6 sposobów na odzyskanie pieniędzy za wadliwy towar

W sytuacji gdy towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową, konsument musi w pierwszej kolejności żądać doprowadzenia go do stanu, jakiego oczekiwał. Może się to odbyć przez jego nieodpłatną naprawę albo wymianę towaru na nowy, który będzie wolny od wad. Jest to także równoznaczne ze zwrotem przez przedsiębiorcę kosztów demontażu, dostarczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia, które poniósł.

W przypadku braku możliwości naprawy lub wymiany towaru, konsument może żądać obniżenia ceny albo zwrotu zapłaconych pieniędzy. Będzie to jednak możliwe dopiero wtedy, gdy naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów. O tym, czy takie koszty są nadmierne, decyduje wartość towaru zgodnego z umową oraz rodzaj i stopień stwierdzonej niezgodności. Podobna zasada będzie występowała w sytuacji, gdy sprzedawca nie zdoła uczynić zadość żądaniu wymiany (np. sprzęt systematycznie ulega awariom) lub naprawy w odpowiednim czasie lub gdy narażałoby to kupującego na znaczne niedogodności.

Czytelnik kupił w sklepie sweter w złym rozmiarze. Sprzedawca nie chciał przyjąć go z powrotem ani wymienić na inny towar. Miał do tego prawo. Sprzedawca nie ma obowiązku przyjęcia z powrotem towaru, który nie ma żadnej wady. Nie musi również zamieniać nietrafionego zakupu na inny towar (chyba że zagwarantował to konsumentowi). W ramach reklamacji złożonej przez klienta ma jedynie obowiązek przyjęcia towaru, który ma jakąś wadę.

O niezgodności towaru z umową, która daje podstawę do złożenia reklamacji, można mówić tylko wtedy, gdy towar był wadliwy w chwili jego wydania. Niezgodność z umową występuje na przykład wówczas, gdy producent reklamował wodoodporny aparat fotograficzny, a w rzeczywistości zepsuł się on po zanurzeniu w wodzie. Podstawą do uznania, że towar nie jest zgodny z umową, jest także sytuacja, w której zakupiona rzecz została wydana kupującemu w stanie niezupełnym.

Towarem niezgodnym z umową będzie taki, który nie odpowiada podanemu przez sprzedawcę opisowi, jest niezgodny z próbką, na podstawie której konsument podjął decyzję o zakupie, czy też nie nadaje się do celu, w jakim towar jest normalnie używany. Towar konsumpcyjny jest ponadto niezgodny z umową sprzedaży, gdy nabywca nie ma możliwości swobodnego z niego korzystania w związku z niewywołaniem w następstwie wady prawnej (np. jest to rzecz kradziona, pożyczona).

Sprzedawca nie odpowiada za wady towaru, gdy kupujący w chwili zawarcia umowy o tym wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć.

Konsument kupił w sklepie kamerę cyfrową. Po otrzymaniu paczki okazało się nabył nie ten model, który zamierzał. W ofercie brakowało rozszerzenia nazwy towaru precyzującego parametry obiektywu. Dla dokonującego zakupu konsumenta nie ma znaczenia stan faktyczny obiektywnie istniejący, ale mu nieznany wobec wprowadzającej w błąd informacji ze strony sprzedawcy. Potencjalny klient nie może zakładać, że sprzedawca świadomie kłamie bądź udziela nieprawdziwych informacji.

Upowszechnienie się zakupów używanych aut za pośrednictwem komisów uśpiło czujność kierowców, którzy dzisiaj zdecydowanie rzadziej sprawdzają legalność pochodzenia nabywanych pojazdów. Gdy jednak okaże się, że konsument kupił kradziony samochód od przedsiębiorcy będącego komisantem, może żądać zwrotu pieniędzy, opierając się na niezgodności towaru z zawartą umową.

Obowiązek zbadania autentyczności numerów i dokumentacji samochodu przyjmowanego do komisu spoczywa na komisancie. Do umowy sprzedaży rzeczy ruchomej, zawartej przez komisanta z osobą fizyczną, która nabywa rzecz w celu niezwiązanym z jej działalnością gospodarczą ani zawodową, nie stosuje się regulacji kodeksu cywilnego, ale przepisy o sprzedaży konsumenckiej. Oznacza to, że sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeżeli towar w chwili jego wydania jest niezgodny z umową, czyli gdy np. nabywca nie ma możliwości swobodnego z niego korzystania w związku z brakiem nabycia przez kupującego własności rzeczy (wyrok SN z 3 grudnia 2008 r., sygn. akt V CSK 293/2008).

