SN przesądzi, kto nabędzie ziemię rolną od komornika

Czy nowe zasady nabywania ziemi rolnej powinny mieć wpływ na postępowania egzekucyjne wszczęte przed wejściem w życie przepisów ograniczających jej obrót? A jeśli tak, to na jakim etapie postępowania egzekucyjnego powinna nastąpić weryfikacja potencjalnych nabywców nieruchomości rolnej?

O udzielenie odpowiedzi na te dwa pytania zwrócił się do Sądu Najwyższego Sąd Okręgowy w Sieradzu. Dziś ma zapaść w tej sprawie rozstrzygnięcie (sygn. akt III CZP 13/17).

Obowiązująca od 30 kwietnia 2016 r. ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 585 - dalej u.w.s.n.) zakłada, że nabywcą działek o statusie rolnym o powierzchni 0,3 ha i większych może być co do zasady jedynie rolnik indywidualny. Wszyscy inni muszą prosić o zgodę na zakup prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych.

Istotne zawężenia katalogu nabywców gruntów to jednak niejedyny problem wygenerowany przez opisywane regulacje. Za wprowadzeniem nowych zasad obrotu ziemią nie poszły bowiem zmiany dostosowujące do nich regulacje dotyczące egzekucji z nieruchomości.

- W przepisach u.w.s.n. brak jest właściwych uregulowań przejściowych dotyczących egzekucji z nieruchomości będących w toku - przyznaje adwokat Anna Woźniakowska-Dębiec z kancelarii Gardocki i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni. I zwraca uwagę na to, że art. 12 ustawy zawierający normę intertemporalną o stosowaniu przepisów dotychczasowych odnosi się wyłącznie do postępowań dotyczących nabycia nieruchomości rolnych wszczętych na podstawie ustaw zmienianych przez u.w.s.n. i niezakończonych do dnia wejścia w jej życie.

- Zapewne z uwagi na to, że u.w.s.n. nie wprowadzała zmian do kodeksu postępowania cywilnego, który reguluje egzekucję z nieruchomości, kwestia toczących się postępowań egzekucyjnych pozostała nieobjęta przepisami przejściowymi. Sądzę, że to przeoczenie ustawodawcy - uważa mec. Woźniakowska-Dębiec.

W początkowej wersji projekt ustawy zawierał stosowne wyłączenia, tak by ziemia nabywana w drodze licytacji nie podlegała nowym obostrzeniom. Jednak w trakcie prac legislacyjnych regulacje te znikły.

Mimo tego w ocenie pytającego sądu sytuacja jest oczywista: skoro odpowiednich przepisów przejściowych brak, a za zmianą prawa przemawiała ochrona polskiej ziemi, nowe regulacje należy stosować również do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed 30 kwietnia zeszłego roku. Kropka.

To podejście kwestionuje mec. Woźniakowska-Dębiec. - Za stosowaniem do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem 30 kwietnia 2016 r. przepisów dotychczasowych przemawiają istotne względy celowościowe i ekonomiczne. Dzięki temu będzie można uniknąć powtarzania czynności egzekucyjnych i uchylania wydanych postanowień związanych z udziałem w przetargu podmiotów nieuprawnionych według nowych przepisów - przekonuje.

I przypomina, że ustawa o obrocie ziemią została uchwalona przez Sejm 14 kwietnia 2016 r., natomiast 1 maja 2016 r. upływał określony w załączniku XII do Aktu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej dwunastoletni okres ochronny na zakup polskiej ziemi rolnej przez cudzoziemców. Brak stosowanych przepisów przejściowych uparuje więc w pośpiechu, w jakim nowe prawo było tworzone. Posłowie chcieli po prostu zdążyć przed liberalizacją zasad nabywania gruntów rolnych.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl