Odwołanie od decyzji wymaga minimalnych formalności

Osoba niezadowolona z decyzji ZUS, chcąc ją zakwestionować, musi złożyć odwołanie. Wnosi się je do organu, który decyzję wydał lub do protokołu sporządzonego przez ten organ w terminie miesiąca od doręczenia jej odpisu. ZUS analizuje treść tego odwołania i jeżeli uzna je w całości za słuszne, może sam zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W przeciwnym wypadku przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu. Dołącza do nich także odpowiedź na odwołanie, w której odnosi się do zawartych w nim zarzutów. Należy więc wiedzieć, że odwołanie wnosi się nie bezpośrednio do sądu, ale za pośrednictwem ZUS. Istnieje szansa, że sprawa skończy się pozytywnie bez potrzeby przesyłania akt do sądu.

Najważniejszy podpis i oznaczenie decyzji

Mimo że odwołanie jest składane do ZUS, to jednak jest pismem procesowym wszczynającym postępowanie i powinno spełniać określone wymogi formalne. Powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, określenie i zwięzłe uzasadnienie zarzutów i wniosków oraz podpis ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podobnie wypowiadał się Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 kwietnia 2000 r. (sygn. akt II UKN 132/00) stwierdzając, że odwołanie od decyzji organu rentowego, jak każde pismo procesowe, powinno zawierać: oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności, a także, z uwagi na jego charakter, zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji z przytoczeniem zarzutów wobec niej i uzasadnienie. Są to wymagania minimalne, dlatego też odwołanie może zawierać również i dodatkowe elementy (np. żądanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, dokumentów lub opinii biegłych).

Jednak w orzecznictwie SN podkreśla się też odformalizowanie odwołania. W szczególności w uzasadnieniu wyroku z 10 grudnia 2009 r. (sygn. akt III UK 52/09) wskazano, że nie trzeba w nim zawrzeć żadnych konkretnych zarzutów czy podstaw, a nawet wniosków. Wystarczy samo przejawienie niezadowolenia z decyzji ZUS i wyrażenie woli co do odmiennego rozstrzygnięcia.

Oznacza to, że jeżeli w terminie do złożenia odwołania ubezpieczony podejmuje na piśmie lub do protokołu czynność, z której wynika, że nie zgadza się z decyzją i uważa, że powinna być ona zmieniona lub uchylona, to należy taką czynność zakwalifikować jako odwołanie. ZUS powinien je rozpoznać lub przesłać do sądu, nawet jeśli nie było adresowane do sądu lub nie zawierało stwierdzenia, aby w razie nieuwzględnienia żądania zostało mu przekazane. Odwołanie nie musi być też zatytułowane. Można więc uznać, że złożenie takiego pisma nie jest skomplikowane pod względem formalnym. Zwykle wystarczy bowiem wyrażenie na piśmie swego niezadowolenia z decyzji ZUS i jego podpisanie.

Sąd może wezwać do wyjaśnienia

Jeśli odwołanie nie spełnia jednak podstawowych wymogów formalnych, wówczas sąd stosuje szczególny tryb postępowania mający na celu ułatwienie ubezpieczonemu dochodzenia roszczeń.

Sąd może bowiem usunąć braki formalne na posiedzeniu sądowym (wyjaśniającym). Jedynie uchybienia uniemożliwiające nadanie sprawie biegu takie jak np. brak podpisu strony lub brak oznaczenia zaskarżonej decyzji, w przypadku gdy nie zostaną uzupełnione przez odwołującego się w trakcie czynności wyjaśniających, spowodują, że sąd zwróci odwołanie.

Warto podkreślić, że prawomocny zwrot odwołania powoduje uprawomocnienie się także zaskarżonej decyzji ZUS. A to oznacza, że organ rentowy może ją wykonać.©?

Ważne

Sąd zwróci odwołanie, gdy odwołujący nie uzupełni braków formalnych, takich jak brak podpisu lub nieoznaczenie zaskarżonej decyzji.

@RY1@i02/2016/086/i02.2016.086.03300020z.801.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 468, art. 477⁹ par. 1 i 2, art. 477¹⁰ par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.).