E-sprzedawcy powinni zacząć myśleć o zmianie nawyków

Są już gotowe założenia projektu nowej ustawy o prawach konsumenta. Czy przewidują one wprowadzenie nowych obowiązków dla przedsiębiorców?

Tak. Wynika to z tego, że projekt ustawy zmierza do usystematyzowania i ujednolicenia przepisów dotyczących umów zawieranych z konsumentami poza lokalem przedsiębiorcy lub na odległość (np. przez internet), których wartość przekracza równowartość 50 zł. W szczególności projekt reguluje odmiennie niż do tej pory kwestie związane z prawem odstąpienia od umowy zawartej z konsumentem i obowiązkami informacyjnymi przedsiębiorcy. W projekcie określono również formalne wymogi dotyczące umów zawieranych z konsumentami. W związku z tym sprzedawcy działający na rynku e-commerce będą musieli wypełniać dużo nowych obowiązków.

Projekt ustawy zawiera postanowienia dotyczące podstawowych obowiązków przedsiębiorców, które muszą zostać spełnione jeszcze przed zawarciem każdej umowy z konsumentem. O jakie konkretnie obowiązki chodzi?

Przedsiębiorca będzie zobligowany otrzymać wyraźną zgodę konsumenta na każdą dodatkową płatność w związku z realizacją zamówienia. Oprócz tego, jeżeli uruchomi specjalną infolinię w celu kontaktowania się z konsumentem, to koszt połączenia nie będzie mógł przekroczyć standardowych stawek danego operatora.

Projekt ustawy rozszerzył również katalog informacji, które powinny zostać udzielone konsumentowi przed zawarciem umowy na odległość. W porównaniu do obecnego stanu przedsiębiorca będzie zobowiązany poinformować konsumenta dodatkowo m.in. o swoim obowiązku dostarczenia rzeczy bez wad, istnieniu i treści gwarancji oraz kosztach zwrotu rzeczy, które ponosi konsument w przypadku odstąpienia od umowy. Pozytywną zmianą dla przedsiębiorców zawierających z konsumentami umowy na odległość jest - w kontekście obecnie obowiązującego wymogu pisemności - jednoznaczne potwierdzenie możliwości udzielenia wszystkich informacji w sposób odpowiadający rodzajowi użytego środka porozumiewania się na odległość (np. przez telefon, internet).

Na tym nie koniec. Przedsiębiorca będzie musiał uzyskać od konsumenta, z którym zawarł umowę na odległość, wyraźne potwierdzenie, że wie on, iż zamówienie pociąga za sobą obowiązek zapłaty. Ponadto sprzedawca prowadzący sklep online lub świadczący inne usługi drogą elektroniczną będzie miał obowiązek informowania konsumentów - na swojej stronie internetowej - o ograniczeniach dotyczących dostarczania towarów, a także o akceptowanych sposobach płatności.

Czy przedsiębiorcy powinni liczyć się z nowymi obowiązkami obciążającymi ich już po zawarciu umowy z konsumentem?

Tak. Wynikają one chociażby z tego, że wydłużony zostanie termin do odstąpienia od umowy przez konsumenta bez podania przyczyny (z 10 do 14 dni). Będzie on jednolity w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Projekt nowej ustawy stanowi bowiem implementację dyrektywy 2011/83/EC o prawach konsumenta. Dla przedsiębiorców istotne jest to, że konsument będzie mógł odstąpić od umowy we wspomnianym okresie, wypełniając ustandaryzowany formularz. Jeżeli zaś chodzi o obowiązki przedsiębiorcy w takiej sytuacji, to będą one związane z rozliczeniami wynikającymi z odstąpienia przez konsumenta od umowy. Projekt jednoznacznie rozstrzyga, że przedsiębiorca ma zwrócić konsumentowi wszelkie płatności związane z realizacją zamówienia nie później niż w terminie 14 dni od otrzymania oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Konsument poniesie jedynie bezpośrednie koszty zwrotu towaru. Jeżeli przedsiębiorca nie poinformuje konsumenta o jego prawie do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny, to termin na odstąpienie do umowy przedłuży się z 14 dni aż do 12 miesięcy. Dla porównania obecnie wynosi on trzy miesiące. To zmiana o fundamentalnym znaczeniu dla firm działających na rynku e-commerce. Ponadto przedsiębiorca będzie zobowiązany przekazać konsumentowi potwierdzenie zawarcia umowy na odległość, na trwałym nośniku, po jej zawarciu.

W założeniach projektu nowej ustawy o prawach konsumenta przewidziano daleko idące zmiany również w innych ustawach. Które z nich mogą mieć największy wpływ na sytuację firm?

Przede wszystkim rozszerzona zostanie definicja konsumenta. Znajdzie się ona w nowym par. 1 art. 22¹ kodeksu cywilnego. Zgodnie z jej nowym brzmieniem za konsumenta będzie uważana osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Ponadto, zgodnie z proponowaną nową regulacją art. 22¹ par. 2 kodeksu cywilnego, przepisy o ochronie konsumentów obejmą również osoby fizyczne, które - dokonując czynności związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową - działają także w celu niezwiązanym z tą działalnością i cel ten przeważa. Ta subtelna zmiana zawarta w art. 22¹ par. 1 kodeksu cywilnego, przejawiająca się dodaniem wyrażenia "z przedsiębiorcą", jest pozytywna. Powinna zminimalizować pole do nadużyć interpretacyjnych związanych z obecną definicją, a dotyczących drugiej strony umowy zawieranej z konsumentem. Inaczej należy ocenić proponowaną regulację art. 22¹ par. 2. W praktyce bowiem ustalenie, jaki cel przeważa w przypadku, gdy np. prawnik nabywa komputer, który będzie używany zarówno do celów służbowych, jaki i prywatnych, może okazać się bardzo trudne.

Czy założenia projektu nowej ustawy o prawach konsumenta przewidują zmiany jeszcze innych aktów prawnych?

Projekt przewiduje zmianę regulacji zawartych w ustawie z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej (Dz.U. z 2002 r. nr 141, poz. 1176 z późn. zm.). Regulacje te zostaną bowiem zastąpione nowymi przepisami zamieszczonymi w kodeksie cywilnym. Będą to unormowania dotyczące odpowiedzialności za jakość rzeczy sprzedanej. Celem ustawodawcy jest przede wszystkim ujednolicenie przepisów. Ponadto uregulowana została odpowiedzialność regresowa dostawców wobec sprzedawców.

Co jeszcze czeka przedsiębiorców zajmujących się np. handlem w internecie czy świadczeniem usług transgranicznych?

Przedsiębiorcy ci będą musieli dostosować swoje regulaminy i praktyki do nowych wymogów. Dlatego powinni już teraz zastanowić się nad tym, jakie zmiany wprowadzić. Nowe prawo ma obowiązywać w całej Unii Europejskiej od 13 czerwca 2014 r. Zatem na wprowadzenie modyfikacji zarówno w regulaminach, jak i zasadach działania firm nie ma wcale tak dużo czasu.

Nowe prawo ma obowiązywać w całej Unii Europejskiej od 13 czerwca 2014 r. Zatem na wprowadzenie modyfikacji zarówno w regulaminach, jak i zasadach działania firm nie ma wcale tak dużo czasu

@RY1@i02/2014/008/i02.2014.008.21500020a.803.jpg@RY2@

MATERIAŁY PRASOWE

Marta Tuzimek-Wiśniewska aplikant adwokacki w Kancelarii Prawnej Taylor Wessing e|n|w|c

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski