Ile policjant dorobi do emerytury

Wiele osób po zakończeniu aktywności zawodowej nadal pracuje dodatkowo. Z takiej możliwości korzystają zarówno osoby otrzymujące cywilne świadczenia z ZUS, jak i emeryci mundurowi. W ustawie emerytalnej służb mundurowych są liczne odesłania do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Identyczne są graniczne progi przychodu powodujące zmianę wysokości otrzymywanego świadczenia. Pierwszą niższą kwotę graniczną przychodu stanowi kwota przychodu stanowiąca 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w poprzednim roku kalendarzowym. Od 1 marca 2010 r. wynosi ona 2270,60 zł miesięcznie. Przekroczenie jej powoduje zmniejszenie wysokości otrzymywanego świadczenia. Natomiast wyższą kwotą graniczną jest kwota przychodu stanowiąca 130 proc. przeciętnej płacy. Obecnie wynosi 4216,70 zł. Do momentu jej przekroczenia wysokość otrzymywanego świadczenia przez emerytów mundurowych i cywilnych jest zmniejszana na takich samych zasadach. Zasadnicze różnice zaczynają się w momencie jej przekroczenia. O ile w przypadku osób otrzymujących świadczenia z ZUS przekroczenie kwoty granicznej powoduje całkowite zawieszenie wypłaty świadczenia, o tyle świadczenia byłych funkcjonariuszy są tylko zmniejszone.

Art. 104 ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 z późn. zm.).

Art. 41 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 z późn. zm.).

Par. 2 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 2 sierpnia 2004 r. w sprawie rozliczenia rocznego i miesięcznego wypłaconych kwot emerytur lub rent inwalidzkich oraz sposobu ich zmniejszania (Dz.U. nr 180, poz. 1866 z późn. zm.).

Emeryci i renciści mają obowiązek poinformowania Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o rozpoczęciu pracy zawodowej lub założeniu własnej firmy. Obowiązek ten mają wszystkie osoby otrzymujące renty lub emerytury, i to bez względy na wysokość osiąganego przychodu. Wyjątek od tej zasady dotyczy jedynie osób uprawnionych do pełnej emerytury stanowiącej 75 proc. podstawy jej wymiaru bez podwyższenia z tytułu inwalidztwa orzeczonego w związku ze służbą oraz osób pobierających policyjną rentę inwalidzką powstałą wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby z tytułu, których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Ich świadczenia nie podlegają zmniejszeniom. W zawiadomieniu o podjęciu działalności emeryt lub rencista składa oświadczenie o wysokości przychodu, jaki zamierza osiągnąć w danym roku kalendarzowym. Obowiązek zawiadamiania organu emerytalnego ciąży także na pracodawcy zatrudniającym emeryta lub rencistę.

Art. 41a ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu.

Par. 4 rozporządzenia.

Zasad zmniejszania świadczeń nie stosuje się do osób, których policyjna emerytura wynosi 75 proc. podstawy wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Dla porównania w przypadku emerytur cywilnych wypłacanych przez ZUS bez żadnych ograniczeń mogą pracować wyłącznie emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny wynoszący w przypadku kobiet 60 lat czy 65 lat w przypadku mężczyzn. Natomiast ograniczenia w dorabianiu dotyczą wyłącznie osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę. Inaczej jest w systemie emerytur mundurowych. W tym przypadku nie jest ważny wiek osoby pobierającej świadczenia, lecz procentowa wysokość świadczenia otrzymywanego przez byłego funkcjonariusza. Dodatkowo każdy rok służby, np. w policji czy ABW, jest inaczej liczony. W praktyce więc na pełne emerytury z prawem do dorabiania bez ograniczeń mogą przejść 50-letni funkcjonariusze.

Art. 41 ust. 4 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu.

W przypadku osób pobierających świadczenia z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA wysokość zmniejszenia zależy m.in. od posiadanej grupy inwalidzkiej. Od 1 marca tego roku maksymalna kwota zmniejszenia wynosi odpowiednio:

● 488,67 zł w przypadku emerytury lub renty inwalidzkiej I grupy,

● 366,53 zł - w przypadku renty inwalidzkiej II lub III grupy,

● 415,39 zł - w przypadku renty rodzinnej dla jednej osoby.

W każdym tym przypadku kwota zmniejszenia nie może być większa od kwoty stanowiącej 25 proc. wysokości świadczenia. W tym konkretnym przypadku policjant osiągający przychód w wysokości 3 tys. zł miesięcznie otrzymuje rentę inwalidzką I grupy w wysokości 1,8 tys. zł. W takim przypadku jego świadczenie jest zmniejszane o 450 zł.

Par. 4-5 rozporządzenia

Renty i emerytury dorabiających funkcjonariuszy bez względu na wysokość przychodu nie mogą być obniżone o więcej niż 25 proc. wysokości świadczenia. Zasady te wprowadził wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 kwietnia 2008 r. (sygn. akt P9/06, opublikowany Dz.U. nr 66, poz. 409). Spowodowało to konieczność nowelizacji ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Natomiast 23 kwietnia 2010 r. weszło w życie rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 18 marca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rozliczenia emerytur lub rent. Zgodnie z nim byli funkcjonariusze osiągający przychody nieprzekraczające 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia nie będą mieli już obniżanych świadczeń o więcej niż 25 proc. wysokości pobieranej emerytury lub renty inwalidzkiej. Emeryt policyjny obecnie otrzymuje wcześniejszą emeryturę, która po waloryzacji wynosi 1569,30 zł miesięcznie. Gdyby nadal obowiązywały przepisy sprzed ogłoszenia wyroku z 15 kwietnia 2008 r. TK, to świadczenie byłoby zmniejszane o kwotę maksymalnego zmniejszenia wynoszącą w odniesieniu do emerytury, czyli 488,67 zł miesięcznie. Jednak obecnie kwota zmniejszenia nie może być większa niż 25 proc. świadczenia. Po wyroku TK organ rentowy zmniejszy emeryturę tylko o 392,32 zł miesięcznie. Różnica na korzyść emeryta wynosi więc 96,35 zł miesięcznie.

Art. 41 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu

Artykuł powstał przy współpracy z Zakładem Emerytalno-Rentowym MSWiA

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl