Po śmierci dłużnika sąd musi zawiesić sprawę
PROCEDURA CYWILNA - Sąd zawiesił toczące się postępowanie o zwrot w terminie pożyczki, ponieważ zmarł pozwany. Spadkobiercy przeprowadzili już postępowanie i objęli spadek. Czy sąd może odwiesić sprawę po wskazaniu następców prawnych zmarłego dłużnika
oczące się przed sądem postępowanie może zostać zawieszone z mocy prawa, z urzędu, na zgodny wniosek stron albo na wniosek spadkobiercy strony. Z mocy prawa następuje to wtedy, gdy sąd zaprzestał wykonywania czynności na skutek siły wyższej, na przykład: katastrofy lub klęski żywiołowej. Natomiast z urzędu sąd musi zawiesić je w wyszczególnionych w ustawie przypadkach.
Gdy ustanie przyczyna zawieszenia, sąd wydaje postanowienie o podjęciu postępowania zawieszonego z urzędu, na przykład robi to wówczas, gdy po śmierci strony zgłosili się jej zastępcy prawni albo został ustanowiony kurator spadku.
- Zdaniem Sądu Najwyższego śmierć strony przed wszczęciem procesu nie jest podstawą zawieszenia postępowania. Gdy umrze już w toku postępowania, sąd musi zawiesić je z urzędu - tłumaczy Jacek Stanisławski, prawnik z Kancelarii Olczyk & Kubicki. Taki sam obowiązek ciąży na sądzie wówczas, gdy umrze przedstawiciel ustawowy strony lub utraci zdolność procesową, strona utraci zdolność sądową, a jej przedstawiciel ustawowy zostanie zwolniony ze swych obowiązków.
- Utrata zdolności procesowej następuje w razie ubezwłasnowolnienia danej osoby - wyjaśnia Jacek Stanisławski.
Natomiast wówczas, gdy zastępstwo strony przez adwokata lub radę prawnego jest obowiązkowe (np. przed Sądem Najwyższym), sąd ma prawo zawiesić postępowanie w razie śmierci profesjonalnego pełnomocnika, skreślenia go z listy adwokatów lub radców prawnych, a także utraty przez nich możliwości wykonywania zawodu bądź zdolności procesowej.
Oprócz tego do zawieszenia postępowania z urzędu dochodzi m.in. wówczas, gdy zostanie ogłoszona upadłość strony, a spór dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.
Zdarza się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innej, będącej już w toku bądź od decyzji organu administracji publicznej. Wtedy sąd może zawiesić postępowanie z urzędu i czekać na rozstrzygnięcie.
- Na przykład sąd może zawiesić postępowanie o udzielenie zezwolenia na wybudowanie domu, na wspólnej nieruchomości, gdy zostało wszczęte postępowanie o zniesienie współwłasności - tłumaczy Jacek Stanisławski. Oprócz tego przyczyną zawieszenia postępowania może być również ujawnienie się czynu, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej może wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej - dodaje Jacek Stanisławski.
Przyczyną zawieszenia są też zdarzenia, które umożliwiają dalsze prowadzenie sprawy, np. nieuiszczenie przez stronę wymaganych opłat, niestawiennictwo obu stron na rozprawie lub tylko powoda, ale tylko wówczas, gdy nie domagał się rozpoznania sprawy w jego nieobecności, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy. Kolejna przyczyna to brak adresu powoda lub wskazanie niewłaściwego bądź niewskazanie w wyznaczonym terminie adresu pozwanego przez powoda.
Zawieszenia postępowania ma prawo domagać się spadkobierca pozwanego, gdy powód dochodzi od niego wykonania obowiązków należących do długów spadkowych. Chodzi tu jednak tylko o taki przypadek, w którym spadkobierca nie złożył jeszcze oświadczenia o przyjęciu spadku, a termin do złożenia go jeszcze nie upłynął.
Wprawdzie sąd ma prawo zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron, ale robi to tylko wówczas, gdy uzna, że jest celowe i nie zmierza do obejścia prawa albo do jego naruszenia.
Postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron, wniosek spadkobiercy albo z powodu trwałej przeszkody, jaką był brak aktualnego adresu powoda lub pozwanego bądź niestawiennictwa ich na rozprawie, sąd może umorzyć, jeśli strony lub spadkobierca nie wystąpią w ciągu trzech lat o podjęcie postępowania.
Nie ma podstawy do zawieszenia postępowania, gdy sąd może sam dokonać potrzebnych ustaleń. Natomiast może zawiesić je, gdy inne postępowanie jest w toku. Dlatego sprawę o eksmisję osoby zajmującej lokal spółdzielczy po byłym członku, któremu przysługiwało prawo do lokalu spółdzielczego lokatorskiego, sąd zawiesza, gdy wytoczyła ona sprawę o przyjęcie jej do spółdzielni i przydzielenie zajmowanego lokalu.
Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz
Art. 173 - 182 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu