Wierzytelności od kontrahenta odzyskujemy na nowych zasadach
Przedsiębiorca szybciej ściągnie należności, bo prowadzący egzekucję mają teraz dodatkowe uprawnienia dyscyplinujące dłużnika. Za odmowę udzielenia wyjaśnień można ukarać go grzywną nawet do 2 tysięcy złotych, a gdy nie stawi się w sądzie w sprawie o wyjawienie majątku - przymusowo doprowadzić
Postępowania egzekucyjne prowadzone od 3 maja 2012 r. na nowych zasadach umożliwiają szybsze i bardziej skuteczne odzyskanie należnych płatności od dłużników. Korzystne dla wierzycieli zmiany wprowadziła ustawa z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 233, poz. 1381). Przede wszystkim pozwoliła komornikowi prowadzącemu egzekucję na dokładne określenie, jakim majątkiem dysponuje wierzyciel, wprowadziła środki przymusu skuteczniej dyscyplinujące dłużnika oraz usunęła zbędne procedury, przedłużające toczące się postępowanie.
Sam albo ze wsparciem
Gdy kontrahent nie zapłacił w terminie, przedsiębiorca może powierzyć odzyskanie pieniędzy firmie windykacyjnej albo wnieść pozew do sądu o zapłatę. W tej drugiej sytuacji, po uprawomocnieniu się wyroku zasądzającego na jego rzecz roszczenie, powinien się domagać, aby sąd zaopatrzył to orzeczenie w klauzulę wykonalności. Dzięki temu uzyska tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji. Oprócz wyroku tytułami egzekucyjnymi nadającymi się do zaopatrzenia w klauzulę wykonalności są na przykład: ugoda zawarta przed sądem, inne niż wyrok orzeczenie sądowe podlegające natychmiastowemu wykonaniu oraz akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji.
Dodatkowych formalności należy dopełnić wówczas, gdy z zapłatą zalega firma prowadzona w formie spółki prawa cywilnego. Aby przeprowadzić egzekucję ze wspólnego majątku wspólników, wierzyciel musi uzyskać tytuł egzekucyjny wydany przeciwko nim wszystkim. Inna procedura związana z uzyskaniem klauzuli wykonalności stosowana jest wówczas, gdy zostało zasądzone roszczenie od spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej. Tytułowi egzekucyjnemu (wyrokowi) sąd nada wówczas klauzulę wykonalności przeciwko wspólnikowi ponoszącemu odpowiedzialność za zobowiązania spółki całym majątkiem bez ograniczenia. Zrobi to wówczas, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna albo gdy wprawdzie nie została jeszcze wszczęta, ale jest oczywiste, że będzie bezskuteczna.
Wierzyciel musi jednak wykazać przed sądem, że taka bezskuteczność ma lub będzie miała miejsce. Na przykład wskazać na postanowienie komornika o umorzeniu postępowania przeciwko dłużnikowi, ponieważ uznał on, że z egzekucji nie uzyska sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Dowodem na bezskuteczność prowadzenia egzekucji może być również wykaz majątku (złożony przez spółkę jeszcze przed wszczęciem postępowania przez komornika), z którego wynika, że zadłużenia nie da się skutecznie ściągnąć z jej majątku.
Z pismem do sądu
Z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przedsiębiorca powinien wystąpić na piśmie lub ustnie do protokołu do sądu pierwszej instancji, w którym sprawa się toczy. Do wniosku powinien dołączyć m.in. tytuł egzekucyjny (wówczas gdy nie pochodzi on od sądu), a czasem także zaświadczenie, że tytuł egzekucyjny podlega wykonaniu (gdy pochodzi on od organu administracji publicznej). Sąd drugiej instancji może ją nadać, dopóki akta sprawy się w nim znajdują. Tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego oraz innym tytułom, klauzulę nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Gdyby tej właściwości nie dało się ustalić, nada ją sąd rejonowy, w którego okręgu będzie wszczęta egzekucja. Jeśli przedsiębiorca chce wszcząć egzekucję za granicą, o nadanie klauzuli wykonalności powinien zwrócić się do tego sądu rejonowego, w którego okręgu tytuł został sporządzony. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności sąd musi rozpatrzyć najpóźniej w ciągu trzech dni od jego złożenia.
