Czy przedsiębiorca straci zezwolenie

Czytelnik prowadzi sklep monopolowy. Wójt wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi. Powodem była sprzedaż piwa nieletniemu. Czytelnik tłumaczy, że było to jednorazowe zdarzenie. Czy taki jednorazowy czyn może skutkować cofnięciem zezwolenia?

Nawet jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w tym sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, zobowiązuje właściwy organ do cofnięcia zezwolenia. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 sierpnia 2011 r. (II GSK 769, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawodawca nie różnicuje skutków

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z utrwaloną już w orzecznictwie interpretacją art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej ustawa) jedyną przesłanką cofnięcia zezwolenia jest obiektywne nieprzestrzeganie przez przedsiębiorcę ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych.

Podstawą tych poglądów jest fakt, że ustawodawca nie różnicuje skutków nieprzestrzegania warunków sprzedaży napojów alkoholowych od stopnia szkodliwości społecznej konkretnego naruszenia ani od ilości dokonanych naruszeń.

Wystarczy jednorazowa sprzedaż

W ocenie NSA każda, nawet jednorazowa, sprzedaż alkoholu osobie nieletniej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej stanowi nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych. To z kolei jest podstawą do cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi przez uprawniony organ.

Jak zauważył NSA, gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie cofnięcia zezwolenia od stwierdzenia co najmniej dwukrotnej sprzedaży z naruszeniem zasad, to powinien on wprowadzić przynajmniej zastrzeżenie jak w art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem cofnięcie zezwolenia zostało uzależnione od stwierdzenia powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy zakłócania porządku publicznego, w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt handlowy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się jednocześnie z poglądem skarżącego przedsiębiorcy, że taka interpretacja przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy jest zbyt restrykcyjna. Zdaniem sądu w sprawie istotny jest bowiem cel ustawy, którym jest walka ze zjawiskiem alkoholizmu. Dlatego dla ustalenia odpowiedzialności przedsiębiorcy nie ma znaczenia wina sprzedawcy.

Nie jest także ważne, czy przedsiębiorca miał świadomość, że dokonuje sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej, jak też czy dokonał sprzedaży osobiście, czy przez zatrudnionego pracownika, na którego działanie nie miał wpływu w momencie dokonywania sprzedaży.

Nie można naruszać przepisów ustawy

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedsiębiorca, który sprzedał piwo osobie nieletniej, chociażby jednokrotnie, nie daje rękojmi, że nie będzie tak postępował w przyszłości. Tym samym nie daje rękojmi należytej realizacji zadań wynikających z ustawy.

Przedsiębiorca musi bowiem tak zorganizować sprzedaż napojów alkoholowych, aby nie doszło do naruszenia zasad określonych w ustawie. Jego też obciąża ewentualne ryzyko utraty (na jakiś czas) zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi.

Przedsiębiorca ma jednak możliwość uniknięcia negatywnych konsekwencji cofnięcia zezwolenia. Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy sprzedawca ma bowiem prawo do wylegitymowania nabywcy alkoholu. Skorzystanie z tego uprawnienia zależy wyłącznie od woli sprzedawcy i przysługuje bez względu na sposób postrzegania wieku osoby kupującej.

Ważne

Stwierdzając naruszenie zasad obrotu napojami alkoholowymi, organ może cofnąć nie tylko zezwolenie, z którym związane jest naruszenie, ale także pozostałe udzielone przedsiębiorcy zezwolenia dotyczące danego punktu handlowego (uchwała NSA z 30 października 2007 r., II GPS 2/07)

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 70, poz. 473 z późn. zm.).