Kto może otrzymać preferencyjny kredyt z "Rodziny na swoim"

W ubiegłym roku zmieniły się zasady udzielania kredytów dofinansowywanych przez państwo w ramach programu "Rodzina na swoim" ("Rns"). Nowe przepisy ograniczają możliwość korzystania z "Rns" z uwagi na obniżenie limitów cenowych mieszkań, które mogą zostać objęte preferencyjnymi dopłatami. Jednocześnie poszerzają grono beneficjentów, którzy mogą nabyć w ten sposób pierwsze lokum, o osoby niemające rodzin.

Zgodnie z zasadami udzielania dopłat do oprocentowania kredytów mieszkaniowych w ramach "Rns" przez osiem lat od wniesienia pierwszej raty kredytu preferencyjnego państwo spłaca nawet 50 proc. jego odsetek. Możliwość skorzystania z dopłat jest uzależniona od ceny nabywanego mieszkania i średnich cen w budownictwie mieszkaniowym na danym obszarze.

Kto może złożyć wniosek

Z kredytu z ośmioletnim dofinansowaniem do odsetek mogą korzystać tylko trzy kategorie osób. Pierwszą grupą są małżonkowie, niezależnie od tego, czy mają dzieci. Do drugiej grupy należą osoby samotnie wychowujące dzieci, przy czym przynajmniej jedno z nich musi być małoletnie albo przysługuje mu zasiłek pielęgnacyjny, albo ma mniej niż 25 lat i uczy się lub studiuje.

W większości przypadków w momencie przystępowania do kredytu preferencyjnego wystarczające jest złożenie oświadczenia o samotnym wychowywaniu dziecka bądź pozostawaniu w związku małżeńskim. Nie we wszystkich przypadkach warunki zaciągnięcia kredytu preferencyjnego mogą zostać przecież potwierdzone takimi dokumentami jak dowód osobisty czy paszport. Zainteresowani kredytem preferencyjnym muszą jednak pamiętać, że za składanie fałszywych oświadczeń grozi odpowiedzialność karna. Z drugiej strony, jeżeli taki kredyt będzie zaciągany przez oboje małżonków, to każde z nich musi być stroną kredytu. Tym samym oświadczenie o pozostawaniu w związku małżeńskim powinni złożyć wspólnie małżonkowie. [Przykład 1]

Od niedawna wniosek o preferencyjny kredyt na pierwsze lokum mogą złożyć również inne osoby niż wyżej wymienione, które nie pozostają w związku małżeńskim (single). Zdecydowanie trudniej jest im jednak spełnić kryteria potrzebne do uzyskania wsparcia. Mogą oni kupić mieszkanie nie większe niż 50 mkw., a dopłatą zostanie objęte tylko 30 mkw. Poza tym mniejsze mieszkania są zdecydowanie droższe w przeliczeniu na 1 mkw.

W przypadku małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci kredyt preferencyjny jest udzielany tylko na zakup (budowę) dosyć małego domu czy mieszkania. Obowiązują tutaj jednak wyższe limity powierzchni budynków i lokali. Kredyty z dopłatą do odsetek mogą zostać przeznaczone na zakup mieszkań, których powierzchnia nie przekracza 75 mkw. W przypadku domów ten limit wynosi 140 mkw. Dopłaty przysługują do części powierzchni nieruchomości - do 50 mkw. lokalu i 70 mkw. domu. Oznacza to, że jeżeli mieszkanie będzie kosztowało 150 tys. zł, to państwo dopłaca tylko do odsetek od 100 tys. zł kapitału. Warto pamiętać, że bank przyjmuje za właściwą taką wartość powierzchni użytkowej, jaka została wskazana w akcie notarialnym lub, jeśli jeszcze trwa budowa, w odpowiedniej umowie zobowiązującej (np. przedwstępnej umowie kupna domu). Może bowiem się okazać, że mimo iż całkowita powierzchnia domu jest większa niż 140 mkw., to jednak powierzchnia użytkowa mieści się w tym limicie. Osoby, które zdecydują się na budowę większej nieruchomości, nie mogą w ogóle liczyć na otrzymanie kredytu preferencyjnego.

