Firmy budowlane otrzymają gwarancje zapłaty

Wykonawcy i podwykonawcy robót budowlanych będą mogli żądać od inwestora gwarancji zapłaty za roboty budowlane - przewiduje ostatnia nowelizacja kodeksu cywilnego. Ze swoim żądaniem będą oni mogli wystąpić na każdym etapie prac, a nie tylko przy podpisywaniu umowy. Gwarancja zapłaty za roboty budowlane będzie udzielana do wysokości ewentualnego roszczenia z tytułu wynagrodzenia wynikającego z umowy oraz robót dodatkowych lub koniecznych do wykonania umowy, zaakceptowanych na piśmie przez inwestora. Na udzielenie gwarancji inwestor będzie miał 45 dni od wystąpienia z takim żądaniem przez wykonawcę lub podwykonawcę. Będzie ona udzielana w formie gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, a także akredytywy bankowej lub poręczenia banku udzielonego na zlecenie inwestora. Koszty wynikające z tytułu zabezpieczenia wierzytelności w równych częściach będzie ponosił inwestor oraz wykonawca lub podwykonawca.

Jeżeli inwestor nie wywiąże się ze swojego obowiązku i nie udzieli gwarancji w terminie 45 dni, to wykonawca będzie mógł odstąpić od umowy z winy inwestora. Nie straci przy tym należnego mu wynagrodzenia. Jeżeli z powodu wystąpienia z żądaniem udzielenia gwarancji zapłaty inwestor odstąpi od umowy, to zawsze odstąpienie to będzie bezskuteczne.

Z żądaniem udzielenia gwarancji budowlanej będą mogli wystąpić wszyscy wykonawcy i podwykonawcy robót budowlanych bez względu na to, dla kogo wykonują prace. Gwarancja obejmie więc także przedsiębiorców realizujących inwestycje finansowane ze środków publicznych, a więc przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem przedstawicieli firm budowlanych może to ujemnie wpłynąć na liczbę nowo rozpoczynanych inwestycji, bowiem z powodu obowiązku udzielenia gwarancji wzrosną koszty inwestycji. Przedsiębiorcy postulują więc zwolnienie Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego z obowiązku udzielania gwarancji zapłaty za roboty budowlane, bowiem - jak argumentują - w takim przypadku ryzyko, że wykonawca nie otrzyma pieniędzy, jest znikome, gdyż podmioty te nie mogą upaść.

Wątpliwości rodzi też nałożenie obowiązku udzielania gwarancji zapłaty za roboty budowlane przez osoby fizyczne, które w polskich warunkach często bywają inwestorami. Ich pozycja jest inna niż dużych firm inwestorskich. Jak argumentują przedsiębiorcy, dla osób budujących domy w tzw. systemie gospodarczym (a więc na własną rękę) koszty udzielenia gwarancji zapłaty mogą w istotny sposób podnieść koszty inwestycji, co dla wielu osób może wiązać się z koniecznością odłożenia budowy na późniejszy termin.

Ostatnia nowelizacja kodeksu cywilnego krytykowana jest także z tego powodu, że nie daje ona dodatkowej ochrony wszystkim przedsiębiorcom z branży budowlanej. Z żądaniem udzielenia gwarancji zapłaty nie będą bowiem mogli wystąpić m.in. architekci, inżynierowie, urbaniści, geodeci, przedsiębiorcy z branży wynajmu sprzętu budowlanego, rusztowań, transportu czy producenci i dostawcy materiałów i maszyn budowlanych. Zdaniem przedsiębiorców to duży błąd, firmy te bowiem odgrywają kluczową rolę w procesie budowlanym i to właśnie one są dziś najczęściej narażone na tzw. zatory płatnicze, czyli wypłatę wynagrodzenia z opóźnieniem. Dodatkowej ochrony nie otrzymają także podwykonawcy robót budowlanych, którzy nie zawarli umowy na piśmie lub nie poinformowali inwestora głównego o tym, że prowadzą na budowie określone prace. Zgodnie bowiem z przepisami kodeksu cywilnego, które regulują umowę o roboty budowlane, umowy z podwykonawcami powinny być zawierane w formie pisemnej pod rygorem nieważności i za zgodą inwestora. Brak takiej zgody oznacza, że nie ponosi on żadnej odpowiedzialności za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy.

Arkadiusz Jaraszek

gp@infor.pl

Ustawa z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny. Ustawa została skierowana do podpisu prezydenta. Wejdzie w życie po upływie 30 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.