Bonifikata nie podlegała zwrotowi

Synową należy uznać za osobę bliską w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U z 2010 r. nr 2, poz. 651 z późn. zm.; dalej: u.g.n.).

Prezydent Kalisza zobowiązał właścicieli do zwrotu równowartości zwaloryzowanej 1/2 części bonifikaty od opłaty wniesionej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji podał, że 14 grudnia 2007 r. w wyniku przekształcenia właścicielom została udzielona bonifikata. Adresaci ww. decyzji w okresie pięciu lat od przekształcenia zbyli przedmiotową nieruchomość na rzecz synowej, a ta zdaniem organu nie jest dla nich osobą bliską w rozumieniu u.g.n.

Od tej decyzji właściciele wnieśli odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. SKO utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Ostatecznie sprawa trafiła do poznańskiego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzje obu instancji.

Kwestią wymagającą wyjaśnienia było ustalenie, czy organy miały prawo żądać zwrotu 1/2 części bonifikaty oraz czy synowa jest osobą bliską w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd zwrócił uwagę, iż w uzasadnieniu decyzji ustalającej opłatę z zastosowaniem bonifikaty zawarto pouczenie o możliwości zbycia nieruchomości w okresie pięciu lat wyłącznie na rzecz osoby bliskiej. Brak jednak wskazania, iż chodzi o osobę bliską w rozumieniu ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U z 2010 r. nr 2, poz. 651 z późn. zm.). Do osób bliskich w art. 4 pkt 13 u.g.n. zaliczono zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu. Pojęcie to, choć należy do sfery prawa rodzinnego, nie zostało w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59 z późn zm.; dalej: k.r.o.) zdefiniowane. Z kolei w u.g.n. zdefiniowano je poprzez podanie stopnia pokrewieństwa lub związku rodzinnego albo przysposobienia. W ocenie sądu do osób bliskich zaliczyć należy też osoby pozostające faktycznie we wspólnym pożyciu. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa (art. 31 par. 1 k.r.o.). Każdy z małżonków jest zatem uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka (art. 34¹ k.r.o.).

z 3 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 365/13

Podsumowanie

Osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego, musi dotychczasowemu właścicielowi wnieść opłatę z tytułu tego przekształcenia. Od tej opłaty organ może udzielić bonifikaty. Podlega ona zwrotowi, jeżeli osoba, na rzecz której zostało ustalone przekształcenie, przed upływem pięciu lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na cele inne niż te, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami.