Nie ma dowolności przy wyborczym podziale gminy

Podział jednostki samorządu terytorialnego na obwody wyborcze powinien być stabilny, dlatego jego zmiany wymagają uzasadnienia. Tak uznał wojewoda zachodniopomorski.

Rada gminy w drodze uchwały podejmowanej na wniosek wójta dokonuje podziału swojego terytorium na obwody głosowania. Przewiduje to art. 12 ustawy z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2011 r. nr 21, poz. 112 z późn. zm.).

Lokalni włodarze w gminie Boleszkowice postanowili zmniejszyć ich liczbę z trzech do dwóch. Ich zdaniem pozwoliłoby to uniknąć części wydatków, bo likwidacja obwodu to jedna komisja wyborcza do powołania mniej, a co za tym idzie oszczędności na dietach jej członków czy konieczność przystosowania lokalu do wyborów.

Wojewoda zachodniopomorski w rozstrzygnięciu nadzorczym uchylającym uchwałę podkreśla, że obwody głosowania mają charakter stały.

- Nie oznacza to wprawdzie, że podział gminy nie może być zmieniany, jednakże zmiany takie muszą być uzasadnione - wskazuje.

Wojewoda przypomniał, że kodeks wyborczy zawęża możliwość uzasadnienia zmian w podziale gminy na obwody do dwóch sytuacji: modyfikacji granic danej jednostki samorządu terytorialnego, a także zmiany liczby mieszkańców gminy bądź konkretnego obwodu. O ile pierwsza przesłanka jest jasna i nie budzi wątpliwości, o tyle różnie można interpretować drugą.

- Od momentu dokonania podziału gminy na stałe obwody do głosowania liczba mieszkańców w każdym z tych obwodów może ulegać zmianie, nie oznacza to jednak, aby każdorazowo (...) konieczne było dokonywanie zmian w podziale na obwody głosowania - zwrócił uwagę organ nadzoru.

Chodzi o to, że zgodnie z art. 12 kodeksu każdy z obwodów powinien obejmować od 500 do 3 tys. mieszkańców. Dopóki więc zmiany w liczbie tych ostatnich mieszczą się w nakreślonym ustawowo przedziale, dopóty modyfikacja granic obwodów jest niedopuszczalna. Jedynym wyjątkiem, gdy można stworzyć obwód do głosowania dla mniej niż pół tysiąca osób, są specyficzne warunki miejscowe występujące w gminie, np. duże oddalenie od siebie dwóch wsi i towarzyszące temu trudności komunikacyjne.

Chęć poczynienia oszczędności, choć wydaje się racjonalna, nie mieści się w katalogu tych przesłanek.

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl

ORZECZNICTWO

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody zachodniopomorskiego, nr NK-3.4131.485.2013.