Do analizy rynku stosuje się wytyczne Komisji Europejskiej

Stosowanie wytycznych Komisji Europejskiej nie polega na uznaniu ich charakteru normatywnego i przez to uznaniu za element krajowego porządku prawnego, lecz raczej za narzędzia o charakterze merytorycznym, umożliwiające spójne stosowanie przez krajowe organy regulacyjne ram, ustanowionych w dyrektywie ramowej.

Postanowieniem z września 2005 r. prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty stwierdził, że na krajowym rynku świadczenia usług dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych nie występuje skuteczna konkurencja. Na powyższe postanowienie zażalenie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniosła powódka. SOKiK uchylił zaskarżone postanowienie uznając za trafne zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 23 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego przez niezastosowanie wytycznych Komisji Europejskiej - kryteriów w nich zawartych w odniesieniu do oceny znaczącej pozycji rynkowej. Od wyroku apelację wniósł pozwany (obecnie prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej).

Sąd apelacyjny oddalił apelację. Wbrew zarzutom apelacji podstawa prawna zaskarżonego wyroku - art. 23 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu z września 2005 r. w związku z art. 16 ust. 1 Dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) w zw. z art. 249 TWE - została wyjaśniona przez sąd okręgowy. Zgodnie z art. 23 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu aktualnym z dnia wydania przedmiotowego postanowienia analiza rynków właściwych następuje z uwzględnieniem wytycznych Komisji Europejskiej w sprawie analizy rynku i ustalenia znaczącej pozycji rynkowej. Na prezesie URTiP ciążył obowiązek zastosowania wytycznych do analizy rynku telekomunikacyjnego. Sam niewiążący charakter wytycznych nie stoi na przeszkodzie posługiwaniu się nimi dla celów analizy rynku. Obowiązek ich uwzględnienia, ciążący na prezesie URTiP z mocy wyraźnego przepisu krajowego rangi ustawowej, nie pozostaje w jakiejkolwiek zależności od posiadania przez wytyczne charakteru wiążącego.

Stosowanie wytycznych w procesie analizy rynku telekomunikacyjnego następuje nie w postaci bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego w ramach krajowego porządku prawnego, lecz w postaci wykonywania obowiązku nałożonego ustawą krajową. Należy więc stwierdzić, że kwestia charakteru prawnego wytycznych na tle systemu źródeł prawa wspólnotowego oraz kwestia publikacji wytycznych w języku polskim schodzą na dalszy plan. Prezes URTiP nie mógł uchylić się od stosowania wytycznych do celów analizy rynku telekomunikacyjnego z powołaniem się na niewiążący charakter wytycznych. Ponadto obowiązek ich stosowania do celów analizy rynku telekomunikacyjnego wynika wprost z art. 16 ust. 1 dyrektywy ramowej. Zgodnie z art. 249 TWE dyrektywa wiąże każde państwo członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Ustawodawca polski uznał za zasadne nakazanie właściwym organom krajowym, odpowiedzialnym za sprawy regulacji rynku telekomunikacyjnego, stosowanie wytycznych, realizując w ten sposób wiążące Rzeczpospolitą Polską z mocy powołanej dyrektywy ramowej obowiązki w zakresie przeprowadzania analizy rynku telekomunikacyjnego. Należy zatem uznać, że obowiązek stosowania wytycznych został wprowadzony już przez ustawodawcę unijnego niezależnie od tego, że nie mają one charakteru wiążącego w rozumieniu art. 249 TWE. W niniejszej sprawie prezes URTiP świadomie nie zastosował wytycznych i tym samym naruszył art. 23 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego w poprzednim brzmieniu. Prawidłowo zatem sąd okręgowy uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego i z tej przyczyny nie może pozostawać w obrocie prawnym.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 2 czerwca 2010 r., sygn. akt VI ACa 1312/09.

sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 23 Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym na datę rozpatrywanego stanu faktycznego miało na celu jedynie stwierdzenie czy na analizowanym rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja. Determinowało ono jedynie wszczęcie postępowania lub brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wyznaczenia podmiotów o znaczącej pozycji rynkowej i nałożenia na te podmioty obowiązków regulacyjnych (z art. 24 w/w ustawy). W aktualnym stanie prawnym w trybie art. 23 Prawa telekomunikacyjnego Prezes UKE 1) określa rynek właściwy, mając na uwadze poziom rozwoju krajowego rynku produktów i usług telekomunikacyjnych, zgodnie z prawem konkurencji; 2) stwierdza, że na tym rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja, to zaś wszystko orzeka po przeprowadzeniu postępowania, ściśle określonego w art. 22 ust. 1 ustawy - w przypadku ustalenia, że na rynku właściwym nie występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą.