6 sposobów na odzyskanie pieniędzy za nieudany zakup

Konsument, który robi zakupy w tradycyjnym sklepie, może odzyskać pieniądze za nieudany zakup, tylko wówczas gdy nabył towar niezgodny z umową i zgłosił sprzedawcy reklamację w terminie.

Natomiast tylko z tego powodu, że po przyniesieniu do domu rzecz przestała mu się podobać, przez pomyłkę kupił ją w innym rozmiarze lub kolorze, niż była mu potrzebna, albo że w sklepie obok można kupić ten sam produkt znacznie taniej, nie może oddać jej do sklepu i domagać się zwrotu pieniędzy.

Mimo że przepisy nie przewidują możliwości zwrotu zakupu, to z wieloma sprzedawcami, szczególnie w tzw. sklepach sieciowych, można wynegocjować taką możliwość w określonym terminie od dnia zakupu. Negocjacje w tej sprawie trzeba przeprowadzić jeszcze przed zakupem towaru. Warto też uzyskać od sprzedawcy oświadczenie o możliwości odzyskania pieniędzy za zwrócony towar, aby nie wycofał się on z poczynionych uzgodnień.

Szczególnie w okresie przedświątecznym sprzedawcy zatrudnieni w tradycyjnych sklepach wyrażają zgodę na przyjęcie z powrotem towaru w określonym czasie od zakupu. Konsument musi wówczas przynieść tę rzecz razem z paragonem i otrzyma zwrot równowartości ceny towaru bez żadnych potrąceń. Sprzedawcy nie pobierają przy tym również odstępnego, a zamiast zwrotu gotówki mogą na życzenie klienta wymienić rzecz na egzemplarz w innym kolorze, rozmiarze, fasonie albo nawet na inny produkt. Towar przyjmują jednak, pod warunkiem że nie została od niego odcięta metka, nie był używany i nie został uszkodzony.

O tym, że towar ma wady i jest niezgodny z umową, konsument powinien zawiadomić sprzedawcę w ciągu dwóch miesięcy od dokonania zakupu. Musi to również zrobić w ciągu dwóch lat od wydania mu towaru, ponieważ po upływie tego terminu sprzedawca za jego niezgodność z umową nie odpowiada. Natomiast dwuletni termin biegnie na nowo w razie wymiany wadliwego produktu na nowy. Złożoną w terminie reklamację sprzedawca musi przyjąć, nie może odesłać konsumenta do producenta lub importera.

Natomiast nabywca nie może od razu domagać się zwrotu pieniędzy za towar niezgodny z umową. Najpierw ma prawo żądać jego nieodpłatnej naprawy albo wymiany na nowy. Dopiero, gdy naprawa albo wymiana są niemożliwe, albo wymagają nadmiernych kosztów, bądź narażałyby kupującego na znaczne niedogodności, to może on odstąpić od umowy i otrzymać zwrot ceny. Takich uprawnień konsumenta sprzedawca nie może wyłączyć ani ograniczyć w drodze umowy.

Zakupiony produkt nabywca ma prawo reklamować, gdy jest niezgodny z umową, czyli nie nadaje się do takiego celu, do jakiego jest zwykle używany (np. grzejnik powinien dostarczać gorącego powietrza), albo jego właściwości nie odpowiadają właściwościom, które powinien posiadać towar tego rodzaju (np. gumowe kalosze nie mogą przemakać). Za niezgodny z umową uważa się produkt w sposób nieprawidłowy zamontowany lub uruchomiony przez sprzedawcę albo nabywcę, wówczas gdy postępował zgodnie z instrukcją otrzymaną w sklepie (np. po dostarczeniu zakupionych mebli w częściach do składania okazało się, że brakuje kilku elementów).

Można reklamować towar zakupiony na wyprzedaży po obniżonej cenie, gdy obniżkę uzasadnia sprzedaż po sezonie lub sprzedaż towaru z wadą, o której nabywca był poinformowany. Korzystanie z wyprzedaży nie ogranicza uprawnień konsumenta dotyczących reklamacji. Konsument może reklamować wszystkie niezgodności z umową, jakie ujawniły się podczas używania rzeczy zakupionej na wyprzedaży posezonowej.

Gdy cena została obniżona z powodu wady rzeczy, to wówczas reklamacja również jest możliwa, ale pod warunkiem, że nie dotyczy tej wady, która uzasadniała zapłatę niższej kwoty. Procedura składania reklamacji jest taka sama jak w sprawie zakupu towaru niezgodnego z umową nabytego za pełną cenę. Sprzedawca ma 14 dni na ustosunkowanie się do żądań konsumenta w sprawie naprawy towaru albo wymiany go na wolny od wad. Powinien to zrobić na piśmie i o podjętej decyzji zawiadomić klienta na przykład listem poleconym.

