Producent powinien zawiadomić o niemożności wykonania zobowiązania

Umowa kontraktacji polega na tym, że producent rolny zobowiązuje się wytworzyć i dostarczyć kontraktującemu oznaczoną ilość produktów określonego rodzaju, a kontraktujący zobowiązuje się odebrać je i zapłacić umówiona cenę. Jeżeli jednak umowa nakłada na producenta obowiązek zgłoszenia w określonym terminie niemożności dostarczenia przedmiotu kontraktacji na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, to niewykonanie go powoduje, że nie może się na nie powoływać.

Beata M. zawarła ze spółką Grupa Animpol umowę kontraktacji na dostawę drobiu. Pisklęta miał dostarczyć kontraktujący i tak też było. Umowa przewidywała także, że w razie choroby producent miał o tym zawiadomić telefonicznie kontraktującego w ciągu 24 godzin, a potem przedstawić dokumentację lekarską. Ponieważ kontraktujący nie zapłacił 112 tys. zł, Beata M. pozwała go o taką kwotę do sądu. W odpowiedzi pozwana spółka przedstawiła do potrącenia kary umowne w wysokości 123 tys. zł, bo otrzymała za mało sztuk drobiu.

Sąd I instancji oddalił powództwo, a sąd II instancji oddalił apelację powódki. Spór dotyczył de facto treści umowy. Powódka twierdziła, że umowa jest nieważna, gdyż w egzemplarzu, który ma, nie wpisano, ile sztuk drobiu ma dostarczyć. W egzemplarzu kontraktującego takie dane były. Oba sądy uznały, że Beata M. nie udowodniła, iż nie zawarła umowy o treści, jaką przedstawiła spółka. Wobec tego była to umowa kontraktacji. Beata M. tłumaczyła, że brakujących sztuk drobiu nie dostarczyła dlatego, że pisklęta zachorowały. Ale sądy ustaliły, że w określonym w umowie czasie 24 godzin od pojawienia się choroby nie zawiadomiła o tym kontraktującego i nie przedstawiła dokumentów lekarskich. Wobec tego jedyna okoliczność, która mogłaby wyłączyć jej odpowiedzialność z tytułu niewykonania umowy (art. 623 k.c.), odpadła.

Od wyroku sądu apelacyjnego powódka wniosła skargę kasacyjną, ale Sąd Najwyższy ją oddalił. W ustnym uzasadnieniu wyroku podkreślił, że strony zawarły umowę kontraktacji (co wynika z ustaleń obu sądów). Istotą tej umowy jest dostarczenie zakontraktowanej liczby - w tym wypadku drobiu. Jeśli powódka dostała określoną liczbę piskląt, to powinna dostarczyć taką samą liczbę drobiu. Kontraktujący przewidział ubytki (np. związane z transportem), dlatego dostała o 90 sztuk piskląt więcej. Powódka nie wykazała liczby padłych sztuk wskutek choroby, nie wywiązała się z obowiązku zawiadomienia o chorobie, nie może więc powoływać się na wyłączenie swojej odpowiedzialności przewidzianej w art. 623 k.c.