Gdy przedsiębiorca chce wyegzekwować roszczenia na podstawie nakazu zapłaty, który został wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym, nie musi występować z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności, ponieważ uzyska ją z urzędu. Sąd nadaje ją niezwłocznie po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty.
Obowiązujące od 3 maja 2012 r. znowelizowane przepisy kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowią, że klauzula wykonalności powinna zawierać stwierdzenie, że tytuł uprawnia do egzekucji. W razie potrzeby oznacza też zakres tej egzekucji. Gdy świadczenie pieniężne wskazane w tytule egzekucyjnym zostało określone w walucie obcej, to wówczas sąd w klauzuli zobowiąże komornika do przeliczenia zasądzonej kwoty na złote według średniego kursu tej waluty ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień sporządzenia planu podziału, albo wypłaty tej kwoty wierzycielowi.
Wolno wybrać
Komornik rozpoczyna prowadzenie czynności egzekucyjnych na wniosek wierzyciela. Przedsiębiorcy wolno wybrać komornika, któremu powierzy przeprowadzenie egzekucji. Może on być nawet spoza rejonu. Wyjątek od tej zasady ma miejsce tylko w razie prowadzenia egzekucji z nieruchomości należącej do dłużnika.
Aby ustalić majątek dłużnika, komornik ma prawo domagać się od niego wyjaśnień. Niewykluczone jest też zwrócenie się do organów administracji publicznej, podatkowych, rentowych, banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, przedsiębiorstw maklerskich, organów spółdzielni mieszkaniowych, zarządów wspólnot mieszkaniowych oraz innych podmiotów zarządzających mieszkaniami i lokalami użytkowymi.
Za nieuzasadnioną odmowę udzielenia tych wyjaśnień i informacji bądź też za złożenie wyjaśnień świadomie fałszywych komornik - na wniosek wierzyciela albo z urzędu - wymierza grzywnę do dwóch tysięcy złotych. Od 3 maja 2012 r. wysokość jest znacznie wyższa od dotychczas stosowanej, nieprzekraczającej 500 zł. Gdy komornik domagał się informacji od osoby prawnej, to wówczas ukarze grzywną pracownika odpowiedzialnego za ich udzielenie. Jeżeli takowego nie sposób wskazać, komornik nakłada grzywnę na kierownika, a wypis postanowienia o ukaraniu doręcza osobie, na którą nałożył grzywnę, stronom oraz prokuratorowi. W dodatku oprócz obowiązku zapłaty grzywny osoby ukarane mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności karnej za niedopełnienie lub przekroczenie obowiązków służbowych.
Na dłużniku zawiadomionym przez komornika o wszczęciu egzekucji ciążą dodatkowe obowiązki. Musi informować organ egzekucyjny o każdej zmianie miejsca swojego zamieszkania (gdy trwa dłużej niż miesiąc) w ciągu 7 dni od przeprowadzki. W razie niewywiązania się z tego obowiązku komornik ukarze dłużnika grzywną w wysokości do 2 tysięcy złotych. Grzywnę do tysiąca złotych komornik wymierza za utrudnianie wykonywania mu czynności. Wolno na przykład ukarać w ten sposób dłużnika, który zachowuje się niewłaściwie i utrudnia komornikowi wykonywanie czynności, a w dodatku nawet na wezwanie komornika nie chce opuścić miejsca czynności.
Skarga na czynności
Niewykluczone, że wierzyciel oraz dłużnik będą mieli zastrzeżenia do komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Służy im wówczas skarga na czynności komornika do sądu rejonowego. Na przykład władni są zaskarżyć zaniechanie pewnych działań. Skargę może też złożyć osoba, która nie jest stroną, ale przez czynności komornika lub przez niewykonanie ich jej prawa zostały naruszone lub zagrożone.
Znowelizowane przepisy k.p.c. przewidują, że skargę na czynności komornika należy wnieść do sądu w ciągu tygodnia od dnia czynności, pod warunkiem, że skarżący był przy tej czynności obecny albo został o jej terminie powiadomiony. W pozostałych przypadkach termin tygodniowy biegnie wówczas od chwili, kiedy skarżący dowiedział się o dokonaniu czynności.