Gdy na wyprzedaży klient zakupi obuwie po obniżonej cenie, w którym kolor skóry w obu butach różni się nieznacznie i w dodatku sprzedawca uprzedził go o tej wadzie, to z tego powodu nie ma prawa składać reklamacji. Gdy jednak po dokładnym obejrzeniu zakupionego obuwia już w domu okaże się, że jeden but jest większy o numer od drugiego, to wówczas tę niezgodność z umową wynikającą z numeracji ma prawo reklamować, mimo że but zakupił po obniżonej cenie. Reklamację należy złożyć w ciągu dwóch miesięcy od ujawnienia się nowej wady i nie później niż w ciągu dwóch lat od zakupu.

Kupując za pośrednictwem internetu, telefonu, katalogów wysyłkowych lub w inny sposób zawierając umowę na odległość, klient ma prawo w ciągu 10 dni odstąpić od umowy i zwrócić towar bez wad. Nie musi podawać przyczyny swojej decyzji i wskazywać na niezgodność towaru w umową. Wystarczy, że złoży w ciągu 10 dni oświadczenie na piśmie w tej sprawie i wyśle je przed upływem tego terminu do sprzedawcy. Gdy sprzedawca nie poinformuje konsumenta o możliwości odstąpienia od umowy, to wówczas termin odstąpienia wynosi trzy miesiące i liczy się od dnia wydania rzeczy. Jeżeli rozpocznie się już jego bieg i dopiero wówczas konsument otrzyma potwierdzenie od sprzedawcy, to termin zostaje skrócony do 10 dni i biegnie od tej daty.

Kupując za pośrednictwem internetu nagrania wideo, muzyczne, gry i oprogramowania komputerowe, konsument nie może ich zwrócić w ciągu 10 dni, gdy naruszy opakowanie. Zdarza się to wówczas, gdy po otwarciu opakowania i przesłuchaniu płyty melodie na niej przestały się mu podobać. Gdy płyta ma wady, to konsument może złożyć reklamację na takich samych zasadach jak wówczas, gdyby ją nabył w tradycyjnym sklepie.

Gdy konsument kupuje towar poza lokalem przedsiębiorstwa, na przykład podczas prezentacji w mieszkaniu sąsiada, to zawiera umowę na odległość i ma prawo od niej odstąpić bez podania przyczyny w ciągu 10 dni. Sprzedawca musi pouczyć go na piśmie o jego uprawnieniach do odstąpienia od umowy, nie może zastrzec, że nie wolno od niej odstąpić lub wprowadzić wymóg zapłaty odstępnego. Ma prawo domagać się, aby konsument potwierdził na piśmie, że został poinformowany o prawie odstąpienia od umowy i otrzymał wzór oświadczenia o odstąpieniu. W razie odstąpienia uważa się, że umowa nie została zawarta, a każda ze stron zwraca to, co otrzymała od drugiej w stanie niezmienionym.

Towar zakupiony podczas prezentacji w mieszkaniu sąsiada konsument ma prawo reklamować w razie ujawnienia się niezgodności z umową. Nie może odstąpić od umowy m.in. wówczas, gdy wartości zakupu nie przekracza 10 euro (chodzi tu o powszechnie zawierane umowy w drobnych sprawach) i w razie zakupu towarów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do miejsca zamieszkania klienta.

Sprzedawca pokrywa koszty dostarczenia do naprawy rzeczy niezgodnej z umową, gdy z uwagi na wielkość wymaga specjalnego transportu. Ponosi koszty przewozu w obie strony, rozmontowania, a potem ponownego zamontowania rzeczy, np. meblościanki. Przygotowaniem rzeczy do transportu i przewozem musi zająć się konsument. Procedura pokrywania kosztów jest taka sama bez względu na to, u jakiego sprzedawcy rzecz została kupiona, bądź podczas wyprzedaży posezonowej albo rzeczy przecenionych, albo w sklepie z meblami używanymi.

Konsument, który kupił towar używany ma prawo reklamować jego niezgodność z umową. Wprawdzie najczęściej przy zakupie sprzedawca informuje go o stopniu ich zużycia, a nawet może wziąć od niego oświadczenie o tym, że znany jest stan faktyczny mebli. Nie może jednak domagać się oświadczenia o rezygnacji z prawa do składania reklamacji. Strony mogą jedynie skrócić do roku okres składania reklamacji.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2002 r. nr 141 , poz. 1176 z późn. zm.).