SA w Białymstoku o dochodzeniu zapłaty od klienta

Sygn. akt I ACa 341/14

z 3 października 2014 r.

Powód, spółka z o.o. z siedzibą w Ł., w pozwie przeciwko sp. j. w B. domagał się zasądzenia kwoty z tytułu niezapłaconego wynagrodzenia za roboty budowlane, które wykonał jako podwykonawca na zlecenie spółki z o.o. z siedzibą w W., która była generalnym wykonawcą. Odpowiedzialność pozwanego wywodził z umowy cesji wierzytelności zawartej pomiędzy sp. z o.o. a pozwanym.

Sąd okręgowy oddalił powództwo. Ustalił, że pozwany zawarł umowę o roboty budowlane z generalnym wykonawcą. Ten zaś zlecił powodowi częściowe wykonanie robót. Jeszcze przed zawarciem umowy podmioty te zawarły umowę przelewu wierzytelności, której wypłata miała nastąpić na podstawie faktury VAT. Powód skierował do generalnego wykonawcy pismo z informacją o planowanym zakończeniu robót i prośbą o dokonanie odbioru końcowego. Następnie, wobec braku reakcji, poinformował o uznaniu prac za wykonane i odebrane bezusterkowo. Wystawił również fakturę VAT.

Sąd okręgowy oddalił powództwo, uznając je za przedwczesne. W jego ocenie powód nie wykazał, by dochodzona wierzytelność stała się wymagalna.

Strona powodowa zaskarżyła wyrok.

Sąd apelacyjny uwzględnił apelację, uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, że zgodnie z zawartą umową kwota wierzytelności miała być przelana przez dłużnika wierzytelności bezpośrednio na rachunek cesjonariusza, wskazany dłużnikowi w treści faktury VAT. Zapis ten stanowił o sposobie i formie rozliczenia, a nie o stanie wymagalności roszczenia (wierzytelności zgłoszonej w pozwie).

Sąd wskazał, że sporna kwestia wymagalności wymagała opowiedzenia się za stanowiskiem dotyczącym przyjętej podstawy odpowiedzialności pozwanego względem powoda, wynikającej z art. 647¹ par. 5 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; dalej: k.c.), w którym wprowadzono regułę solidarnej odpowiedzialności inwestora, generalnego wykonawcy i podmiotu zawierającego umowę z podwykonawcą o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane na rzecz podwykonawców i dalszych podwykonawców. Zastosowano tu konstrukcję solidarnej odpowiedzialności ex lege za cudzy dług. Podwykonawca może żądać zapłaty za wykonane roboty budowlane od inwestora, jeżeli nie otrzymał jej od wykonawcy. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, powód bowiem wykonał prace, które zostały odebrane, wystawił faktury VAT i nie otrzymał wynagrodzenia, chociaż istniały przesłanki do jego wypłaty.

Sąd apelacyjny nie podzielił oceny, że powód nie wykazał wymagalności dochodzonej wierzytelności. Stała się ona wymagalna z chwilą osiągnięcia jej rezultatu, tj. ziszczenia się przesłanek do wypłaty wynagrodzenia.

Oprac. Elżbieta Pawluk vel Kiryczuk