Skargę na niewykonanie czynności trzeba wnieść w ciągu tygodnia od dnia, w którym komornik miał ją wykonać.
Po złożeniu skargi do sądu, procedura rozpoznawania jej następująca. Odpis sąd przesyła komornikowi. Ten w ciągu 3 dni musi na piśmie uzasadnić przyczyny dokonania czynności bądź podać przyczyny jej zaniechania. Następnie komornik swoje uzasadnienie razem z aktami sprawy powinien przekazać do tego sądu, do którego skarga wpłynęła. Komornik ma jednak prawo skargę w całości uwzględnić. Wtedy zawiadamia o tym sąd, skarżącego oraz osoby zainteresowane uwzględnieniem skargi.
W ciągu tygodnia sąd musi rozpoznać skargę. Jednakże jej wniesienie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, a także wykonania zaskarżonej czynności. Choć taka jest zasada, sąd ma prawo zawiesić postępowanie albo wstrzymać wykonanie czynności.
Sądowi wolno odrzucić skargę wówczas, gdy została wniesiona po upływie terminu, skarżący nie opłacił jej albo była z innych przyczyn niedopuszczalna. Odrzuca też skargę mającą braki, o ile skarżący nie uzupełnił ich w terminie. Na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi służy zażalenie.
Obrona na wniosek
Przedsiębiorcy, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne o zapłatę, wolno bronić się i żądać wstrzymania czynności egzekucyjnych. Taka sytuacja ma miejsce przede wszystkim wówczas, gdy nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej co do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego. W takim przypadku administracyjny organ egzekucyjny oraz komornik wstrzymują czynności egzekucyjne. Robią to na wniosek wierzyciela, dłużnika albo z urzędu. Przekazują wówczas akta - zarówno egzekucji administracyjnej, jak i sądowej - do sądu rejonowego, w którego okręgu została wszczęta egzekucja. Wtedy to on wskaże organ władny - w trybie właściwym dla danego organu - dalej prowadzić łącznie egzekucję z tej rzeczy lub prawa majątkowego.
W sprawie zbiegu egzekucji sąd powinien wydać postanowienie w ciągu 14 dni. Uwzględni przy tym stopień zaawansowania każdego z postępowań egzekucyjnych. Gdyby te były w równym stopniu zaawansowane, to wówczas weźmie pod uwagę wysokość egzekwowanych należności i kolejność ich zaspokojenia. W postępowaniu powinien również określić te z wykonanych już wcześniej czynności pozostające w mocy. Postanowienie w tej sprawie może wydać również referendarz sądowy.
Sądowi lub referendarzowi sądowemu wolno jednak postanowić, że obie egzekucje powinien łącznie prowadzić administracyjny organ egzekucyjny. Zanim komornik przekaże mu akta, musi rozliczyć koszty egzekucji. Przedsiębiorca, który jest wierzycielem, powinien wówczas otrzymać pozostałość niewykorzystanej zaliczki. Na tytule wykonawczym komornik odnotowuje też wysokość dotychczasowych kosztów egzekucyjnych oraz wskazuje, w jakim zakresie roszczenie zostało zaspokojone.
Od postanowienia sądu lub referendarza sądowego wierzyciel, dłużnik oraz administracyjny organ egzekucyjny mogą się odwołać. Tryb odwołania zależy od tego, kto wydał postanowienie. Na postanowienie referendarza sądowego wnosi się skargę, na postanowienie sądu - zażalenie.
Organ, który przejął dalsze łączne prowadzenie egzekucji administracyjnej i sądowej, powinien orzec o kosztach czynności egzekucyjnych wykonanych już przez drugi organ (który teraz już tej egzekucji nie będzie prowadził), jeszcze zanim sąd wydał postanowienie. Orzeka nawet wówczas, gdy te czynności nie zostaną utrzymane w mocy.
