K.p.c. - koniec nowelizacji czy dobry początek zmian

Ostatnia z wprowadzonych zmian k.p.c. na mocy ustawy z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 233, poz.1381) ma charakter nie tylko porządkujący, ale przede wszystkim systemowy, gdyż wprowadza wiele zmian postulowanych w orzecznictwie, a zwłaszcza w doktrynie. Praktyka pokaże, które z nich będą wymagały szerszej wykładni, w zależności od tego, jakie problemy pojawią się ze stosowaniem znowelizowanych przepisów.

Najistotniejsze zmiany k.p.c. dotyczą następujących zagadnień:

● odstąpienia od dotychczasowego systemu prekluzji dowodowej na rzecz przeprowadzania postępowania dowodowego przy uwzględnieniu dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej, przez którą należy rozumieć oddanie sądom znacznej samodzielności w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, ustalania właściwego tempa przebiegu postępowania;

● nałożenia na strony i uczestników postępowania obowiązku wspierania postępowania zgodnie z dobrymi obyczajami (w zakresie przeprowadzania środków dowodowych i gromadzenia materiału dowodowego);

● koncentracji materiału dowodowego już na wstępnym etapie postępowania rozpoznawczego;

● likwidacji postępowania odrębnego w sprawach gospodarczych, przy zachowaniu właściwości sądów gospodarczych w zakresie rozpoznawania spraw gospodarczych;

● odstąpienia od prekluzji dowodowej w postępowaniach odrębnych;

● odstąpienia od sankcji związanej z wniesieniem apelacji bezpośrednio do sądu wyższej instancji zamiast za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie;

● rezygnacji z regulacji nakazującej zwrot wniosku o udzielenie zabezpieczenia w przypadku braków formalnych wniosku bez uprzedniego wzywania do ich uzupełnienia;

● wprowadzenia zasady, że w sytuacji kiedy wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu sąd uzależnił od złożenia kaucji, to nadanie klauzuli wykonalności albo stwierdzenie jego wykonalności jest możliwe dopiero po złożeniu kaucji przez uprawnionego do zabezpieczenia;

● usunięcia dotychczasowej nieprawidłowej i krytykowanej w literaturze regulacji polegającej na określeniu w art. 746 par. 1 k.p.c., że początkiem biegu terminu do dochodzenia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia jest powstanie szkody;

● rezygnacji z nowacyjnego zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, wynikających z praw własności intelektualnej (autorskich praw majątkowych, praw pokrewnych oraz praw do baz danych oraz należności wynikających z naruszenia autorskich praw majątkowych, a także należności wynikających z praw własności przemysłowej - w art. 7531 k.p.c.);

● możliwości odstąpienia od konieczności wyznaczania rozprawy w wypadkach niecierpiących zwłoki w sprawach dotyczących pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem.

Oprócz tych zmian wprowadzono jeszcze wiele innych o charakterze porządkującym czy redakcyjno-stylistycznym. Niestety powyższe zmiany należy uznać jedynie za preludium do zmian zapowiadanych przez przedstawicieli Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

@RY1@i02/2012/047/i02.2012.047.07000070h.804.jpg@RY2@

dr Izabella Gil

współautorka Komentarza Online Wydawnictwa C.H. Beck do Kodeksu postępowania cywilnego pod red. E. Marszałkowskiej-Krześ (stan prawny: 3.05.2012 r.), www.komentarzeonline.pl, adiunkt na WPAiE Uniwersytetu Wrocławskiego, radca prawny OIRP w Wałbrzychu