Zmieniło się rozporządzenie określające zasady kontroli przez PFRON

Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej ustawa o rehabilitacji) określa nie tylko zasady przyznawania pomocy pracodawcom zatrudniającym niepełnosprawnych, lecz także zasady kontrolowania, czy zostały spełnione warunki uzasadniające przyznanie takiego wsparcia. Tryb postępowania kontrolnego jest ustalany w wydawanym na jej podstawie rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej. Od 24 stycznia 2013 r. obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie z 20 grudnia 2012 r. Zastąpiło ono poprzednio obowiązujące rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 14 marca 2008 r. (Dz.U. nr 53, poz. 323).

Dofinansowanie i nie tylko

Omawiane rozporządzenie reguluje przede wszystkim zasady przeprowadzania kontroli przez PFRON. Najważniejszą formą wsparcia ze środków PFRON, z jakiej korzystają pracodawcy, jest dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Aby je uzyskać, pracodawcy składają do PFRON wnioski o wypłatę dofinansowania (Wn-D) wraz z dołączonymi do niego informacjami (INF-D-P) o niepełnosprawnych pracownikach, na których ubiegają się o wsparcie. Prezes zarządu PFRON może przeprowadzać kontrole pracodawcy dotyczące zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych w tych dokumentach oraz wysokości miesięcznego dofinansowania, w tym kwot i terminów poniesienia miesięcznych kosztów płacy zatrudnionych.

W rozporządzeniu z 20 grudnia 2012 r. poszerzono także katalog przepisów, na podstawie których przeprowadzana jest kontrola, o art. 22a ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z art. 22 tej ustawy pracodawcy mogą korzystać z możliwości obniżenia wpłat na PFRON z tytułu nieosiągania wymaganego wskaźnika zatrudnienia niepełnosprawnych, jeśli zakupią usługi (z wyłączeniem handlu) lub produkcję od sprzedających osiągających wskaźnik zatrudnienia: niepełnosprawnych w znacznym stopniu lub osób niewidomych, psychicznie chorych, upośledzonych umysłowo, z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi bądź epilepsją, zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - w wysokości co najmniej 30 proc. Dodany od 15 września 2012 r. art. 22a ustawy o rehabilitacji uprawnia prezesa zarządu PFRON do przeprowadzania kontroli u obu stron takich transakcji (czyli u nabywcy i sprzedającego).

Należy jednak pamiętać, że omawiane rozporządzenie nie dotyczy tylko kontroli przeprowadzanych przez PFRON, ale także kontroli przeprowadzanych przez inne organy upoważnione do nich na podstawie ustawy o rehabilitacji. Przykładem mogą tu być przeprowadzane przez wojewodów okresowe i doraźne kontrole zakładów pracy chronionej i zakładów aktywności zawodowej (art. 30 ust. 3b ustawy o rehabilitacji) czy też kontrole, do których uprawniony jest pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych (na podstawie art. 34 ust. 5 tej ustawy).

Szczegóły w przepisach wykonawczych

Rozporządzenie z 20 grudnia 2012 r. powtarza zasadniczo rozwiązania zawarte poprzednio w rozporządzeniu z 14 marca 2008 r. Utrzymano w nim podział kontroli na kompleksowe, problemowe, sprawdzające, doraźne i okresowe. Nadal obowiązuje wymóg przeprowadzania kontroli na podstawie upoważnienia, ustalania stanu faktycznego na podstawie zebranych dowodów (z możliwością powołania biegłego) oraz przedstawiania wyników w protokole kontroli. Większość zmian ma charakter doprecyzowujący. [tabela]

Do kontroli wszczętych i niezakończonych przed 24 stycznia 2013 r. stosuje się dotychczasowe przepisy.

Grzywna za wykroczenie

Osoba, która udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli bądź zgłasza nieprawdziwe dane, udziela nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich udzielenia, podlega karze grzywny do 5000 zł. Orzekanie w sprawach o takie czyny następuje w trybie kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Zmiany w postępowaniu kontrolnym

W upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli nie było obowiązku podawania jego daty i numeru	Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli powinno zawierać datę jego wydania i numer
Kontrolę przeprowadzał zawsze zespół składający się z co najmniej dwóch kontrolujących	W przypadku przeprowadzania kontroli na podstawie art. 6c ust. 2 pkt. 1 i 2 lub art. 34 ust. 5 ustawy o rehabilitacji może ona odbywać się w składzie jednoosobowym
Na 7 dni przed rozpoczęciem kontroli kompleksowej, problemowej lub okresowej trzeba było zawiadomić o niej kierownika podmiotu kontrolowanego na piśmie	Zawiadomienie o kontroli może być dokonane na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego
W uzasadnionych okolicznościach kontrola mogła być przeprowadzona: - poza godzinami pracy podmiotu kontrolowanego lub w dni wolne od pracy, - w siedzibie organu upoważnionego do kontroli	W uzasadnionych okolicznościach kontrola może być przeprowadzona także w miejscu i godzinach świadczenia pracy przez pracowników podmiotu kontrolowanego, w obecności kierownika tego podmiotu
Kierownik podmiotu kontrolowanego miał obowiązek zapewnić kontrolującym oraz biegłym upoważnionym do udziału w kontroli warunki i środki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli	W przypadku gdy dokumentacja dotycząca działalności podmiotu kontrolowanego jest prowadzona lub przechowywana poza jego siedzibą, kierownik tego podmiotu, na żądanie kontrolującego, ma obowiązek zapewnić dostęp do tej dokumentacji w swojej siedzibie albo w miejscu jej prowadzenia lub przechowywania
Dowodami były w szczególności: dokumenty, zabezpieczone przedmioty, wyniki oględzin, pisemne wyjaśnienia i oświadczenia, zeznania świadków, opinie biegłych	Dowodami są w szczególności: dokumenty, wyniki oględzin, pisemne wyjaśnienia i oświadczenia, zeznania świadków i opinie biegłych
W przypadku uzasadnionych wątpliwości kontrolujących co do treści przedstawionych im w toku kontroli dokumentów, zgodność odpisów i wyciągów z oryginalnymi dokumentami oraz zestawień i obliczeń sporządzanych na potrzeby kontroli potwierdzał kierownik podmiotu kontrolowanego lub inna upoważniona przez niego osoba. W przypadku odmowy dokonania tych czynności kontrolujący zamieszczali adnotację w protokole kontroli	Zrezygnowano z tego przepisu
Protokół kontroli i każdą kartę protokołu podpisywali kontrolujący i kierownik podmiotu kontrolowanego, a w razie jego nieobecności - osoba przez niego upoważniona	Protokół kontroli i każdą stronę protokołu podpisują kontrolujący i kierownik podmiotu kontrolowanego

@RY1@i02/2013/017/i02.2013.017.217000400.802.jpg@RY2@

Anna Puszkarska, radca prawny

Anna Puszkarska

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 34 ust. 9, art. 56b-56c ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przez organy upoważnione do kontroli na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 29).