Wyjawienie majątku
Przedsiębiorca może sam ustalić, jakim majątkiem dysponuje zadłużony kontrahent, i wskazać go komornikowi albo zlecić mu poszukiwanie tego majątku za wynagrodzeniem. Zdarza się i tak, że wierzyciel, sąd z urzędu zasądzający przeprowadzenie egzekucji albo uprawniony organ domagający się przeprowadzenia egzekucji nie wskazują majątku dłużnika, z którego można zaspokoić roszczenia wierzyciela. Wtedy komornik ma prawo wezwać dłużnika, aby złożył wyjaśnienia.
Wyjawienia majątku przez dłużnika ma prawo domagać się również wierzyciel. Z takim żądaniem wolno mu nawet wystąpić przed wszczęciem egzekucji - o ile uprawdopodobni, że ze znanego mu majątku dłużnika albo periodycznych świadczeń należnych za okres 6 miesięcy nie uzyska w pełni zaspokojenia swoich roszczeń. Z takim żądaniem wierzyciel może też wystąpić wówczas, gdy po uzyskaniu tytułu wykonawczego wezwał dłużnika do zapłaty listem poleconym (za potwierdzeniem odbioru), a dłużnik nie spełnił świadczenia w ciągu 14 dni (od doręczenia wezwania do zapłaty).
Wniosek o wyjawienie majątku wierzyciel musi złożyć w sądzie właściwości ogólnej dłużnika. Dołącza do niego odpis protokołu zajęcia lub inne dokumenty uzasadniające obowiązek wyjawienia majątku. Gdy wniosek został złożony przed wszczęciem egzekucji, to dołącza się też tytuł wykonawczy.
Znowelizowane przepisy k.p.c. stanowią, że gdy dłużnik bez usprawiedliwionej przyczyny nie stawi się do sądu, aby złożyć wykaz lub przyrzeczenie, to wówczas sąd ma prawo skazać go na grzywnę lub nakazać przymusowe doprowadzenie. Oprócz tego może też zastosować areszt nieprzekraczający miesiąca. Z takich samych środków przymusu sąd korzysta, gdy dłużnik wprawdzie stawi się w sądzie, ale nie złoży wykazu lub odmówi złożenia przyrzeczenia albo odpowiedzi na zadawane pytania. Sąd uchyla areszt, gdy dłużnik jednak zdecyduje się odpowiedzieć na pytania, złożyć wykaz i przyrzeczenie. W takim przypadku niezapłacone do tego czasu grzywny ulegają umorzeniu. Ponadto sąd umarza je również wówczas, gdy zostaje umorzone postępowanie.
W razie zastosowania środków przymusu dłużnik ma prawo w każdej chwili złożyć wykaz i przyrzeczenie. Zanim jednak sąd zastosuje środki przymusu, powinien o istnieniu takiej możliwości poinformować dłużnika w wezwaniu na posiedzenie.
Sprzedaż rzeczy dłużnika
Przedsiębiorca może wskazać nieruchomości dłużnika, domagać się zlicytowania ich i przeznaczenia pieniędzy na poczet nieuregulowanych należności. Egzekucję prowadzi się też z ruchomości dłużnika, jego rachunku bankowego oraz wynagrodzenia za pracę lub przysługujących mu innych świadczeń okresowych, renty lub emerytury.
Od 3 maja 2012 r. komornik dokonuje sprzedaży z wolnej ręki zajętych ruchomości na innych zasadach niż do tej pory. Zawsze bezpośrednio po zajęciu sprzedaje ruchomości, które ulegają łatwo zepsuciu, bądź takie, których przechowywanie (lub sprawowanie nad nimi dozoru) powodowałoby nadmierne koszty. Sprzedaje też zajęty inwentarz żywy, gdy dłużnik odmówił zgody na przyjęcie go pod dozór.
Z wolnej ręki może też sprzedać inne ruchomości, gdy dłużnik wyraził na to zgodę i określił minimalną cenę zbycia. Jednakże sprzedaż nie powinna nastąpić wcześniej niż po dwóch tygodniach od dnia oszacowania, pod warunkiem że wierzyciele nie sprzeciwili się jej przeprowadzeniu. Wierzyciel ma prawo wyrazić sprzeciw w ciągu tygodnia od daty zawiadomienia go przez komornika o zamiarze sprzedaży z wolnej ręki.