Limity cenowe

Dopłaty są stosowane na podstawie umowy kredytu preferencyjnego podpisanej przez osoby uprawnione do ubiegania się o dopłaty z bankiem udzielającym kredytów preferencyjnych. W razie gdy okaże się, że wnioskodawca (wnioskodawcy) nie posiada zdolności kredytowej, do umowy kredytu mogą przystąpić inne osoby niż docelowy kredytobiorca. Mogą nimi być zstępni, wstępni, rodzeństwo, małżonkowie rodzeństwa, ojczym, macocha lub teściowie docelowego kredytobiorcy. Osoby przystępujące do umowy kredytu preferencyjnego nie uzyskują prawa do dopłat oraz tytułu własności do finansowanej kredytem nieruchomości.

Jednym z kryteriów udzielenia preferencyjnego kredytu jest maksymalny limit ceny zakupu lokalu mieszkalnego. Nie może on przekraczać kwoty stanowiącej iloczyn powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego i średniego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 mkw. powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Obowiązująca od 31 sierpnia 2011 r. nowelizacja ustawy zmniejszyła wysokość współczynnika, na podstawie którego wylicza się limit cenowy. W przypadku mieszkań z rynku pierwotnego zmniejszył się on z 1,4 do 1,0, a w przypadku mieszkań z rynku wtórnego - z 1,4 do 0,8. Oznacza to, że przykładowo w III kwartale 2011 r. w Lublinie można było uzyskać dopłatę do mieszkania, którego mkw. kosztuje 4817 zł. Po pomnożeniu średnich cen przez nowy współczynnik było to 3441 zł w przypadku mieszkań z rynku pierwotnego i 2753 zł w przypadku mieszkań z rynku wtórnego. [Przykład 2]

Pierwsze mieszkanie

Na dofinansowanie do kredytu można liczyć tylko wtedy, gdy żadna z osób ubiegających się o dopłatę nie jest w dniu zawarcia umowy kredytu preferencyjnego właścicielem lub współwłaścicielem mieszkania lub budynku mieszkalnego. Takiego kredytu nie dostaną również mieszkańcy spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Z kolei osoby zamieszkujące lokal jako najemcy lub lokatorzy w spółdzielni mieszkaniowej (na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego) muszą zobowiązać się do rezygnacji ze swoich uprawnień do korzystania z zajmowanego mieszkania w ciągu sześciu miesięcy od nabycia własności kredytowanego mieszkania. [Przykład 3]

Osoby zainteresowane kredytem preferencyjnym nie mogą dysponować żadnym tytułem prawnym do lokalu położonego zarówno na terytorium Polski, jak i znajdującego się poza jej granicami. Równocześnie z zawarciem umowy kredytu preferencyjnego trzeba złożyć pisemne oświadczenie o spełnieniu takiego warunku. Nie wolno też zapomnieć, że z kredytu preferencyjnego można skorzystać tylko raz w życiu.

Bez kredytów walutowych

Kredyt w ramach programu "Rns" można zaciągać wyłącznie w złotówkach. Takie ograniczenie obowiązuje wyłącznie w okresie stosowania dopłat. Potem kredyt może zostać przewalutowany. Kredyt z dopłatami do odsetek można dostać tylko w wybranych bankach, gdyż udzielają go tylko instytucje ustawowo upoważnione, które podpisały w tej sprawie umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Prawo do udzielania kredytów z dopłatą mają także spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.

Dopłaty mogą być stosowane, jeżeli docelowy kredytobiorca (z wyjątkiem osób samotnie wychowujących dzieci) złoży wniosek o kredyt preferencyjny najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym kończy 35 lat. Jeżeli wniosek składają małżonkowie, warunek ten dotyczy młodszego małżonka, a w przypadku jednakowego wieku - obojga małżonków.

Jednym z najbardziej znaczących zapisów wprowadzonych nowelizacją jest określenie maksymalnego okresu przyjmowania wniosków o kredyty preferencyjne. Nowelizacja przewiduje zakończenie okresu przyjmowania wniosków o kredyt preferencyjny w ramach "Rns" z dniem 31 grudnia 2012 r.

Przykłady

1 Czy o kredyt z "Rns" mogą starać się małżonkowie pozostający aktualnie w separacji

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania, dopłaty mogą być stosowane, jeżeli kredyt preferencyjny przyznany małżeństwu został udzielony na podstawie umowy zawartej przez oboje małżonków. Ustawa nie zawiera zastrzeżenia wykluczającego osoby będące w separacji z kręgu potencjalnych kredytobiorców kredytu preferencyjnego. Zważywszy, że orzeczenie separacji nie jest równoznaczne z rozwiązaniem małżeństwa (mimo iż pociąga za sobą wiele analogicznych skutków), osoby, wobec których orzeczono separację, mogą ubiegać się o kredyt preferencyjny.

Wrocław - 5002/4001,60 zł

Bydgoszcz - 5409/4327,20 zł

Toruń- 5409/4327,20 zł

Lublin - 3818,10/3054,48 zł

Gorzów Wielkopolski - 3505,50/2804,40 zł

Zielona Góra - 3505,50/2804,40 zł

Łódź - 4663,50/3730,80 zł

Kraków - 4587,50/3670 zł

Warszawa - 6435/5148 zł

Opole - 3914/3131,20 zł

Rzeszów - 3633,50/2906,80 zł

Białystok - 3808/3046,40 zł

Gdańsk - 5092,50/4074 zł

Katowice - 4112,50/3290 zł

Kielce - 4223,96/3379,17 zł

Olsztyn - 4548/3638,40 zł

Poznań - 5322,50/4258 zł

Szczecin - 3615,50/2892,40 zł

2 Czy do ceny kredytowanego mieszkania zostanie doliczona wartość gruntu

Udział w nieruchomości wspólnej (stanowi ją nie tylko grunt, ale również części budynku i urządzenia służące do wspólnego użytku mieszkańców) należy wliczyć w cenę mieszkania, niezależnie od tego, czy jego cena została osobno wyodrębniona w umowie, czy nie. W przypadku lokali stanowiących odrębną własność nie można kupić mieszkania bez udziału w gruncie. Zakup gruntu stanowi więc integralną część transakcji, dlatego cenę udziału w nieruchomości wspólnej należy wliczać do ceny mieszkania. Podobnie rzecz się ma z przyłączaniem mediów niezbędnych do normalnego funkcjonowania mieszkania (takich jak np. gaz i prąd), jeśli ich cena została osobno wyszczególniona.

3 Czy muszę zrezygnować z mieszkania lokatorskiego w spółdzielni

Dopłaty do odsetek mogą być stosowane również w przypadku, gdy ubiegający się o kredyt preferencyjny docelowy kredytobiorca, który w dniu zawarcia umowy kredytu preferencyjnego jest najemcą lokalu mieszkalnego lub przysługuje mu spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Musi on jednak równocześnie z zawarciem umowy kredytu preferencyjnego pisemnie zobowiązać się do wypowiedzenia członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej lub do zrzeczenia się tego prawa, albo też rozwiązania umowy najmu i opróżnienia lokalu mieszkalnego. Takie zobowiązanie musi zostać zrealizowane w terminie sześciu miesięcy od dnia uzyskania własności lokalu mieszkalnego, własności domu jednorodzinnego lub uzyskania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, na które został udzielony kredyt preferencyjny. W przypadku kredytu preferencyjnego udzielonego na budowę domu jednorodzinnego jest to termin sześciu miesięcy od dnia, w którym docelowy kredytobiorca może przystąpić do użytkowania domu.

Limity cenowe

Zestawienie wskaźników przeliczeniowych kosztu odtworzenia 1 mkw. powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych w największych miastach w Polsce na I kwartał 2012 r. (rynek pierwotny/rynek wtórny)

Kredyty w "Rodzinie na swoim"

● Z kredytu w ramach "Rns" można skorzystać tylko raz.

● Kredytu preferencyjnego udziela się tylko w złotówkach

● Dopłaty są stosowane od daty dokonania przez kredytobiorcę pierwszej spłaty raty odsetkowej lub kapitałowo-odsetkowej, pomniejszonej o należną dopłatę,

● Okres stosowania dopłat nie może przekroczyć 8 lat

● Wnioski o udzielenie kredytu preferencyjnego można składać tylko do 31 grudnia 2012 r.

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania (Dz.U. 2012 r. poz. 90).