Prezydent nie zawsze wyłączony

Prezydent miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, nie podlega wyłączaniu od orzekania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, które ma wypłacić gmina.

J.A., spadkobierca wywłaszczonego właściciela nieruchomości, 29 października 2005 r. zwrócił się do wojewody o odszkodowanie z tego tytułu. Wojewoda postanowieniem wyznaczył prezydenta miasta S. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku, wyłączając jednocześnie prezydenta miasta G. Wyznaczony organ umorzył postępowanie o ustalenie odszkodowania. Wyjaśnił, że aktem notarialnym z 16 września 1977 r. nieruchomość została podzielona na mniejsze działki. W ww. akcie wskazano, że właściciel otrzymał odszkodowanie za przejęcie jednej z nich. Dlatego prezydent uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Od tego rozstrzygnięcia J.A. wniósł odwołanie. Wskazał, że decyzja dotyczy tylko jednej działki, a nie orzeka o całości wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie prowadzone przed prezydentem miasta wykonującym zadania starosty. Stwierdził, że wydane postanowienie o wyłączeniu prezydenta miasta G. od załatwienia wniosku o odszkodowanie i wyznaczeniu prezydenta miasta S. spowodowało, że decyzja organu I instancji została wydana przez organ niewłaściwy. W sprawie o odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa właściwym organem jest starosta, na obszarze działania którego nieruchomość jest położona. W tej był nim prezydent miasta G. Dlatego rozstrzygnięcie jest dotknięte wadą nieważności.

Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł J.A. Sąd uznał ją za bezzasadną i oddalił.

Zgodnie z art. 142 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651; dalej: u.g.n.) o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. W sprawach, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, zgodnie z art. 142 ust. 2 u.g.n. prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267). Przepis ten ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n. W sprawach o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organem właściwym do jej rozpatrzenia jest starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na obszarze właściwości którego położona jest wywłaszczona nieruchomość. Przy czym prezydent nie jest wyłączony od wydawania decyzji w tym przedmiocie, mimo że nieruchomość ta stanowi własność reprezentowanej przez niego jednostki samorządowej.

z 12 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 337/13

Podsumowanie

Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., który mógłby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Wyrok opracował Leszek Jaworski