Drugą formą sprzedaży zajętych ruchomości jest licytacja publiczna. Cena wywołania wynosi wówczas trzy czwarte wartości szacunkowej. Gdy nie dojdzie do skutku, to w drugim terminie licytacyjnym cena wywołania wynosi połowę wartości szacunkowej. Zajętych ruchomości nie wolno jednak sprzedać za cenę niższą od ceny wywołania.
Gdy zajęte ruchomości nie były używane, a stanowią przedmiot obrotu handlowego, to wówczas strona ma prawo wystąpić z wnioskiem do komornika o sprzedanie ich po cenie hurtowej przedsiębiorcy zajmującemu się obrotem takimi rzeczami. Gdy cena hurtowa nie zostanie udokumentowana, to sprzedaż nastąpi po cenie o 25 proc. niższej od wartości szacunkowej ruchomości.
Publiczna licytacja ruchomości
Przebieg licytacji ruchomości jest jawny. Odbywa się ona publicznie. Wystarczy, że stawi się na niej tylko jeden licytant. Nie mogą w niej jednak uczestniczyć dłużnik i komornik oraz ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo.
Wyłączone od udziału są również osoby, które są na niej obecne w charakterze urzędowym, oraz licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji. Licytant ma prawo udzielić pełnomocnictwa do udziału w przetargu np. adwokatowi, radcy prawnemu lub innej osobie (w tym ostatnim przypadku pełnomocnictwo potwierdza dokumentem z podpisem urzędowo poświadczonym).
Osoba przystępująca do przetargu składa rękojmię w wysokości jednej dziesiątej sumy oszacowania. Po zakończeniu licytacji zostanie zatrzymana rękojmia licytanta, któremu udzielono przybicia, a pozostałym uczestnikom pieniądze niezwłocznie się zwraca. Gdy nabywca w terminie nie uiści ceny traci rękojmię, a skutki przybicia wygasają. Utracona rękojmia pokrywa koszty egzekucji związane ze sprzedażą, a reszta wchodzi w skład sumy uzyskanej z egzekucji. Gdy egzekucja zostanie umorzona, to wówczas ta kwota zostanie przelana na dochód Skarbu Państwa.
Z rachunków w banku
Przedsiębiorca ma prawo zaspokoić swoje roszczenia, dokonując egzekucji z rachunków bankowych dłużnika. Zajęte mogą zostać również rachunki prowadzone w walucie obcej. Wtedy bank przekaże komornikowi należność w złotych, przeliczoną według kursu kupna waluty obcej, dla której prowadzony jest rachunek. Chodzi tu o kurs ogłoszony przez NBP w dniu przekazania należności komornikowi.
Komornik ma prawo zająć również wkład oszczędnościowy dłużnika. Wtedy bank wstrzymuje wypłaty z zajętego wkładu i zawiadamia o tym swoje placówki, placówki operatora publicznego lub innego operatora pocztowego oraz inne placówki, w których dłużnik mógłby podjąć pieniądze.
O zajęciu wkładu oszczędnościowego komornik zawiadamia dłużnika. Gdyby w takiej sytuacji podjął wkład lub jego część, to wówczas zostanie ukarany tak, jak za usunięcie mienia spod egzekucji.
Oszacowanie nieruchomości
Aby odzyskać pieniądze dla wierzyciela, komornik ma prawo sprzedać jego nieruchomość na licytacji. Jednak zanim to nastąpi, powinien wezwać dłużnika do zapłaty długu w ciągu 2 tygodni pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania. Równocześnie z wysłaniem tego wezwania komornik składa w sądzie wieczystoksięgowym wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów prowadzonych dla tej nieruchomości.
