Kiedy trzeba udostępnić dane

Czytelnik wystąpił do spółki, która prowadzi szkołę niepubliczną (ponadgimnazjalną) o uprawnieniach szkoły publicznej, o udostępnienie mu informacji dotyczących jej funkcjonowania. Prezes spółki odmówił. Jego zdaniem spółka nie wykonuje zadań publicznych, dlatego nie ma obowiązku udostępniać żądanych informacji. Czy prezes spółki ma rację?

Podmioty reprezentujące szkoły niepubliczne są zobowiązane do udostępniania informacji publicznych w zakresie dotyczącym wykonywania przez te placówki zadań publicznych. Taką osobą jest też prezes spółki, która prowadzi szkołę niepubliczną. Placówka prowadzona przez spółkę prawa handlowego objęta jest bowiem wpisem do ewidencji szkół i placówek niepublicznych oraz ma uprawnienia szkoły publicznej. Wpis ten w świetle art. 82 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty uprawnia osoby prawne i fizyczne do świadczenia usług edukacyjnych. Wykonywanie tych usług stanowi wykonywanie zadań publicznych, nawet wtedy gdy realizowane są one przez szkoły niepubliczne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 1 grudnia 2011 r. (I OSK 1630/11, www.oczeczenia.nsa.gov.pl) system oświaty obejmuje m.in. szkoły ponadgimnazjalne, w tym publiczne i niepubliczne szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, których ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu (art. 2 pkt 2 lit. c oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy o systemie oświaty). NSA podkreślił, że forma, w jakiej ustawodawca umożliwił wykonywanie zadań oświatowych, w tym m.in. prowadzenie szkoły przez osoby prawne lub osoby fizyczne, nie przesądza o odmiennym charakterze zadań wykonywanych w ramach systemu oświaty.

Nie tylko wykonywanie usług edukacyjnych świadczy o wykonywaniu zadań publicznych. Argumentem przemawiającym za tym poglądem jest fakt, że niepubliczne szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują dotacje z budżetu powiatu. Oznacza to więc, że dysponują one w tym zakresie majątkiem publicznym. Dlatego czytelnikowi przysługiwało prawo żądania udostępnienia mu informacji o funkcjonowaniu szkoły.

Mógł on także żądać danych dotyczących spółki, która ją prowadzi. Obowiązek ich udzielenia wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej ustawa). Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 2 lit. c, art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. g, art. 82 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 16 ust. 2, art. 17 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).