególnia. Z treścią protokołu powinien zapoznać się poszkodowany, który ma prawo domagać się wniesienia uzupełnień, sprostowań i poprawek.

Od tego, czy wszystkie szkody zostaną w sposób właściwy ujęte w protokole, zależy wysokość odszkodowania przyznanego właścicielowi zalanego mieszkania.

Jeżeli zalane mieszkanie jest ubezpieczone, należy zgłosić szkodę ubezpieczycielowi, który wystawił polisę. Dalsza procedura związana z udokumentowaniem szkody jest taka sama jak wówczas, gdy dochodzi się jej z polisy sprawcy. Gdy oba mieszkania są ubezpieczone, warto ustalić, z której polisy będzie korzystniej dla poszkodowanego dochodzić roszczenia.

Odpowiedzialność sprawcy

Sąsiad z górnego piętra odpowiada za zalanie mieszkania wówczas, gdy bezsporne jest, że to on spowodował zalanie. Taka sytuacja ma miejsce na przykład w przypadkach jak opisane we wzorze pozwu, który drukujemy obok. Zdarza się jednak, że do zalania mieszkania dojdzie z winy spółdzielni, wspólnoty, a nawet przedsiębiorstwa dostarczającego ciepło do mieszkania, np. z powodu popękania kaloryferów, z których woda zaleje lokale na niższych piętrach. Natomiast wspólnota lub spółdzielnia odpowiadają np. za awarię rur w ścianach doprowadzających wodę do mieszkań. Wtedy właściciel zalanego mieszkania ma prawo żądać zaspokojenia roszczeń od ubezpieczyciela, w którym spółdzielnia lub wspólnota wykupiły polisę OC (odpowiedzialności cywilnej).

@RY1@i02/2010/051/i02.2010.051.183.0010.001.jpg@RY2@

Wzór pozwu o odszkodowanie

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 361, 362, 363, 415 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).