Kierowca kupił w komisie kradziony samochód z przebitymi numerami silnika. Zwrócił się do sprzedawcy o zwrot pieniędzy. Ten bronił się jednak, że kupujący miał możliwość sprawdzenia auta. Poza tym auto było już w rękach dwóch właścicieli z Polski. Sprzedawca nie może uchylić się od odpowiedzialności. Obowiązek zbadania, czy pojazd nie ma sfałszowanych numerów identyfikacyjnych, spoczywa na komisancie.

Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową ma charakter ustawowy i obowiązuje niezależnie od woli przedsiębiorcy. Inaczej jest w przypadku gwarancji, która ma charakter umowny. Sprzedawca nie ma obowiązku wystawiać gwarancji na swój produkt i w związku z tym skorzystanie z niej dopuszczalne jest tylko pod warunkiem, że kupiony towar został nią objęty. Jeśli na nabyty przez klienta towar została udzielona gwarancja, to sprzedawca powinien wydać klientowi dokument gwarancyjny.

Przy składaniu reklamacji kupujący może często zdecydować o tym, z którego uprawnienia woli skorzystać - czy z wynikającego z niezgodności towaru z umową, czy z udzielonej mu gwarancji.

Internauta kupił w e-sklepie pralkę. W ciągu roku już trzy razy naprawiał ją w serwisie, więc postanowił ubiegać się u producenta o zwrot pieniędzy. Ten zwrócił mu uwagę na to, że przyznana gwarancja dopuszcza taką możliwość dopiero do 5 naprawach, co jest zgodne z prawem, bo zakres uprawnień gwarancyjnych może samodzielnie określić gwarant. Niezależnie od tego kupujący może zbadać, czy powtarzająca się awaria nie wynika z niezgodności towaru z umową.

Każdy sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jedynie w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego go kupującemu. Termin ten biegnie na nowo w razie wymiany towaru. Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana, strony mogą ten termin skrócić, jednakże nie poniżej jednego roku.

Zawiadomienie sprzedawcy o wadzie przerywa bieg przedawnienia. Przedawnienie nie biegnie w czasie wykonywania naprawy lub wymiany.

Upływ terminów nie wyłącza wykonania uprawnień wynikających z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową, jeżeli sprzedawca w chwili zawarcia umowy wiedział o wadzie i nie zwrócił na to uwagi kupującemu.

Kierowca kupił radio CB, które od dnia zakupu miało niedziałające pokrętło do dostrajania fal. Mimo to używał go przez blisko dwa lata i postanowił zareklamować sprzęt. Nie wiedział jednak, że termin dwa lata to jedynie czas na ujawnienie wady sprzętu, a terminy do składania roszczeń są przewidziane odrębnie. Kupujący traci uprawnienia do naprawy lub wymiany towaru, jeżeli przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia jego wadliwości nie zawiadomi o tym sprzedawcy.

Dziesięciodniowy termin na odstąpienie od umowy zawartej przez internet i zwrot pieniędzy przysługuje tylko wobec sprzedawcy, który jest przedsiębiorcą. W praktyce sprzedającymi na aukcjach internetowych bywają zarówno osoby prowadzące własne firmy, jak i osoby prywatne, które chcą się pozbyć niepotrzebnych rzeczy. Przedsiębiorca sprzedający na aukcji odpowiada za towar tak samo jak w przypadku zwykłej sprzedaży internetowej. Od zawartej z nim umowy można więc odstąpić w ciągu dziesięciu dni od dostarczenia przesyłki, ale gdy cena nie była licytowana.

Internauta chciał zwrócić telewizor kupiony w internecie, ale sprzedawca nie chciał uznać odstąpienia od umowy. Twierdził, że towar nie ma wad. Tymczasem konsument, który kupił towar na odległość, może z niego zrezygnować w ciągu 10 dni od daty odebrania przesyłki. Nie musi tego uzasadniać. Towar powinien wrócić do sklepu w oryginalnym opakowaniu wraz z paragonem lub fakturą, z kserokopią dowodu zapłaty i gwarancją. Do przesyłki należy dołączyć pismo o odstąpieniu od umowy.

adam.makosz@infor.pl

Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2002 r. nr 141, poz. 1176 z późn. zm.).