Kiedy żołnierz może być zwolniony ze służby

Czytelnik pełnił zawodową służbę wojskową. Jego dowódca wystąpił do dyrektora departamentu kadr MON o zwolnienie go z wojska. Przyczyną tego wniosku było skazanie czytelnika na karę roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata. Rozkazem personalnym dyrektor MON zwolnił żołnierza ze służby. W uzasadnieniu podano, że stracił on nieposzlakowaną opinię.

- Czy ten warunek musi być spełniony w trakcie trwania służby, czy tylko w momencie wstępowania do wojska - pyta pan Maciej z Wrocławia.

W wyroku z 10 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny (I OSK 1575/10) stwierdził, że żołnierz uznany za winnego popełnienia przestępstwa nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a ta w myśl art. 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest jednym z wymogów stawianych żołnierzom.

W orzeczeniu tym NSA nie zgodził się z zarzutem sformułowanym w skardze kasacyjnej, że wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii odnosi się tylko do osób, które dopiero mają zostać powołane do pełnienia zawodowej służby wojskowej a nie dotyczy żołnierza pozostającego już w tej służbie.

Zdaniem NSA wadliwość takiego pojmowania treści zawartej w art. 2 ustawy, tj. w sposób wyłącznie formalny, jest oczywista, a jej akceptacja stanowiłaby zaprzeczenie ogólnego etosu służby wojskowej. Skazanie za popełnione przestępstwo godzi w dobre imię i honor żołnierza Wojska Polskiego w związku z czym dyskwalifikuje go z pełnienia służby. Przypadki obligatoryjnego i fakultatywnego zwolnienia ze służby przewiduje art. 112 ustawy oraz par. 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwolnienia żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. nr 23, poz. 137).

Zgodnie z art. 112 pkt 1 ustawy, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary.

Fakt skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary należy do tych przypadków, w których zwolnienie ze służby pozostawione zostało decyzji właściwego organu, w tym przypadku dyrektora Departamentu Kadr MON. Decyzja ta ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak dowolności, bowiem organ ma obowiązek zbadać okoliczności faktyczne sprawy (m.in. ustalić, czy wyrok skazujący jest prawomocny) i uzasadnić wydane w sprawie rozstrzygnięcie.

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 2, art. 112 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 z późn. zm.)

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2011 r., I OSK 1575/10.