Kto odpowiada za odśnieżanie chodnika i usuwanie sopli z posesji

Czy za odśnieżanie odpowiada samorząd

Gmina wybudowała w tym roku chodnik, który biegnie wzdłuż mojej posesji. Czy gdy spadnie śnieg, to gmina będzie musiała zająć się jego odśnieżaniem?

@RY1@i02/2014/001/i02.2014.001.183001500.813.jpg@RY2@

Zasypane śniegiem i skute lodem chodniki są każdego roku utrapieniem mieszkańców miast i wiosek. Każdy teren ma jednak swojego właściciela lub zarządcę, który odpowiada za jego prawidłowe utrzymanie niezależnie od pory roku. Właściciele nieruchomości muszą zapewniać utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Obowiązek odśnieżenia nałożony na właścicieli nieruchomości dotyczy więc wyłącznie chodnika przylegającego do granicy nieruchomości. W pozostałych przypadkach obowiązek odśnieżania spoczywa co do zasady na zarządzie drogi, a w razie jego niepowołania, na wójcie (burmistrzu, prezydencie) jako zarządcy drogi.

Przez właściciela nieruchomości ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakazuje rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (np. najemców). Właściciel posesji nie ma obowiązku uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Jeżeli chodnik znajduje się w pobliżu budynku wielorodzinnego, można z kolei domniemywać, że za jego utrzymanie odpowiada np. wspólnota mieszkaniowa czy spółdzielnia mieszkaniowa. W takich przypadkach zdarza się również, że chodnik stanowi już odrębną nieruchomość, która jest własnością gminy. Informację na temat właściciela danego terenu można uzyskać z księgi wieczystej lub w miejscowym urzędzie, gdzie znajdują się rejestry nieruchomości gminnych.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm.).

Czy gmina odpowiada za stan drogi

Na oblodzonej drodze doszło do kolizji samochodowej. Czy za zły stan techniczny drogi odpowiada jednostka samorządu terytorialnego?

@RY1@i02/2014/001/i02.2014.001.183001500.814.jpg@RY2@

Gmina, która jest właścicielem drogi lub chodnika, powinna podejmować wszelkie działania, które są konieczne w danych warunkach do normalnego używania przedmiotu jego własności zgodnie z przeznaczeniem. W przypadku chodnika jego właściciel powinien dbać o kompletność płyt chodnikowych, regularne sprzątanie mokrych liści jesienią, odśnieżanie i zabezpieczanie zlodowaceń w trakcie zimowych miesięcy. Z kolei każda droga ma swojego zarządcę. Do jego obowiązków należy w szczególności utrzymanie nawierzchni dróg i chodników, przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz wykonywanie robót interwencyjnych i zabezpieczających. W konsekwencji każde uszkodzenie drogi stwarzające niebezpieczeństwo dla jej użytkowników powinno być zabezpieczone, w szczególności przez jej oznaczenie w sposób widoczny dla użytkowników ruchu drogowego i chroniący ich przed powstaniem szkody. Zarządca drogi powinien wykonać prace zabezpieczeniowe niezwłocznie po powstaniu uszkodzenia nawierzchni w stopniu zagrażającym bezpieczeństwu użytkowników ruchu drogowego.

W przypadku uszkodzenia pojazdu na dziurze w jezdni z roszczeniem o odszkodowanie można wystąpić do właściwego zarządcy lub jego ubezpieczyciela. Im lepiej udokumentuje się szkodę, tym większa szansa na uzyskanie rekompensaty. Ważne będą zwłaszcza: oględziny miejsca zdarzenia dokonane przez policję, badanie techniczne pojazdu, faktura lub rachunek za naprawę, zeznania świadków czy też zdjęcia.

Podstawa prawna

Art. 5 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm.).

Czy grozi mandat za zaniedbanie stanu chodnika

Nie zawsze odśnieżam chodnik przylegający do mojej posesji. Partol straży miejskiej pouczył mnie, że za takie zaniechanie mogę dostać grzywnę. Czy to prawda?

@RY1@i02/2014/001/i02.2014.001.183001500.815.jpg@RY2@

Każdy właściciel nieruchomości, do której przylega chodnik, powinien pamiętać o obowiązkach wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Należy do nich również uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Każdy, kto nie wykonuje tych obowiązków, popełnia wykroczenie i podlega karze grzywny do 5 tys. zł. Funkcjonariusze straży miejskiej lub policji nie muszą od razu wystawiać mandat za niesprzątnięcie chodnika. Jeżeli zdarzyło się to pierwszy raz, mogą poprzestać na pouczeniu. Jeżeli właściciel podejmie działania mające na celu utrzymanie poprawnego stanu chodnika, np. usunie śnieg, posypie chodnik piaskiem, to funkcjonariusze nie podejmują dalszych czynności. Śnieg i lód można usunąć na krawędź chodnika lub na trawnik. Nie może on jednak utrudniać ruchu pieszym. Zabronione jest z kolei zgarnianie błota, śniegu i lodu z chodnika na jezdnię.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1, 10 ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm.).

