Kiedy policjant straci rentę

Żołnierze zawodowi mają prawo do emerytury już po 15 latach służby. Wysokość takiego świadczenia wynosi 40 proc. uposażenia z ostatniego miesiąca służby. Ponieważ jest to system zaopatrzeniowy, to pracodawca, jakim jest armia, od uposażania żołnierza nie opłaca składek, a wysokość świadczenia zależy od wysokości uposażenia. Taki preferencyjny system ustalania wysokości emerytury, której wysokość nie ma związku z wysokością kapitału zgromadzonego na koncie emerytalnym, jak ma to miejsce w systemie powszechnym, ma jednak dodatkowe obwarowania, które nie występują w systemie pracowniczym. ZUS bowiem nie może odebrać osobie uprawnionej wypracowanej emerytury. Natomiast żołnierz może być pozbawiony prawa do emerytury. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych prawo do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy nie przysługuje żołnierzowi, który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub na karę degradacji za przestępstwo, które zostało popełnione przed zwolnieniem ze służby.

Art. 10 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 66, poz. 8 z późn. zm.).

Rencista ma obowiązek stawienia się na badanie kontrolne wyznaczone przez komisję lekarską MSWiA. W tym konkretnym przypadku zainteresowany został wezwany po upływie trzech lat. Osoba taka ma obowiązek stawić się na badanie kontrolne. Komisja lekarska ocenia stan zdrowia rencisty na podstawie posiadanej przez niego dokumentacji medycznej oraz zleca wykonanie dodatkowych badań. W przypadku stwierdzenia przez komisję lekarską braku inwalidztwa następuje utrata prawa do renty inwalidzkiej. Jeśli były funkcjonariusz ma co najmniej 15-letni staż służby uprawniający go do emerytury, to nadal będzie otrzymywał tylko emeryturę w wysokości wynikającej z zaliczonych okresów służby i pracy. Jeśli jednak nie ma prawa do emerytury, to nie dostanie świadczenia z systemu zaopatrzeniowego. Taka osoba będzie mogła natomiast ubiegać się o emeryturę z systemu powszechnego po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Art. 40 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 z późn. zm.).

Prawo do zaopatrzenia emerytalnego nie przysługuje funkcjonariuszowi, który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, które jest ścigane z oskarżenia publicznego. Odebranie już przyznanego świadczenia ma miejsce, jeśli takie przestępstwo miało związek z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Funkcjonariusz traci także prawo do świadczenia, jeśli popełnił przestępstwo określone w art. 258 kodeksu karnego (m.in. za udział w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku mającym na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego). Nie otrzyma emerytury osoba, wobec której orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, które zostało popełnione przed zwolnieniem ze służby. O skazaniu emeryta lub rencisty wyrokiem prezes sądu zawiadamia w terminie siedmiu dni od dnia uprawomocnienia się wyroku organ właściwy w sprawach zaopatrzenia emerytalnego. W takiej sytuacji emeryt albo rencista nabywa prawo do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia emerytalnego lub rentowych, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Przy ustalaniu prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia emerytalnego uwzględnia się również okresy pobierania emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od okresu wymaganego do przyznania tych świadczeń.

Art. 39 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 z późn. zm.).

Renta inwalidzka przysługuje funkcjonariuszowi policji zwolnionemu ze służby, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Warunkiem nabycia prawa do renty inwalidzkiej funkcjonariusza policji jest powstanie inwalidztwa w czasie pełnienia służby. Natomiast w przypadku gdy inwalidztwo jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, to musi ono powstać nie później niż w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, a jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, to powinno się ono ujawnić w ciągu trzech lat po zwolnieniu ze służby. Spełnienie jednego z powyższych warunków powoduje orzeczenie niezdolności do służby i uzyskanie przez funkcjonariusza prawa do policyjnej renty inwalidzkiej. Jednocześnie ustawodawca nie wprowadził w stosunku do funkcjonariuszy, jako nieodzownej przesłanki do uzyskania renty, całkowitej niezdolności do jakiejkolwiek pracy. To nie oznacza, że były funkcjonariusz nie musi być co kilka lat badany przez komisje lekarskie MSWiA. Jeśli policyjny rencista pomimo skierowania na badania lekarskie nie podda się tym badaniom bez uzasadnionej przyczyny, wówczas traci prawo do świadczenia.

Art. 19 - 21a ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr. 8, poz. 67 z późn. zm.).

Jeśli emerytowany żołnierz pobierający z wojskowego biura emerytalnego świadczenie wiedział o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do niego, to musi zwrócić nienależnie otrzymane pieniądze. Obowiązek taki ciąży na osobach, które zostały pouczone o konieczności zgłoszenia okoliczności mających wpływ na prawo do emerytury. Jeśli emerytowany żołnierz pobierał świadczenia pieniężne ustalone i wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów albo celowo wprowadził w błąd wojskowe biuro emerytalne, to musi zwrócić nie tylko samo świadczenie, ale także dodatkowo zapłacić karne odsetki. Wojskowe biuro emerytalne nie może żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych za okres dłuższy niż 12 miesięcy od dnia wydania decyzji potwierdzającej okoliczności ustania lub zawieszenia prawa do świadczeń albo wstrzymania ich wypłaty, jeżeli osoba pobierająca świadczenie powiadomiła organ emerytalny o ww. okolicznościach, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane. W pozostałych przypadkach nienależnie pobrana emerytura podlega zwrotowi za trzy lata wstecz od dnia wydania decyzji.

Art. 48 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 66, poz. 8 z późn. zm.).

Tekst powstał przy współpracy Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl