Zakaz klubowy to zbyt daleko idące ograniczenie

Od 1 stycznia 2012 r. obowiązuje nowelizacja z 31 sierpnia 2011 r. przepisów ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. z 2011 r. Nr 217, poz. 1280). Jej celem było przede wszystkim dostosowanie norm tej ustawy do zbliżającego się Euro 2012. Nowelizacja powoduje jednak w doktrynie szereg dyskusji. Uzasadnione wątpliwości wzbudza jej "poprawność legislacyjna".

W skutek nowelizacji rozszerzono zakres tzw. zakazu klubowego, który zgodnie z art. 14 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych może być stosowany przez organizatora meczu piłki nożnej wobec osoby, która dopuściła się naruszenia regulaminu obiektu (terenu) lub regulaminu imprezy masowej. Wskazana wyżej zmiana rozszerzyła zakres zakazu również na kolejne imprezy masowe przeprowadzane z udziałem drużyny tego organizatora poza jego siedzibą. Termin niniejszej sankcji ustawodawca określił maksymalnie na dwa lata.

Instytucja zakazu stadionowego budzi wątpliwości przede wszystkim u komentatorów prawa konstytucyjnego. Wskazuje się, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z naruszeniem zasady zakazu podwójnego karania (ne bis in idem). Co więcej, wątpliwości wzbudza także możliwość określenia katalogu przepisów o charakterze represyjnym w akcie niemającym mocy powszechnie obowiązującej.

Należy podkreślić, że instytucja zakazu klubowego powinna być utożsamiana przede wszystkim ze swobodą aktów woli i wyboru, tj. procesem zawarcia umowy cywilnoprawnej. Widz z organizatorem imprezy masowej zawierają umowę o charakterze nienazwanym, której treść normatywna najbardziej zbliżona jest do postanowień umowy o dzieło uregulowanej w kodeksie cywilnym. Powyższa czynność prawna, tj. umowa o udostępnienie określonej imprezy masowej, umożliwia widzowi uczestnictwo w określonej imprezie masowej zorganizowanej przez organizatora osobiście lub z osobami trzecimi, zaś organizator zobowiązany jest do udostępnienia powyższej imprezy oraz do zapewnienia bezpieczeństwa jej uczestnikom (przy uwzględnieniu rygorów zawartych w ustawie o bezpieczeństwie imprez masowych). Określana jest ona także jako "umowa o udostępnienie widowiska sportowego". Jest to więc czynność prawna z zakresu prawa cywilnego, podczas kontraktowania której istnieje możliwość jej niezawarcia. Warunkiem jednak odmowy sprzedaży biletu jest brak spełniania przez widza warunków określonych w ofercie. Jest to czynność pomiędzy podmiotami prywatnymi i w większości od ich woli zależeć będzie możliwość zawarcia powyższej czynności prawnej.

Uzasadnione wątpliwości części doktryny budzi rozszerzenie zakresu zakazu klubowego. Wprowadzenie ograniczenia możliwości udziału w imprezie masowej, także w tej, która nie jest organizowana przez klub nakładający zakaz, wydaje się być naruszeniem zasad cywilistyki i zbyt daleko idącym ograniczeniem. Nie można na gruncie podstawowych zasad prawa cywilnego zabronić podmiotowi prawa prywatnego zawarcia umowy uczestnictwa w imprezie masowej z osobą trzecią, w przypadku gdy spełnia on wszystkie warunki przez nią wymagane określone w ofercie. Rozszerzenie zakresu zakazu klubowego wykracza poza zakres stosunków cywilnoprawnych i arbitralnie zastępuje orzeczenie sądu w przedmiocie ograniczeń praw zagwarantowanych w konstytucji. Organizator imprezy masowej nie może kształtować stosunków cywilnoprawnych osoby trzeciej, ponieważ nie jest do tego organem właściwym. Przyjęcie innej wykładni instytucji zakazu klubowego powoduje, że zakaz ten nie jest decyzją strony z zakresu stosunków prywatnoprawnych (inter partes), a ma on charakter publicznoprawny skutkującym kreowaniem sytuacji prawnej osoby trzeciej.

@RY1@i02/2012/066/i02.2012.066.21500020f.802.jpg@RY2@

Mateusz Drożdż prawnik z kancelarii Gide Loyrette Nouel, wykładowca prawa cywilnego na Uczelni Łazarskiego

Mateusz Drożdż

prawnik z kancelarii Gide Loyrette Nouel, wykładowca prawa cywilnego na Uczelni Łazarskiego