Jakie są obowiązki organów nadzoru budowlanego w zakresie kontroli stanu technicznego budynku

ekspert prawa budowlanego, były wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w Katowicach

@RY1@i02/2009/230/i02.2009.230.092.0006.001.jpg@RY2@

Małgorzata Mazur, ekspert prawa budowlanego, były wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w Katowicach

Organami uprawnionymi do egzekwowania obowiązków nakładanych przepisami prawa budowlanego w zakresie obowiązkowych kontroli obiektów budowlanych są powiatowi i wojewódzcy inspektorzy nadzoru budowlanego, którzy mogą żądać od właściciela lub zarządcy obiektu informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu, w tym protokołów z kontroli okresowych. W praktyce kontrolujące przestrzeganie prawa budowlanego organy mają niewielki wpływ na zakres i zasięg prowadzonych kontroli. Nikt nie wie również, jaki procent obiektów jest poddawany obowiązkowym kontrolom. Nie są określone jednoznacznie przepisy dotyczące sposobu prowadzenia kontroli i zawartości protokołu z jej przebiegu. Jedynie w stosunku do budynków mieszkalnych w rozporządzeniu, które określa warunki techniczne użytkowania znajduje się rozdział dotyczący kontroli. Wymieniono w nim elementy, jakie powinien zawierać sporządzany protokół, a zatem osoba wykonująca kontrolę sprawdza obiekt w tym zakresie. Łatwiej również inspektorom organów nadzoru budowlanego egzekwować prawidłowy zakres kontroli. W przypadku innych obiektów budowlanych nie ma rozporządzeń dotyczących warunków ich użytkowania i występuje dowolność interpretacji w zakresie prowadzonej kontroli. Niektórzy kontrolujący uważają, że można posiłkować się przez analogię wspomnianymi warunkami technicznymi użytkowania budynków mieszkalnych. Ale czy można porównać budynek mieszkalny, nawet wielorodzinny, do olbrzymiej hali przemysłowej ze specjalistycznymi instalacjami i ciągami technologicznymi. Dla takich obiektów powinny pojawić się odrębne przepisy dotyczące m.in. instrukcji ich użytkowania. Brak przepisów wykonawczych jest dużym utrudnieniem zarówno dla wykonujących kontrole, jak i właścicieli lub zarządców, którzy zazwyczaj nie posiadają wykształcenia budowlanego i nie potrafią ocenić, czy przeprowadzona kontrola została wykonana fachowo i w pełnym zakresie.

Zgodnie z przepisami odpowiedzialność za kontrolę ponosi osoba posiadająca do tego rodzaju czynności odpowiednie przygotowanie zawodowe, tj. uprawnienia budowlane, i jest członkiem izby zawodowej. Z mojej wieloletniej praktyki w nadzorze budowlanym mogę stwierdzić, że większość protokołów jest robiona bardzo ogólnie, raczej na ilość niż na jakość. Przy dużych i skomplikowanych obiektach budowlanych solidne opracowanie wiąże się z dużym nakładem pracy i wysokimi kosztami, na które nie stać większości właścicieli. W przypadku stwierdzenia zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska osoba dokonująca kontroli ma obowiązek przesłania kopii protokołu do nadzoru budowlanego. Po otrzymaniu informacji inspektor przeprowadza bezzwłocznie kontrolę, by potwierdzić usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i zagrożenia. Jeśli właściciel uchyla się od wykonania zaleceń protokołu, organ może wydać decyzję administracyjną przymuszającą do wykonania obowiązku.