Czy można karać za złe ustawienie pojemników na odpady

Czytelnik z Sieradza otrzymał mandat karny za to, że nie utwardził powierzchni, na której stały pojemniki na śmieci przed jego posesją. Mandat ten wymierzano także za nieusuwanie odpadów, które znalazły się wokół pojemników.

- Odpady nie były usuwane dlatego, że pojazd zakładu oczyszczania miał problemy z dojazdem do posesji. Czy straż miejska miała prawo mnie ukarać mandatem w wysokości 400 złotych? Czy gmina może umieścić w regulaminie czystości i porządku nakaz utwardzania miejsc pod pojemniki na odpady - pyta pan Jan.

Nie. Gmina nie może w swym regulaminie nałożyć na obywatela obowiązku utwardzania miejsc pod pojemniki na odpady. Jednak straż miejska miała prawo ukarać za nieusuwanie odpadów w przewidzianym terminie.

Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminie właściciele nieruchomości mają obowiązek m.in.:

● wyposażyć nieruchomości w urządzenia służące do gromadzenia odpadów oraz utrzymywać te urządzenia w odpowiednim stanie sanitarnym,

● gromadzić powstałe na terenie nieruchomości odpady i nieczystości w specjalnych pojemnikach,

● usuwać odpady i nieczystości ciekłe,

● oczyszczać ze śniegu i lodu oraz usuwać błoto z chodników położonych wzdłuż nieruchomości.

Zatem w ustawie nie ma mowy o utwardzaniu gruntu. Czytelnik może odmówić uiszczenia mandatu i odwołać się do sądu, ponieważ treść obowiązków sprecyzowana powinna być w uchwale rady gminy, która zwana jest regulaminem. Ponadto gmina może określić częstotliwość, zasady i sposób usuwania odpadów komunalnych z nieruchomości oraz z innych terenów przeznaczonych do użytku publicznego.

Za wykroczenie przeciw regulaminowi gminy grozi kara grzywny. Trybunał Konstytucyjny uznał, że kara do 500 złotych, jaką może wymierzyć gmina, jest umiarkowanie dolegliwa, a więc niesprzeczna z zasadą proporcjonalności w ograniczaniu wolności i praw jednostki.

Sąd decyduje o zamianie tej kary na prace społecznie użyteczne (i to pod warunkiem uzyskania zgody obwinionego), zaś w wypadku braku zgody obwinionego lub niepodjęcia wskazanych tu prac na karę aresztu.

Sąd może także wymierzyć karę z art. 54 kodeksu wykroczeń w wysokości 20-500 złotych (bez możliwości zamiany na areszt).

Katarzyna Żaczkiewicz

ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).