Kiedy za badania archeologiczne zapłaci inwestor

Czytelnik na odziedziczonej działce postanowił wybudować domek letniskowy. Podczas kopania fundamentów pracownicy trafili na resztki dawnego budynku, prawdopodobnie spichlerza mającego wartość historyczną.

- Czy muszą pokryć koszty badań archeologicznych w związku ze znalezieniem tych resztek spichlerza - pyta pan Robert z Puław.

Tak. Osoba fizyczna, która zamierza realizować roboty ziemne lub dokonać zmiany charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne, co może doprowadzić do ich przekształcenia lub zniszczenia, powinna pokryć koszt badań archeologicznych i ich dokumentacji, ale tylko wówczas, gdy przeprowadzenie ich byłoby niezbędne w celu ochrony tych zabytków. O tym, które badania są niezbędne i jaki powinien być ich zakres, decyduje wojewódzki konserwator zabytków w drodze decyzji. Bierze przy tym pod uwagę wyłącznie taki zakres, w jakim roboty budowlane albo ziemne lub zmiana dotychczasowej działalności na terenie, na którym się one znajdują, zniszczą lub uszkodzą zabytek.

Gdy w trakcie robót budowlanych nastąpiło niespodziewane odkrycie nieznanego wcześniej zabytku archeologicznego, to osoba fizyczna będąca inwestorem prowadzącym tam roboty budowlane może ubiegać się od ministra kultury przyznania dotacji na przeprowadzenie tych badań i wykonanie dokumentacji. Może wystąpić o nią po wpisaniu obiektu do rejestru lub po ujęciu w ewidencji wojewódzkiego konserwatora zabytków i określeniu zakresu oraz rodzaju badań archeologicznych, gdy koszt planowanych badań i dokumentacji będzie wyższy niż 2 proc. kosztów planowanych działań.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr. 97, poz. 804).