Czy testament musi być sporządzony u notariusza

Testament na piśmie będzie ważny, jeśli czytelnik w całości go własnoręcznie napisze, podpisze i opatrzy datą określającą dzień, miesiąc i rok. Może też złożyć na dokumencie podpis nieczytelny, jeśli umożliwi on jego identyfikację. Brak podpisu powoduje bezwzględną nieważność testamentu. Inaczej jest, gdy zabraknie daty. Wówczas będzie on ważny, jeśli nie ma wątpliwości, że spadkodawca był zdolny do sporządzenia testamentu, oraz nie ma wątpliwości co do jego treści i do wzajemnego stosunku kilku testamentów. Podpis powinien się znajdować pod pismem zawierającym rozporządzenie na wypadek śmierci. Rozporządzenia umieszczone pod podpisem są nieważne. Z kolei data może być umieszczona w każdym miejscu dokumentu. Zazwyczaj jednak umieszcza się ją na początku.

W testamencie należy określić przede wszystkim osobę spadkobiercy w sposób pozwalający na jego identyfikację. Nie trzeba podawać jego daty urodzenia i miejsca zamieszkania. Nie może być jednak wątpliwości, że jest to ta właśnie osoba (np. wnuczka Halinka Bąk). Jeśli sporządzający testament (testator) wyznacza jako spadkobierców kilka osób, musi określić udziały spadkowe (np. córka Justyna 1/3, syn Maciej 2/3). Gdy tego nie zrobi, uznaje się, że wszyscy mają równy udział.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w testamencie testator nie może wskazać, kto będzie dziedziczył po nim konkretne rzeczy (np. że samochód odziedziczy wnuk, a mieszkanie córka). Zasada ta zmienia się od 23 października 2011 r. W tym dniu wchodzi w życie nowelizacja kodeksu cywilnego, która pozwoli testatorom zdecydować o tym, kto odziedziczy po nich wskazany składnik majątku. Ale żeby takie rozporządzenie było ważne, trzeba sporządzić testament w formie aktu notarialnego. Jeśli testator spisze ostatnią wolę na kartce papieru, nadal będzie musiał określić udziały spadkowe. Gdyby tego nie zrobił i zapisał w testamencie odręcznym poszczególne składniki majątku na rzecz konkretnych osób, przyjmuje się poniższą zasadę. Gdy przedmioty te przeznaczone są dla jednej osoby i wyczerpią prawie cały spadek, taką osobę uzna się za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeśli testator wskazał kilku spadkobierców, w razie wątpliwości uzna się te osoby za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów.

teresa.siudem@infor.pl

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).