Oświadczenie woli nie zawsze z podpisem

Oszczędności, poprawę efektywności pracy i większy dostęp do sądów ma zapewnić wielka nowelizacja procedury cywilnej, na którą prawnicy i uczestnicy postępowań czekają od dawna. Przewidziane tam ograniczenie kognicji sądów ma przyspieszyć przebieg postępowań. Więcej uprawnień uzyskają referendarze sądowi i komornicy. Wszystkie te propozycje dotyczące uproszczenia czynności procesowych zawiera projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, skierowany do uzgodnień społecznych.

Autorzy chcą wprowadzić do kodeksu cywilnego nową formę czynności prawnych - oprócz pisemnej - dokumentową. Dokument nie będzie musiał mieć postaci papierowej. Tak samo liczyć się będzie treść utrwalona na dowolnym nośniku, choćby w telefonie komórkowym.

Dwa elementy dokumentu pozostaną obowiązkowe: informacja możliwa do odtworzenia oraz nośnik, na którym jest zapisana. Projekt przewiduje, że dla zachowania tej formy wystarczy wyrazić oświadczenie woli w taki sposób, aby można było ustalić, kto je złożył. Bez znaczenia zaś będzie podpisanie dokumentu, bo podpis nie będzie jego koniecznym elementem. W dodatku informacja może być zapisana na różnych nośnikach - odczytanie jej i odtworzenie nastąpi wówczas przy użyciu odpowiedniego oprogramowania, które importuje dane zapisane na wszystkich.

Takie rozwiązanie jest już praktykowane, przewidują je bowiem przepisy ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. nr 64, poz. 565 ze zm.). Chodzi jednak o interoperacyjność. Dane nie są zapisywane w jednym pliku na jednym nośniku, ale w wielu miejscach i tylko za pośrednictwem odpowiednich systemów teleinformatycznych możliwe jest ich odtworzenie.

Wprowadzenie nowej formy czynności prawnych pozytywnie oceniają prawnicy.

- Ma ona moc dowodową dokumentu, a jednocześnie łatwo ją będzie zachować, tym bardziej że w obrocie powszechnie stosowane są już poczta elektroniczna i SMS-y - ocenia radca prawny Piotr Czachorowski z Kancelarii Radców Prawnych Czachorowscy.

Zdaniem eksperta wprowadzenie tej formy usprawni dokonywanie czynności prawnych.

- Coraz częściej do skutku dochodzą umowy bez zachowania obowiązujących przepisów, dotyczących zachowania formy czynności prawnych. Dlatego strony powinny mieć możliwość udowodnienia przez sądem, że zawarły umowę, oraz stwierdzenia, jaka była jej treść, np. w oparciu o protokół elektroniczny zawierający tekst, obraz i dźwięk lub oświadczenie woli w postaci nagrania dźwięku lub obrazu - dodaje radca prawny Lech Obara z Kancelarii Lech Obara i Współpracownicy.

To potrzebne zmiany, bo w obrocie powszechnie stosowane są e-maile i SMS-y

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Projekt ustawy w uzgodnieniach międzyresortowych