Czy właściciel posesji zapłaci odszkodowanie

W wyniku upadku na oblodzonym chodniku złamałam rękę i uszkodziłam laptopa. Czy od właściciela terenu mogę dochodzić pełnego odszkodowania?

@RY1@i02/2014/001/i02.2014.001.183001500.816.jpg@RY2@

Niewłaściwe wykonanie obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku przez właściciela nieruchomości może doprowadzić do wypadku, w wyniku którego inna osoba poniesie szkodę. W razie gdy przechodzień przewróci się i odniesie obrażenia ciała lub dozna uszkodzenia rzeczy, np. obuwia czy wózka dziecięcego, może domagać się naprawienia szkody na zasadach ogólnych przewidzianych w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 415 k.c., kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Jeśli w wyniku zdarzenia na chodniku spowodowanego jego złym stanem, np. zbytnim ośnieżeniem lub oblodzeniem, dana osoba doznała szkody, może ona żądać zapłaty konkretnej kwoty pieniężnej przeznaczonej na jej naprawienie. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. W przypadku szkód na osobie można za taką uznać przykładowo konieczność poniesienia kosztów leczenia i rehabilitacji po wypadku lub nawet koszty wyuczenia nowego zawodu, gdy w wyniku wypadku poszkodowany nie może już wykonywać dotychczasowej pracy. Przy zniszczeniu rzeczy szkodą będzie kwota pieniężna odpowiadająca jej wartości lub koszt naprawy.

W przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia poszkodowany może też domagać się przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tu o sytuacje, w których cierpień czy niewygód poszkodowanego nie sposób określić kwotą finansową, przykładowo w zależności od rodzaju uszkodzeń w wyniku wypadku mogą nastąpić chroniczne bóle głowy, stany lękowe, np. lęk przestrzeni czy wysokości.

Podstawa prawna

Art. 415, 444 i 445 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy muszę udowodnić wysokość szkody

W wyniku wypadku na ośnieżonej drodze nie mogłam udać się na wykupioną wycieczkę. Chcę dochodzić odszkodowania od zarządcy drogi. Czy muszę udowodnić wysokość poniesionych przeze mnie strat?

@RY1@i02/2014/001/i02.2014.001.183001500.817.jpg@RY2@

W przypadku dochodzenia odszkodowania poszkodowany powinien wskazać podmiot odpowiedzialny i wykazać jego winę. W pierwszej kolejności musi on wskazać, kto powinien utrzymać drogę w odpowiednim stanie i jakie czynności podjąć, a tego nie zrobił. Dodatkowo musi wskazać, jakiej wysokości szkoda została poniesiona i z czego ona wynika. W tym celu musi przedstawić rachunki za leczenie, rehabilitację, naprawę uszkodzonej rzeczy i udowodnić związek przyczynowy pomiędzy szkodą a działaniem lub zaniechaniem podmiotu odpowiedzialnego. Związek przyczynowo-skutkowy to nic innego jak odpowiedź na pytanie, czy szkody na pewno powstały w wyniku nieutrzymania przez właściciela drogi w odpowiednim stanie. Na poparcie swoich racji można również wskazać, że nie przyczyniliśmy się do wypadku, np. z powodu nieuwagi czy bycia pod wpływem alkoholu. W takim przypadku wysokość odszkodowania ulegnie odpowiedniemu zmniejszeniu w zależności od stopnia przyczynienia się.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy mam obowiązek usunąć zwisające sople

Podczas każdej zimy na dachu mojego domu tworzą się sople, które zwisają nad znajdującym się przy ulicy chodnikiem. W ubiegłym roku oddzieliłam część chodnika taśmą ostrzegawczą. Czy niezależenie od tego mam obowiązek usunięcia zwisających brył lodu?

@RY1@i02/2014/001/i02.2014.001.183001500.818.jpg@RY2@

Podstawowym obowiązkiem właścicieli i zarządców obiektów budowlanych jest bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których wystąpią niekorzystne warunki atmosferyczne, które mogą mieć wpływ na uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, jak również mogą spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Chodzi tu więc m.in. o wystąpienie intensywnych opadów atmosferycznych, np. śniegu. Jeżeli więc na elementach elewacji budynków wystąpią sople, bryły, nawisy lodowe i śniegowe, które mogą zagrozić bezpieczeństwu osób znajdujących na chodnikach i ulicach przebiegających bezpośrednio przy budynku, to właściciele i zarządcy budynków mają obowiązek niezwłocznego ich usunięcia.

Podstawa prawna

Art. 61 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409).

Damian Michalczuk

dgp@infor.pl