Diety członków zgromadzenia ustalają rady

Brak jest w obowiązującym stanie prawnym przepisu dającego uprawnienie organom związku międzygminnego do stanowienia przepisów regulujących wysokość diet dla członków zgromadzenia takiego związku.

Uchwałą samorządowy związek wodociągów i kanalizacji określił wysokość diet przysługujących członkom zgromadzenia.

Wojewoda śląski w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały. Wskazując na treść art. 25 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.; dalej: u.s.g.), zwrócił uwagę, że wolą ustawodawcy jest przyznanie radnym uprawnienia do pobierania diet i zwrotu kosztów podróży na zasadach ustalonych przez radę gminy. Do składu zgromadzenia nie wchodzą jednak radni, ale członkowie zgromadzenia. Wobec powyższego art. 25 ust. 4 ustawy nie stanowi podstawy prawnej dla podjęcia kwestionowanej uchwały w sprawie diet przysługujących członkom związku międzygminnego. Dopuszczalne jest z kolei przyznanie im zwrotu kosztów podróży.

Gliwicki WSA przychylił się do stanowiska wojewody. Stwierdził, że brak jest podstawy prawnej, która upoważniałaby zgromadzenie związku międzykomunalnego do przyznawania diet członkom tego zgromadzenia. Zgodnie z art. 70 ust. 1 u.s.g. zasadniczo w skład zgromadzenia wchodzą wójtowie. W ocenie sądu utworzenie związku nie uzasadnia uzyskiwania przez wójta dodatkowych apanaży, choćby się nazywały dietami. W przeciwnym razie korzystne byłoby dla tych osób rozdzielenie zakresu zadań gminy na jak największą liczbę związków międzygminnych, skoro za udział w każdym z nich pobierałyby pieniądze bez istotnego zwiększenia swoich obowiązków. Sprawa znalazła finał w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który podtrzymał zaskarżony wyrok i oddalił skargę związku gmin.

Kwestią sporną w sprawie stało się zagadnienie, czy w świetle art. 69 ust. 3 u.s.g. zgromadzenie związku międzygminnego ma uprawnienie do ustalania diet dla członków tego zgromadzenia, tak jak czyni to rada gminy w odniesieniu do radnych na podstawie art. 25 ust. 4 i 8 u.s.g. Zdaniem NSA nie jest możliwe zastosowanie w odniesieniu do członków zgromadzenia międzygminnego przepisów odnoszących się do radnych. Zgromadzenie nie jest więc uprawnione do ustalania zasad przyznawania wysokości diet dla jego członków. Uwzględniając powyższe wnioski, należy przyjąć, że intencją ustawodawcy było pozostawienie sprawy wysokości diet przysługujących członkom zgromadzenia związku międzygminnego do rozstrzygnięcia organom gmin, które w związku tym uczestniczą.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2726/12

Podsumowanie

w Związki międzygminne są formą dobrowolnego współdziałania gmin w celu wspólnej realizacji zadań publicznych, zwłaszcza podejmowania przedsięwzięć przekraczających możliwości gminy.

w Organem stanowiącym i kontrolnym związku jest zgromadzenie. W jego skład z mocy prawa wchodzą wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast.

w Organem wykonawczym jest zarząd powoływany i odwoływany przez zgromadzenie spośród jego członków.

Wyroki opracował Leszek Jaworski