Sąd powinien poznać motywy podjęcia uchwały przez radę

Uzasadnienie uchwały rady o wyrażeniu zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub odmowie powinno wskazywać podstawę prawną. Powinno być też na tyle szczegółowe, aby możliwa była ocena motywacji towarzyszącej radzie przy podejmowaniu uchwały. W szczególności musi ono zawierać wskazanie faktów, które rada uznała za decydujące dla wyrażenia bądź odmówienia takiej zgody.

Rada miejska podjęła uchwałę w przedmiocie niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy ani na zmianę warunków umowy o pracę z radnym zatrudnionym w gimnazjum. W jej uzasadnieniu wskazano, że uchwała została podjęta na skutek wniosku dyrektora ww. placówki. Podniesiono w nim brak możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze godzin ze względu na zmniejszoną liczbę oddziałów w roku szkolnym 2012/2013. Rada odmawiając wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy i na zmianę warunków umowy o pracę radnego, powołała się na ochronę przewidzianą w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594).

Dyrektor gimnazjum wezwał radę miejską do usunięcia naruszenia prawa, do którego doszło na skutek podjęcia uchwały z 29 maja 2012 r. Pracodawca wskazał, że podstawą rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem nie były zdarzenia związane z wykonywaniem przez niego mandatu radnego. Konieczność rozwiązania stosunku pracy powstała na skutek odmowy przyjęcia przez niego zaproponowanych mu nowych warunków pracy, polegających na zmniejszeniu liczby godzin lekcyjnych.

Z uwagi na brak reakcji rady miasta dyrektor gimnazjum wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Ten uchylił zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu stwierdził, że rada miejska nie wyjaśniła motywów, którymi się kierowała, nie wyrażając zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym.

Od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła rada. NSA uznał ją za bezzasadną i oddalił.

Treść art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub odmowa jest pozostawione uznaniu rady gminy. Wyjątkiem jest jednak sytuacja, gdy dojdzie ona do przekonania, że podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W takiej sytuacji rada zobowiązana jest odmówić wyrażenia zgody. Z powołanego przepisu wynika zatem, że motywy pracodawcy zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym muszą być badane. Od tych bowiem ustaleń zależy, czy gmina będzie zobowiązana odmówić wyrażenia zgody (zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu), czy też odmówi z innego powodu, kierując się okolicznościami konkretnego przypadku.

W obu tych sytuacjach, o motywach, jakimi kierowała się rada, można dowiedzieć się tylko z uzasadnienia uchwały. W przeciwnym razie nie będzie wiadomo, z jakiego powodu rada gminy udzieliła (lub odmówiła) takiej zgody. Nie można więc podjąć uchwały w sposób arbitralny, abstrahując od motywów podanych przez pracodawcę. W rozpatrywanej sprawie z lakonicznego uzasadnienia załączonego do uchwały rady nie wynika, z jakich powodów rada gminy odmówiła zgody na wypowiedzenie umowy o pracę radnemu. Brak jednoznacznych ustaleń uniemożliwia zaś sądowi kontrolę legalności przedmiotowej uchwały.

Zaznaczyć też trzeba, że nakaz motywowania uchwał rady gminy jest elementem zasady jawności działania organów władzy publicznej.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 193/13

Podsumowanie

W odniesieniu do pracownika radnego ustawodawca zobowiązał pracodawcę nie do zasięgnięcia opinii czy poinformowania rady gminy, ale do uzyskania zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Tym samym powierzył organowi stanowiącemu samorządu gminnego funkcję kontrolną, uprawniającą do ingerencji w indywidualny stosunek pracy łączący pracodawcę z pracownikiem.

Wyroki opracował Leszek Jaworski