O terminie opisu i oszacowania komornik zawiadamia uczestników. Gdy jednak w tym terminie opis i oszacowanie nie zostaną ukończone, komornik powinien zawiadomić o tym znanych mu uczestników oraz wywiesić w tej sprawie obwieszczenie np. w budynku sądu i w lokalu wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Nieruchomość oszacowuje biegły powołany przez komornika. Gdy egzekucja będzie prowadzona w stosunku do kilku nieruchomości, z których każda posiada odrębną księgę wieczystą lub odrębny zbiór dokumentów, to wówczas opisem i oszacowaniem biegły musi objąć odrębnie każdą z nich. Zdarza się jednak, że egzekucja prowadzona jest w stosunku do kilku nieruchomości stanowiących własność tego samego dłużnika. W dodatku każda z nich ma własną księgę wieczystą albo zbiór dokumentów. Gdy nieruchomości stanowią całość gospodarczą, a postępowania egzekucyjne zostaną połączone w jedno, to opisuje się i oszacowuje tę całość i jeszcze dodatkowo każdą nieruchomość osobno.
Opis i oszacowanie można zaskarżyć w ciągu dwóch tygodni, a termin ten biegnie od dnia ukończenia procedury albo od doręczenia uczestnikowi zawiadomienia o tym, że opis i oszacowanie nie zostały ukończone. Dla uczestników, którym nie doręczono zawiadomienia, termin biegnie od dnia obwieszczenia o ukończeniu. Postanowienie sądu można zaskarżyć, składając zażalenie.
Do postępowania egzekucyjnego z nieruchomości od 3 maja 2012 r. zostały wprowadzone istotne zmiany mające tę procedurę usprawnić. Na przykład wprowadzono zasadę, że oddanie zajętej nieruchomości w użyczenie, leasing, najem lub dzierżawę jest bezskuteczne wobec nabywcy nieruchomości w egzekucji. Natomiast wówczas, gdy dłużnik przed zajęciem pobierze czynsz za czas dłuższy niż 3 miesiące, a dzierżawny za czas dłużny niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia, to nie zwalnia to najemcy lub dzierżawny od zapłaty czynszu po raz drugi do rąk komornika.
Został też skrócony okres miedzy poszczególnymi kolejnymi licytacjami tej samej nieruchomości. Gdy po drugiej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność i postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, to wtedy nowa egzekucja z tej samej nieruchomości może być wszczęta po 6 miesiącach od daty drugiej licytacji (przed nowelizacją był to rok).
WAŻNE
Gdy postanowienie komornika o ukaraniu grzywną się uprawomocni, to wówczas zostanie wykonane w drodze egzekucji sądowej. Nie trzeba go opatrywać klauzulą wykonalności
Oznaczyć świadczenia
Komornik wyegzekwuje należne roszczenie, gdy wierzyciel wystąpi z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. We wniosku przedsiębiorca powinien określić:
— świadczenie, które ma być spełnione,
— sposób egzekucji, a nawet kilka sposobów, to wtedy komornik zastosuje najmniej uciążliwy dla dłużnika.
Do wniosku przedsiębiorca dołącza tytuł wykonawczy.
Wierzyciel może też zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika za wynagrodzeniem.
Zwolnić to, co niezbędne
Gdy dłużnik prowadzi przedsiębiorstwo, a egzekucja zostanie skierowana do rzeczy niezbędnej dla wykonywania przez niego działalności gospodarczej, to wówczas może domagać się wyłączenia jej spod zajęcia. W tym celu składa wniosek do sądu (w którego okręgu prowadzona jest egzekucja) i wskazuje w nim tę rzecz oraz inne składniki swojego mienia mogące posłużyć zaspokojeniu wierzyciela w zamian za rzecz zwolnioną (np. własność i inne prawa majątkowe). W takim przypadku dłużnikowi wolno złożyć skargę na czynności komornika i zawrzeć w niej m.in. wniosek o zwolnienie konkretnej rzeczy spod zajęcia. W dodatku z wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji nie może wystąpić każdy przedsiębiorca, lecz tylko ten, który prowadzi działalność w formie przedsiębiorstwa.
Wyłączone rzeczy to zarówno ruchomości, jak i nieruchomości, pod warunkiem że są niezbędne do prowadzenia działalności. Nie chodzi więc o rzeczy, które dopiero w przyszłości okażą się niezbędne do działalności, którą dopiero przedsiębiorca ma zamiar podjąć.
Zanim sąd orzeknie o wyłączeniu spod egzekucji, powinien wysłuchać strony, wziąć pod uwagę interesy wierzyciela, dłużnika oraz społeczno-gospodarcze znaczenie działalności gospodarczej zadłużonego przedsiębiorcy.
Gdy zostanie wydane postanowienie zwalniające spod zajęcia, to wówczas mienie zastępcze wskazane w postanowieniu będzie traktowane tak, jak zajęte przez komornika. W dodatku komornik niezwłocznie dokona w stosunku do niego czynności związanych z zajęciem. Na postanowienie sądu w sprawie zajęcia stronom przysługuje zażalenie.
WZÓR
Warszawa, dnia 12 lipca 2012 r.
Do Sądu Rejonowego
dla m.st. Warszawy
Wydział Cywilny
sygn. akt XV Km 34/12
Wierzyciel
Jan Kowalczyk
zam. w Warszawie, ul. Nadbrzeżna 53 m. 89
Dłużnicy
1. Władysław Mąka
zam. w Warszawie, ul. Prasowa 56 m. 90
2. Natalia Mąka,
Żona dłużnika Władysława Mąki
zam. w Warszawie, ul. Prasowa 56 m. 90
Wnoszę o:
1. uchylenie zajęcia samochodu marki XYZ, numer rejestracyjny WJ 00000, dokonanego przez komornika Zdzisława Malinowskiego w dniu 10 lipca 2012 r.,
2. zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie aż do czasu rozstrzygnięcia niniejszej skargi,
3. zasądzenie od wierzyciela na rzecz wnoszącej skargę Natalii Mąka kosztów związanych ze skargą według norm przepisanych.
Dnia 10 lipca 2012 r. komornik XV rewiru zajął samochód marki XYZ na rzecz wierzyciela Jana Kowalczyka, na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 30 września 2011 r., zasądzającego od dłużnika Władysława Mąki 20 000 (dwadzieścia tysięcy) złotych oraz klauzuli wykonalności i nadanej przeciwko Natalii Mąka jako małżonce dłużnika z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Samochód został wyceniony na kwotę 7000 (siedem tysięcy) złotych.
Dowód:
1. akta komornicze - sygn akt XV Km 34/12
2. zawiadomienie o wszczęciu egzekucji
Zajęty samochód stanowił majątek osobisty Natalii Mąka, ponieważ nabyła go jeszcze przed zawarciem małżeństwa z Władysławem Mąka. Kupiła go 15 marca 2008 r., a małżonkowie Mąka zawarli związek małżeński dopiero 28 stycznia 2009r.
Dowód:
1. faktura zakupu auta
2. odpis skrócony aktu małżeństwa
W tej sytuacji samochód stanowi więc majątek osobisty Natalii Mąka i nie jest objęty wspólnością ustawową. Dlatego nie może być przedmiotem postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika.
Natalia Mąka
Załączniki:
1. dwa odpisy skargi
2. faktura
3. skrócony odpis aktu małżeństwa
WZÓR
Warszawa, dnia 12 lipca 2012 r.
Komornik Sądowy XV Rewiru
przy Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy
Wierzyciel
Franciszek Bąk
zam. w Warszawie, ul. Podzamcze 5 m. 8
Dłużnik
Jacek Gołąbek
zam. w Warszawie, ul. Asfaltowa 22 m. 67
Załączam wyrok Sądu Rejonowego dla miasta St. Warszawy z 15 marca 2012 r., w sprawie sygn. akt I C 287/10 i wnoszę o:
1. wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikowi Jackowi Gołąbek w celu wyegzekwowania:
● pretensji głównej w kwocie 20 tysięcy zł z zasądzonymi odsetkami od 5 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty
● kosztów procesu w kwocie 854 zł
● kosztów opatrzenia wyroku klauzulą wykonalności
● kosztów egzekucyjnych, które powstaną w toku egzekucji
2. prowadzenie egzekucji z ruchomości dłużnika, wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych i nieruchomości dłużnika położonej w Warszawie, ul. Asfaltowa 22 m. 67
3. zlecam komornikowi za wynagrodzeniem poszukiwanie majątku dłużnika.
Franciszek Bąk
Załączniki:
1. wyrok opatrzony klauzulą wykonalności
2. odpis wniosku
Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz
Podstawa prawna
Art. 762 - 1061 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu