Kiedy organ gminy nie może prowadzić postępowania rozgraniczeniowego

Na mocy art. 24 par. 1 pkt 1 k.p.a. wójt powinien wyłączyć się w tej sprawie od prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Gmina, którą on reprezentuje, jest bowiem właścicielem jednej z nieruchomości, która miała podlegać tej procedurze. Wójt jest zatem stroną tego postępowania. Powinien on więc przekazać akta organowi wyższego stopnia, czyli właściwemu samorządowemu kolegium odwoławczemu (SKO). Natomiast SKO powinno wyznaczyć inny podległy sobie organ do merytorycznego załatwienia żądania właściciela nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 30 września 2008 r. (III SA/Lu 125/2008; LexPolonica nr 2058773) podkreślił, że niedopuszczalne jest prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego i wydawanie decyzji administracyjnej w przypadku, gdy stroną tego postępowania, a więc jej adresatem, jest dany organ lub jednostka samorządu terytorialnego (j.s.t.), którą on reprezentuje. Dlatego organ j.s.t. jest wyłączony od załatwienia sprawy, w której występuje w charakterze strony lub jest jej reprezentantem. Sąd wyjaśnił, że wójt jest przedstawicielem gminy jako właściciela nieruchomości rozgraniczonej i przede wszystkim ma obowiązek dbać o jej mienie komunalne. Na mocy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne jest też organem rozpoznającym sprawę. Wójt w postępowaniu administracyjnym, czyli pierwszym etapie postępowania rozgraniczeniowego, występuje jako organ decyzyjny. Zaś w drugim etapie tego postępowania - przed sądem powszechnym przyjmowałby rolę strony postępowania rozgraniczeniowego. Oznacza to, że jako organ gminy wyraża w granicach posiadanych kompetencji własną wolę. Natomiast ten sam organ gminy wyraża wolę osoby prawnej, gdy reprezentuje gminę miejską w postępowaniu rozgraniczeniowym przed sądem jako stronę. W zależności więc od tego, w jakim trybie - administracyjnym czy sądowym - toczy się to postępowanie rozgraniczeniowe, organ gminy (wójt) występuje w innych funkcjach prawnych, co zdaniem sądu nie powinno mieć miejsca. Taka przemienność funkcji może rodzić podejrzenie o brak obiektywizmu organu gminy na etapie postępowania administracyjnego.

Leszek Jaworski

ekspert prawa administracyjnego

Art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 1, art. 33 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.).