Wynajem lokalu na słowo korzystny dla strażnika

Funkcjonariusz Służby Więziennej, który nie posiada domu lub mieszkania, ale zawarł umowę najmu, traci prawo do służbowego dodatku za brak mieszkania. Tak orzekł Sąd Najwyższy.

Dyrektor zakładu karnego przyznał funkcjonariuszowi równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Następnie szef okręgowej Służby Więziennej po prawie pięciu miesiącach uchylił decyzję w tej sprawie. Dodatkowo nakazał zainteresowanemu zwrócić otrzymane pieniądze. Dyrektor generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy tę decyzję.

Pracownik odwołał się do sądu pracy I instancji. Ten wskazał, że zgodnie z art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523 z późn. zm.) funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeśli on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej tytułu prawnego do lokalu.

Zdaniem sądu w niniejszej sprawie trzeba dokonać oceny, czy umowa najmu, której funkcjonariusz był stroną, jest zaliczana również do tytułu prawnego w rozumieniu art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Ostatecznie sąd I instancji uznał, że mieści się ona w tym pojęciu. Oddalił więc żądania funkcjonariusza.

Od wyroku wniesiona została apelacja do sądu II instancji. Pracownik argumentował, że sąd niższej instancji ograniczył się do wykładni językowej omawianego przepisu, a nie jego celu, który ma pomagać funkcjonariuszom w uporaniu się z problemami mieszkaniowymi.

Sąd II instancji również miał wątpliwości, jak interpretować zwrot tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu. Wskazał, że może on wynikać z prawa rzeczowego, czyli dotyczy np. prawa własności. Z drugiej jednak strony tytuł prawny może też powstać ze stosunków zobowiązań, np. z umów cywilnoprawnych, do których zalicza się najem.

Dlatego też sąd II instancji poprosił o rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego (SN). Przedstawione pytanie prawne sprowadzało się do tego, czy pojęcie tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub domu użyte w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej obejmuje także umowę najmu w rozumieniu art. 659 kodeksu cywilnego zawartą między funkcjonariuszem a osobami fizycznymi.

SN uznał, że pojęcie tytułu prawnego do lokalu lub mieszkania obejmuje także najem. - Przepis trzeba czytać wprost, a nie szukać innych sposobów dokonywania jego wykładni - uzasadniał Jerzy Kuźniar, sędzia sprawozdawca SN.

Tłumaczy, że interpretowanie takich przepisów w sposób szeroki jest dopuszczalny, jeśli wykładnia gramatyczna (językowa) jest nie jasna lub jej efekty są nie do zaakceptowania.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Uchwała Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II PZP 6/12.