Jakie warunki musi spełnić ubezpieczony, aby otrzymać rentę

Czy wiek osoby chorej ma wpływ na staż

@RY1@i02/2011/242/i02.2011.242.18300150c.813.jpg@RY2@

Zasadą jest, że im ktoś jest starszy, tym powinien mieć dłuższy staż emerytalny, aby móc skutecznie starać się o rentę. I tak, warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął łącznie co najmniej:

● 1 rok, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,

● 2 lata, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,

● 3 lata, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,

● 4 lata, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,

● 5 lat, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Okres, o którym mowa w ostatnim przypadku, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Do tych lat nie wlicza się jednak pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej. Jeżeli ubezpieczony nie ma wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych, to i tak prawo przewiduje, że w pewnych sytuacjach uznaje się, iż będzie on miał wymagany staż. Tak jest, gdy został zgłoszony do ubezpieczenia przed 18. rokiem życia albo w ciągu sześciu miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz do dnia powstania niezdolności do pracy posiadał bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi sześciu miesięcy okresy ubezpieczenia.

Art. 58 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Czy brak sprzeciwu pozbawi prawa do renty

@RY1@i02/2011/242/i02.2011.242.18300150c.814.jpg@RY2@

Sąd odrzuci takie odwołanie. Wnioskodawca nie wniósł wcześniej do komisji lekarskiej zakładu sprzeciwu od orzeczenia lekarza ZUS. Kodeks postępowania cywilnego stanowi, że sąd tak postąpi w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS. Jeżeli odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS opiera się także na zarzucie nierozpatrzenia wniesionego po terminie sprzeciwu od tego orzeczenia, co nastąpiło z przyczyn niezależnych od zainteresowanego, sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. W takim przypadku organ rentowy kieruje sprzeciw do rozpatrzenia do komisji lekarskiej ZUS. Osoba, która zamierza ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, powinna wnikliwie zapoznać się z wydawanym w sprawie orzeczeniem lekarza orzecznika. Jeśli zostaną w nim nieprawidłowo ustalone okoliczności, z którymi się nie zgadza, musi zaskarżyć je do komisji lekarskiej ZUS.

Ubezpieczony powinien skarżyć orzeczenie lekarza orzecznika nie tylko wtedy, gdy jego zdaniem pewne okoliczności zostały stwierdzone nieprawidłowo, ale także wtedy, gdy niektórych z nich lekarz w ogóle nie ustalił, a mieszczą się w zakresie orzeczenia. Jeśli zatem orzecznik uznał, że badany jest częściowo niezdolny do pracy, to ten może wnieść sprzeciw nie tylko co do tego ustalenia, ale także innych, które mogą mieć wpływ na prawo do renty. Zainteresowany może też w sprzeciwie wskazać np. na pogorszenie się stanu zdrowia w okresie poprzedzającym wydanie orzeczenia.

Art. 477⁹ par. 3¹ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy renta zależy tylko od wystąpienia choroby

@RY1@i02/2011/242/i02.2011.242.18300150c.815.jpg@RY2@

Zainteresowany, aby otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy, powinien spełnić łącznie kilka warunków. Lekarz orzecznik ZUS - na podstawie bezpośredniego badania i posiadanej dokumentacji - musi uznać go za niezdolnego do pracy. Ubezpieczony nie musi być poddawany temu badaniu, gdy zebrana dokumentacja jest wystarczająca do wydania orzeczenia.

Należy podkreślić, że lekarz może także wystąpić o uzupełnienie dokumentacji, np. o opinie lekarza konsultanta albo o wyniki badań dodatkowych lub obserwacji szpitalnej. Ubezpieczony powinien też mieć udowodnione, wymagane stosownie do jego wieku, w którym zachorował - okresy składkowe i nieskładkowe. Ważne jest także, aby jego niezdolność do pracy powstała w czasie ubezpieczenia, czy zatrudnienia (lub np. w okresie pobierania zasiłku chorobowego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego), albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania.

Art. 57 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Czy dla uzyskania renty ważny jest staż ubezpieczenia

@RY1@i02/2011/242/i02.2011.242.18300150c.816.jpg@RY2@

Wnioskodawczyni ma 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy. W tym przypadku znosi to warunek powstania tej niezdolności w czasie ubezpieczenia lub w okresie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. Ponadto spełnia ona wymóg posiadania wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, przebytego w okresie ostatnich 10 lat poprzedzających datę zgłoszenia wniosku o rentę. Mimo więc że niezdolność do pracy powstała po upływie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia, będzie jej przysługiwała renta z tego tytułu.

Art. 57 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.)

Czy 30-latek z krótkim stażem dostanie rentę

@RY1@i02/2011/242/i02.2011.242.18300150c.817.jpg@RY2@

Osoba, która skończyła 30 lat, musi się legitymować pięcioletnim stażem ubezpieczeniowym w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Ten okres powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Zainteresowany spełnia ten ostatni warunek. Od 1 czerwca 1999 r. do 1 czerwca 2009 r. udowodnił bowiem: 4 lata 8 miesięcy okresów składkowych oraz 1 rok 6 miesięcy i 20 dni okresów nieskładkowych (ograniczonych do 1/3 udowodnionych w tym dziesięcioleciu okresów składkowych). Łącznie w przedziale 10 lat poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy wykazał on 6 lat 2 miesiące i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych. A zatem spełnił warunek posiadania wymaganego stażu w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy.

Art. 58 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Czy wypadek uzasadnia przyznanie renty

@RY1@i02/2011/242/i02.2011.242.18300150c.818.jpg@RY2@

Zakład przyzna świadczenie, gdy stwierdzi u ubezpieczonego niezdolność do pracy spowodowaną wypadkiem w drodze do firmy. W takiej sytuacji poszkodowany nie musi mieć wymaganego stażu ubezpieczeniowego. Za wypadek uznaje się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana. Ale w określonej sytuacji, mimo że droga została przerwana, uznaje się, iż był wypadek. Jest tak m.in. jeśli przerwa była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic potrzeby. Za drogę do lub z pracy, oprócz tej z domu do pracy lub odwrotnie, uważa się również tę do miejsca lub z miejsca: innego zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, zwykłego wykonywania funkcji lub zadań zawodowych albo społecznych, zwykłego spożywania posiłków, odbywania nauki lub studiów.

Art. 57a i art. 57b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl