Opłatę trzeba uiścić również przy aporcie nieruchomości

Taki wyrok zapadł w Naczelnym Sądzie Administracyjnym 10 października 2013 r. (sygn. akt II OSK 1076/12). W sprawie w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa wójt gminy Zagnańsk decyzją z lutego 2011 roku ustalił przedsiębiorcy, właścicielowi spółki z o.o., opłatę jednorazową w wysokości 21 tys. zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości składającej się z działek o łącznej powierzchni ponad 2,5 ha.

Zgodnie z uchwałą

Organ powołał się na art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 proc. wzrostu wartości nieruchomości.

W sprawie rozpatrywanej przez sąd wysokość opłaty planistycznej ustalona została przy zastosowaniu stawki procentowej określonej uchwałą Rady Gminy Zagnańsk o uchwaleniu planu miejscowego (w wysokości 7 proc.). Przyczyną wydania decyzji było to, że obywatel aktem notarialnym z grudnia 2009 roku przeniósł własność działek na rzecz spółki z o.o., której jest jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu. W zamian za aport nieruchomości objął nowe udziały w spółce. Obywatel uważał, że tylko zbycie nieruchomości, w wyniku którego zbywca osiągnie korzyści (zysk), stanowi podstawę do obciążenia go opłatą planistyczną. Złożył odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, podkreślając, że zbywca i nabywca działek objętych decyzją wójta jest tą samą osobą.

SKO nie uwzględniło tych zarzutów i utrzymało w mocy decyzję wójta, wyjaśniając, że z aktu notarialnego wynika, iż zbywcą działek jest osoba fizyczna, ich nabywcą zaś jest osoba prawna, czyli spółka.Przedsiębiorcy nie pomogła również skarga do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy administracji.

Szerokie pojęcie zbycia

W ocenie WSA zachodziły przesłanki do zastosowania art. 36 ust. 4 ustawy planistycznej, ponieważ wskutek dokonanej w miejscowym planie zmiany przeznaczenia gruntów zwiększyła się ich wartość (grunty gmina przeznaczyła pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną), a nieruchomość została zbyta przed upływem 5 lat po uchwaleniu planu. W ocenie sądu użyty w art. 36 ustawy planistycznej termin "zbycie nieruchomości" obejmuje każdą czynność prawa cywilnego, na mocy której zmienia się właściciel lub użytkownik wieczysty tej nieruchomości (z wyłączeniem umowy darowizny na rzecz osoby bliskiej). Tym samym wniesienie aportem nieruchomości do spółki prawa handlowego stanowiło zbycie nieruchomości, z którym wiąże się obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej.

Przedsiębiorca złożył kasację do NSA, zarzucając sądowi wojewódzkiemu dokonanie błędnej wykładni przepisów. Kasacja okazała się bezskuteczna.

NSA uznał, że zarówno sąd wojewódzki, jak i organy miały rację. Przypomniał, że art. 36 ust. 4 ustawy planistycznej w brzmieniu pierwotnym przewidywał wymierzenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wyłącznie w razie dokonania jej sprzedaży. Przepis ten został zmieniony przez art. 10 pkt 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 141, poz. 1492) z dniem 22 września 2004 r. w ten sposób, że słowo "sprzedaż" zastąpiono pojęciem "zbycie". NSA podkreślił, że o ile w ustawie planistycznej nie zostało sprecyzowane znaczenie słowa "zbycie", o tyle cytowaną nowelizacją dodano do art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami pkt 3b zawierający definicję ustawową zbywania i nabywania nieruchomości, które należy rozumieć jako dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl