Trwały zarząd daje uprawnienia strony

Parki narodowe nabyły tytuł prawno-rzeczowy do nieruchomości w postaci prawa użytkowania wieczystego. Umożliwia im to bycie stroną w postępowaniu o podział działek.

Starosta bieszczadzki wystąpił do wójta gminy Lutowiska o zatwierdzenie podziału działek wymienionych we wniosku. Wójt podział zatwierdził.

Odwołanie od tej decyzji wniósł Bieszczadzki Park Narodowy (BPN), zarzucając naruszenie prawa. Wskazał też, że podziału dokonano na cele wygaszenia prawa trwałego zarządu, służącego parkowi. Samorządowe kolegium odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, stwierdzając, iż BPN nie ma przymiotu strony w postępowaniu o podział. Trwały zarząd zdaniem SKO nie jest prawem rzeczowym ani ograniczonym prawem rzeczowym, które uzasadniałyby interes prawny w postępowaniu. Zdaniem SKO w przepisach prawa materialnego brak jest podstawy prawnej, na mocy której park narodowy mógłby się domagać ochrony prawnej.

BPN wniósł skargę na decyzję SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił wyrok SKO. W uzasadnieniu wskazał, że trwały zarząd stwarza po ich stronie uprawnienie do korzystania z nieruchomości w sposób, który przykładowo wymienia art. 43 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 2, poz. 651 z późn. zm.). Wśród tych uprawnień mieści się prawo do udziału w postępowaniach administracyjnych, które wynika też z samej istoty zarządu. Skargę kasacyjną wniesioną przez kolegium NSA oddalił.

Zdaniem NSA rzeszowski WSA zasadnie uznał, iż BPN ma przymiot strony w postępowaniu o podział działek. NSA zauważył, że 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 224, poz. 1337, dalej: nowelizacja). Dokonała ona zmiany w statusie prawnym parków narodowych, a także w tytułach prawnych do nieruchomości będących w ich władaniu. Nowelizacja nadała parkom narodowym status państwowych osób prawnych. Ponadto z art. 7 ust. 1 pkt 1 nowelizacji wynika, że parki narodowe nabyły prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych dotychczas w trwały zarząd oraz własność położonych na nich budynków, innych urządzeń. Decyzje o ustanowieniu trwałego zarządu wygasły z mocy prawa, o czym przesądza pkt 2 ust. 1 tego artykułu.

Powyższe zmiany dotyczą statusu prawnego BPN, który od 1 stycznia 2012 r. stał się państwową osobą prawną, i tytułu prawnego do nieruchomości, będących w jego władaniu, poprzez nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego. Spowodowało to, że od tej daty jest on stroną wszystkich postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości, do których służy mu prawo wieczystego użytkowania.

z 10 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 720/12

Podsumowanie

Właściwy wojewoda w terminie do 1 stycznia 2013 r. musiał w drodze decyzji administracyjnej potwierdzić nabycie przez parki narodowe prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynków. Nabycie powyższych praw nie może naruszać praw osób trzecich.