Czy na postanowienie przysługuje zażalenie

Czytelnika będącego strażakiem zwolniono ze służby. Wystąpił do komendanta miejskiego straży pożarnej o wydanie zaświadczenia o wysokości otrzymywanego uposażenia. Ten wydał postanowienie, w którym odmówił wydania zaświadczenia. Od tego postanowienia czytelnik wniósł zażalenie. Postanowienie organu I instancji zostało jednak utrzymane w mocy. Następnie złożył on do komendanta głównego straży pożarnej wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Organ ten wydał postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że nie stwierdzono wystąpienia przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności oraz że do postanowienia o odmowie wydania zaświadczeń nie stosuje się przepisów o weryfikacji decyzji.

- Czy do zaświadczeń stosuje się przepisy o stwierdzeniu nieważności decyzji? - pyta pan Rafał z województwa dolnośląskiego.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczą również postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Wynika to bowiem z treści art. 126 k.p.a., który stanowi, że nadzwyczajne tryby weryfikacji stosuje się do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 219 k.p.a. na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia żądanej treści, służy zażalenie. Błędne jest zatem stanowisko organu, że do postanowień w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia nie można stosować przepisów o nadzwyczajnych trybach weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2010 r., II SA/Wa 1326/09).

Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ orzeka o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze formalnym, które czynią złożony wniosek niedopuszczalnym, na podstawie art. 157 par. 3 k.p.a. Niedopuszczalność ta może wynikać z przyczyn podmiotowych (np. gdy z żądaniem stwierdzenia nieważności wystąpi osoba, która nie ma zdolności do czynności prawnych) albo przedmiotowych (np. gdy przepisy szczególne wyłączają ten tryb postępowania). Oznacza to, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, może dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Organ nie może badać, czy przesłanki stwierdzenia nieważności rzeczywiście zachodzą, bowiem może to być wyjaśnione dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ, w ramach uprzedniej kontroli złożonego wniosku pod względem formalnym, miał prawo i obowiązek orzec w przedmiocie przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - na podstawie przepisu art. 157 par. 3 k.p.a. - co do niedopuszczalności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Jednak dopiero po stwierdzeniu, że wniosek jest dopuszczalny, możliwe jest wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 157 par. 2 k.p.a. Natomiast w rozpatrywanej sprawie organ I instancji połączył w istocie dwa odrębne zagadnienia, wynikające z art. 158 par. 1 k.p.a. i art. 157 par. 2 k.p.a.

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 126, 219, 157, 158 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).

Wyrok WSA z Warszawy z 17 lutego 2010 r. (II SA/Wa 1326/09, Legalis).